کد خبر: ۳۱۵۵۳
تعداد نظرات: ۴ نظر
به همت دکتر ایمان معماریان:
با ساخت پای مصنوعی حیات‌وحش در ایران در مرکز بازپروری حیات‌وحش پارک پردیسان، ماده جبیر بوشهری توانست با تکیه بر روی پای مصنوعی حرکت ‌کند ...
 
 

حکیم مهر - با ساخت پای مصنوعی حیات‌وحش در ایران در مرکز بازپروری حیات‌وحش پارک پردیسان، ماده جبیر بوشهری توانست با تکیه بر روی پای مصنوعی حرکت ‌کند.

به گزارش حکیم مهر به نقل از پایگاه اطلاع رسانی محیط زیست (پام)، کارکرد اندام‌های مصنوعی در انسان و حیوان با یکدیگر تفاوت آشکاری دارد. هدف از ساخت اندام‌های مصنوعی برای حیوانات نیز اغلب متفاوت است: برخی مواقع این اندام‌ها کمک می‌کنند تا حیوان بتواند قبل از مرحله پیوند عضو زنده بماند، گاهی هدف این است که حیوان بتواند صرفاً از خود مراقبت کند و کارهای اولیه‌اش را انجام دهد و برخی مواقع هم غرض این است که یک حیوان اجتماعی از بین هم‌نوعان خود طرد نشود و روابط اجتماعی‌اش را تاحدودی با سایرین حفظ کند. با این وجود تجربه نشان می‌دهد که اندام‌های مصنوعی در حیوانات کارآیی چندانی ندارند و حتی می‌توانند در درازمدت مشکل‌آفرین هم باشند.

مرکز بازپروری حیات‌وحش پارک پردیسان در تابستانی که گذشت، با همکاری گروه مستندساز نیلوفر آبی، توانست گامی هر چند ابتدایی و نمادین را در این عرصه بردارد. ماده جبیر بوشهری که با پای قطع شده بدین مرکز وارد شد، امروز برای گام برداشتن به یک پای مصنوعی تکیه می‌کند.

پای مصنوعی، امیدی تازه برای مهمان بوشهری

۲۷ دی‌ماه سال ۹۴ یک ماده آهوی جبیر که در بوشهر دچار صدمه از ناحیه پا شده بود و قسمتی از پای خود را از دست داده بود، جهت ادامه دوره درمان به مرکز بازپروری حیات‌وحش پارک پردیسان انتقال داده شد. جراحت به اندازه‌ای جدی بود که نه‌تنها قسمتی از پا قطع شده بود بلکه در عین حال نکروزه شدن قسمتی از استخوان و عفونت شدید را هم به دنبال داشت.

از آنجا که تشخیص «دکتر ایمان معماریان» دامپزشک ارشد کلینیک بازپروری حیات‌وحش پردیسان، مبتنی بر استئومیلیت (عفونت استخوان که می‌تواند سایر استخوان‌ها را نیز درگیر کند) بود، لذا این ماده جبیر ملزم به دریافت چندین نوبت آنتی‌بیوتیک گردید. رسیدگی‌های مستمر چند ماهه پرسنل این مرکز، خوشبختانه به بهبودی کامل منجر شد اما یک واقعیت تلخ کماکان به قوت خود باقی بود؛ پایی که ظاهراً دیگر هیچ‌گاه قرار نبود دوباره بر زمین گذاشته شود. اما حدود دو ماه پیش، دست‌اندرکاران کلینیک بازپروری حیات‌وحش پردیسان با همفکری گروه مستندساز نیلوفر آبی، تصمیم تازه‌ای برای این ماده جبیر گرفتند: ساخت یک پای مصنوعی.

«نیلوفر آبی» یک گروه مستندساز در حوزه‌ گردشگری محیط‌زیست و حیات‌وحش است که به دلیل سال‌ها تجربه و داشتن امکانات مکفی از هر گونه همکاری در بخش حفاظت بشدت استقبال می‌کند. مذاکرات مستمر علی عمارلویی، مدیر مرکز بازپروری حیات‌وحش پردیسان با آقای مسعود مختاری، مدیر گروه مستندساز نیلوفر آبی و در عین حال حمایت‌های همه‌جانبه سازمان حفاظت از محیط‌زیست سبب گردید تا پای راست این ماده جبیر، قالب‌گیری و به منظور نصب اندام مصنوعی تقویت شود.

