کد خبر: ۵۲۳۷۵
تعداد نظرات: ۱۱ نظر
نگاه شما:
بیش از ۲۰ هزار نفر دامپزشک در سطح کشور در حال فعالیت هستند که این جمعیت متخصص و آموزش‌دیده می‌تواند ظرفیت گسترده‌ای برای تقویت سامانه پایش سراسری و مستمر بیماری‌های دام و طیور کشور قلمداد شوند ...

لزوم ارتقاء سامانه جامع پیشگیری از وقوع بیماری‌های دام و طیور در کشور

دکتر حسام اشعریون

دکتری تخصصی دامپزشکی

‌سازمان دامپزشکی کشور به عنوان متولی نظارت بر بهداشت دام و طیور و فرآورده‌های آن، موظف است که سامانه‌ای یکپارچه و هوشمند به منظور نظارت و پایش به‌روز و مستمر نرخ بیماری‌های راهبردی این حوزه در سراسر کشور تشکیل دهد تا در بزنگاه‌های حساس چون بروز همه‌گیری‌ها و طغیان­های بیماری (Epidemics and outbreaks) قادر باشد در کمترین زمان، موثرترین اقدام لازم را انجام داده تا تلفات و عواقب بعدی همه‌گیری‌ها و اثرات مستقیم و غیر مستقیم آن بر اقتصاد کشور را به حداقل برساند.

اهمیت و کارکرد سامانه پایش و مراقبت

با توجه به اهمیت راهبردی و کلیدی این موضوع و وجود تهدیدات متعدد و متنوع در این حوزه و تاثیر بسزای آن در امنیت غذایی کشور، جای چنین سامانه‌ای که بتواند با چنین تهدیداتی مقابله کرده و خسارات ناشی از آن را به حداقل برساند، خالی است. در این سامانه جامع، به منظور پایش و مراقبت از بروز بیماری­ها باید به مفهوم پیشگیری توجه شایانی شود.

سالانه بیماری­های متعدد دام و طیور با پروفایل ژنتیکی جدید در کشور شیوع پیدا کرده و تلفات گسترده‌­ای را در جمعیت‌­های دام و طیور کشور رقم می زنند. کسب اطلاع از شیوع این موارد و این تغییرات ژنتیکی در سریع ترین زمان ممکن و برنامه ریزی مناسب جهت مقابله با آن، در ضمن عملکرد چنین سامانه­‌ای باید تعریف شود.

فقدان این سامانه موجب شده است که برای مثال در سال 1389، 41 هزار راس و در سال 1395، 13 هزار راس گاو بر اثر ابتلا به بیماری تب برفکی تلف شوند. چنین تلفات سنگینی را در حوزه طیور نیز شاهد هستیم. در سایه فقدان یک سامانه پایش و مراقبت فراگیر در کشور، طی همه‌گیری‌های رخ‌داده بیماری آنفولانزای طیور در چند سال گذشته می‌توان به تلفات 18 میلیون قطعه‌ای طیور در سال 1396 اشاره کرد که کارشناسان،‌ کاهش 150 هزار تنی تولید تخم‌مرغ در کشور را ناشی از این تلفات گسترده دانسته اند. آمار خود گویای تاثیر ژرف این همه‌گیری‌ها بر اقتصاد کشور، سبد غذایی خانوار ایرانی و به‌تبع آن استمرار تهدید مستقیم امنیت غذایی کشور می‌باشد.

وقوع مکرر حوادث طبیعی و ضرورت ایجاد سامانه جامع پیشگیری از وقوع بیماری‌ها‌ در کشور

در کنار بروز بیماری‌های واگیردار، وقوع حوادث غیر مترقبه مانند سیل و زلزله نیز کارزاری است که تلفات دامی گسترده‌ای را از خود برجای می‌گذارد که در عمل، مدیریت میدانی برخط و مسلط بر اوضاع از سازمان دامپزشکی به هنگام وقوع چنین مواردی نیز مشاهده نشده است.

در سالی که گذشت، سیل بهاره تنها در استان گلستان، موجب تلف شدن 700 هزار قطعه مرغ گوشتی، 70 هزار قطعه مرغ مادر گوشتی و 2200 راس دام سبک شد که گزارش‌های مردمی و دامپزشکان بخش خصوصی حاکی از شیوع انواع بیماری‌های واگیردار دام و طیور و بی برنامگی سازمان دامپزشکی در مدیریت چنین شرایطی بوده است. این جمعیت گسترده دامی که بر اساس آمارهای رسمی در سال 1397، به 62 میلیون راس رسیده است، نیازمند یک کنترل و پایش برخط، مستمر و همه جانبه است.

ضرورت ایجاد دسترسی به دامپزشکان کشور در سامانه اطلاع‌رسانی بیماری‌ها

با این حال باید پذیرفت که امکانات دولتی و نهادهای حاکمیتی به‌تنهایی قادر به نظارت و پایش مستمر تمام امور مترتب بر این جمعیت گسترده نیست. در کشورهای پیشرو در این زمینه نیز دولت‌ها به‌تنهایی قادر به مدیریت کامل جمعیت‌های دام و طیور خود نبوده و راهکارهای متنوعی را برای همپوشانی خلاهای خود برگزیده اند.

ایجاد فضای همکاری بین دامپزشکان شاغل در بخش خصوصی و سازمان دامپزشکی در ارائه گزارش موارد تایید شده و مشکوک بیماری‌ها به یک پایگاه داده‌­ای مشترک و یکسان در سازمان دامپزشکی، در نظر گرفتن نظام تشویق برای دامپزشکان بخش خصوصی و همچنین در نظر داشتن نظام موثرِ تشویق و تنبیه برای پرسنل دولتی می­‌تواند از راه‌حل‌های کمک‌کننده در بهبود عملکرد این سامانه باشد. طبق آمار رسمی ارائه‌شده، بیش از 20 هزار نفر دامپزشک در سطح کشور در حال فعالیت هستند که این جمعیت متخصص و آموزش‌دیده می‌تواند ظرفیت گسترده‌ای برای تقویت سامانه پایش سراسری و مستمر بیماری‌های دام و طیور کشور قلمداد شوند. اهمیت این جمعیت هنگامی مشخص می­‌شود که بدون آن‌که بار مالی قابل توجهی را بر سازمان دامپزشکی وارد نماید، قابلیت نقش آفرینی موثر دارند.

راهبرد نظام­های بهداشتی در سراسر دنیا، حرکت به سمت نظام سلامت واحد (one health system)

قابل توجه است که نهادها و سازمان های بین‌المللی اقدام به راه‌­اندازی سامانه‌های اینترنت پایه هشداردهنده -گزارش دهنده شیوع بیماری‌های انسان، دام، طیور و نباتات کرده­اند که در سراسر جهان، اعضای این تارنماها اقدام به گزارش موارد قابل بررسی کرده و گروهی از متخصصین همه گیرشناسی و محققین طب عفونی و غیره وابسته به آن نهادها به ارزیابی، راستی آزمایی و تحلیل این گزارش‌ها مشغول بوده و توانسته­‌اند با کمک اعضای خود در سراسر جهان نقشه‌ای هرچند ناقص از شیوع بیماری‌های راهبردی در جهان را ترسیم کنند. پروژه پرومد (promed) و هلث مپ (Healthmap) از این دست موارد به شمار می‌آیند که توانسته اند توجه مجامع علمی و بالینی را نیز به خود جلب کنند.

به نظر می‌رسد که سامانه‌های پایش و مراقبت بیماری‌ها در سراسر جهان به سمت چندوجهی شدن پیش می‌رود که دولت‌ها ضرورت همکاری با مجموعه‌های دانش بنیان و غیردولتی را در این حوزه به‌خوبی بازشناخته و حرکت خود در جهت ارتقای سلامت جوامع و تامین امنیت غذایی و زیستی را از این مسیر پی می‌گیرند.

اگر نهادهای مسئول در کشور به‌ضرورت این مهم در سیاست‌گذاری‌های کلان و تغییر رویکردهای اجرایی پی­ نبرند و کماکان به ظرفیت‌های محدود و عملکرد تک بعدی خویش اکتفا کنند، باز هم شاهد بروز همه‌گیری‌ها و تلفات گسترده، طغیان بیماری‌های مشترک بین انسان و دام، تهدید سلامت جامعه و آسیب‌پذیر شدن امنیت غذایی آن و ادامه پیداکردن مشکلات سابق خواهیم بود. وقایعی که در آینده‌ای نه‌چندان دور، خود علت ایجاد ناهنجاری‌های اقتصادی، بهداشتی، اجتماعی و سیاسی خواهد بود.