مدیر مرکز بازپروری حیات‌وحش پردیسان، ضمن تشکر از زحمات چند ماهه گروه مستندساز نیلوفر آبی به این نکته اشاره کرد که «درست است که این ماده جبیر دیگر توان زیست در محیط طبیعی را با این شرایط نخواهد داشت، اما انجام این کار صرفاً به منظور فرهنگ‌سازی بوده است. تجربه استفاده از اندام‌های مصنوعی برای حیوانات نه‌تنها در ایران بلکه حتی در کل دنیا هم مثبت نیست، این اندام‌ها در درازمدت تبعات منفی خود را به همراه خواهند داشت و این نکته‌ای است که ما از روز اول بدان واقف بودیم. تنها هدف اعضاء تیم از اینکار، برداشتن گامی در راستای فرهنگ‌سازی بوده و مساله دیگری را مدنظر نداشته‌ایم. به گفته وی، این مهم بدون همکاری ارزشمند، دوست‌داران واقعی حیات‌وحش و سازمان حفاظت محیط‌زیست بعنوان تنها متولی حیات‌وحش ایران به هیچ‌وجه میسر نمی‌شد. ما هنوز نمی‌دانیم که قرار است سمت و سوی چنین طرح‌هایی نه‌تنها در ایران بلکه در کل دنیا به کدام سمت برود اما این کاری بوده که از ما برمی‌آمده و در حد توان کوتاهی نکرده‌ایم.»

اندام‌های مصنوعی برای گونه‌های خاص

امروزه از پیشرفته‌ترین تجهیزات و برنامه‌‌هایی مانند  3D Laser Scanning برای ساخت اندام‌های مصنوعی، استفاده می‌شود اما همه این‌ها باعث نشده که تاثیرات بلندمدت این اندام‌ها بر حیوانات به صفر برسد. در سال‌های اخیر، فناوری چاپ سه‌بعدی در این زمینه بسیار کارآمد جلوه کرده اما هنوز هم اما و اگرهای زیادی بر سر راه است.

بدیهی است که حیوانات معلول در طبیعت و حیات‌وحش، محکوم به فنا هستند. اما وضعیت حفاظتی برخی از حیوانات به نوعی با سایرین فرق می‌کند و به همین دلیل هم هست که برخی از گونه‌های ارزشمند از نظر حفاظتی علیرغم نقص‌های غیرقابل درمان، در مراکز بازپروری حیات‌وحش تا آخر عمرشان نگهداری می‌شوند و تلاش‌ها برای بهبود کیفیت زیستی‌شان به طور مستمر ادامه خواهد داشت.

جبیرها یکی از پستانداران شاخص ایران و عضو خانواده گاوسانان هستند. خانواده گاوسانان، بزرگ‌ترین خانواده از راسته زوج‌سمان است که در ایران شامل آهوها، جبیرها، پازن‌ها و قوچ‌های وحشی می‌شود. جبیرها که در اصل شباهت زیادی هم به آهوها دارند، هم‌اکنون براساس رده‌بندی اتحادیه جهانی حفاظت از طبیعت و منابع طبیعی (آی‌یو‌سی‌ان) در رده آسیب‌پذیر جای گرفته‌اند لذا حفاظت از آن‌ها در برهه کنونی جزو اولویت‌های سازمان حفاظت محیط‌زیست است. ماده جبیر بوشهری کلینیک بازپروری حیات‌وحش پردیسان نیز به دلیل ارزش حفاظتی‌اش، در این مورد خاص یعنی ساخت اندام مصنوعی مورد توجه قرار گرفته است.

قدم‌های استوار

مراحل ساخت و نصب این پای مصنوعی بدین‌شکل بوده که نخست از پای جبیر بوسیله‌ی بانداژ کامپوزیتی مخصوص شکسته‌بندی، قالب تهیه شده و از طریق رزین‌ اپوکسی محل قرارگیری عضو مصنوعی تقویت شده است. سپس یک لوله از جنس فیبرکربن که البته بسیار سبک و فوق‌العاده مقاوم است، بعنوان ساق پای مصنوعی به وسیله‌ی کاسه‌ای تراشکاری شده از جنس پلیمر پلاستیکی پلی‌امید به قالب تقویت‌شده با اپوکسی متصل گردیده است. در نهایت یک تکه لاستیک مقاوم در برابر سایش از جنس پلی‌پروپیلن بعنوان سم با ابعاد مشخص تراش‌کاری و در انتهای ساعد فیبر کربنی اضافه شده. پس از برشکاری و تصحیح اندازه‌ها و قرار دادن فوم و چرم داخل پروتز پای مصنوعی بوسیله‌ی بندهای چسبی به بدن جبیر متصل شده است.

«علیرضا شهرداری‌پناه» دستیار دامپزشک ارشد مرکز بازپروری حیات‌وحش پردیسان که از آغاز پروسه درمان این جبیر تا جاسازی اندام مصنوعی حضور داشته، نیز در این باره می‌گوید: «در تاریخ ۱۳ شهریور برای نخستین‌بار پا را به حیوان نصب و از آن پس حرکات آن را به دقت زیرنظر گرفتیم. شواهد اولیه حاکی از آن بود که حیوان علاقه چندانی به پای مصنوعی ندارد، اما ظاهراً بعد از مدتی خسته شد و پس از آنهم دیگر تلاشی برای جدا کردن اندام مصنوعی نداشت. روز دوم با نهایت تعجب مشاهده کردیم که حیوان برخلاف روز گذشته پای مصنوعی را زمین هم می‌گذارد و از آن بعنوان تکیه‌گاه استفاده می‌کند. خوشبختانه شرایط در روز سوم بهتر هم شد و امروز که بیش از یک هفته از الصاق پا گذشته، حیوان ظاهراً هیچ‌گونه مشکل خاصی هم ندارد.»

شهرداری‌پناه معتقد است که حرکت‌هایی نمادین از این دست برای گونه‌های آسیب‌پذیر و در معرض خطر از چند جهت اهمیت دارد. نخست اینکه جامعه را با معضلات روز حیات‌وحش بیشتر آشنا می‌کند. دوم اینکه منجر به فرهنگ‌سازی می‌شود و این دقیقاً همان هدفی بوده که از ابتدا نیز مدنظر مسوولان کلینیک بازپروری حیات‌وحش پردیسان و گروه مستندساز نیلوفر آبی قرار گرفته است. به گفته این کارشناس حیات‌وحش، قدم‌های مثبت اینچنینی بدون‌تردید زمینه‌ساز فعالیت‌های تاثیرگذار بیش‌تر در آینده خواهند بود.

 
 
انتشار یافته: ۴
در انتظار بررسی: ۰
غیر قابل انتشار: ۰
ناشناس
|
Iran (Islamic Republic of)
|
۱۲:۰۴ - ۱۳۹۵/۰۶/۲۲
0
2
دروود
ناشناس
|
Iran (Islamic Republic of)
|
۲۲:۳۴ - ۱۳۹۵/۰۶/۲۲
8
0
اگه سرشو میبریدن کبابش میکردن میخوردن بد نبود؟! ولی خب کارشون خوب بوده باریکلله ولی به عنوان دامپزشک من بودم کبابش میکردم
پاسخ ها
ناشناس
| Iran (Islamic Republic of) |
۰۹:۲۶ - ۱۳۹۵/۰۶/۲۵
مطمئنی دامپزشکی؟
ناشناس
| Iran (Islamic Republic of) |
۱۲:۰۴ - ۱۳۹۵/۰۶/۲۶
اره دامپزشکم دانشگاه دولتی شیرازم درس خوندم .ولی خب دلیل نمیشه کباب اهو رو دوس نداشته باشم؟!
نظر شما
ادامه