منبع: فارس

 

انتشار یافته: ۱۱
در انتظار بررسی: ۰
غیر قابل انتشار: ۰
ناشناس
|
Iran, Islamic Republic of
|
۰۳:۴۳ - ۱۳۹۸/۰۷/۱۰
4
3
سلام
ظاهرا حضرتعالی هیچ اطلاعی از سامانه های مراقبت از بیماری سازمان دامپزشکی که با مشارکت سازمان پدافند غیر عامل راه اندازی شده ندارید.

ضمنا رشته شما چی بود؟
دکتری تخصصی دامپزشکی!!!!!
یعنی چه رشته ای؟
دانشجو یا فارغ التحصیل؟
دامپزشک مطلع
|
Iran, Islamic Republic of
|
۱۹:۰۳ - ۱۳۹۸/۰۷/۱۰
0
5
جناب آقای دکتر اشعریون عزیز مبحثی بسیار مهم و بروز دنیا مطرح نموده اید جای تشکر دارد خدمتتان عرض می کنم این سامانه از سال ۱۳۷۴ در سازمان دامپزشکی فعال شده و تا کنون چند بار تغییر پیدا ولی متاسفانه از آن بخوبی بهره برداری نمی شود و در حال حاضر به قبرستان داده ها تبدیل شده شاسته است متصدیان با بکارگیری افراد فعال مانند جنابعالی و حل مشکلات سامانه GIS موجود بتوانند بهره برداری های مناسبی در جهت پیشبرد اهداف سلامت واحد داشته باشند .
پاسخ ها
ناشناس
| United Kingdom |
۲۱:۴۰ - ۱۳۹۸/۰۷/۱۰
لطفا اطلاعات اشتباه منتشر نسازيد جي آي اس سامانه نيست دامپزشك مطلع عزيز و سال شروع نيز ٧٤ نبوده است
ناشناس
| Iran, Islamic Republic of |
۰۷:۵۷ - ۱۳۹۸/۰۷/۱۱
سامانه مذکور ابتدا با نام EPI MAP و EPI INFO آغاز به کار کرد و من الان گواهی هام را نگاه کردم و دوره مذکور را در سال 77 گذرانده ام.
یعنی این سامانه از سال 77 شروع شده و مراحل ارتقای خود را می گذراند.
ناشناس
| Iran, Islamic Republic of |
۱۴:۰۷ - ۱۳۹۸/۰۷/۱۱
Epi map و epi info سامانه نيستند همكار عزيز و نرم افزارهاي خارجي هستند كه از برخي قابليت هاي آنها به مدت محدود در ايران استفاده شده است اينجا سخن از سامانه كشوري بيماريهاي دامي است
دامپزشک
| Iran, Islamic Republic of |
۰۰:۳۶ - ۱۳۹۸/۰۷/۱۲
GIS سازمان دامپزشکی = گورستان داده ها
ناشناس
| Iran, Islamic Republic of |
۰۰:۵۴ - ۱۳۹۸/۰۷/۱۲
سامانه که یک شبه ایجاد نمیشه
مقدمه اش با Epi map و epi info بود
اون موقه کامپیوتر استان ما هنوز ویندوز نداشت و همه با Dos کار می کردند
ناشناس
|
Iran, Islamic Republic of
|
۰۷:۵۳ - ۱۳۹۸/۰۷/۱۱
4
1
لطفا اول مطالعه کنید و بعد نظریه بدهید چون در مورد جمله شما «ضرورت ایجاد دسترسی به دامپزشکان کشور در سامانه اطلاع‌رسانی بیماری‌ها» باید گفت که الان چند سال هست که تعداد زیادی از دامپزشکان (خصوصاً مراکز مایه کوبی) اجازه ورود به سامانه را دریافت کرده اند.
دامپزشک
|
Iran, Islamic Republic of
|
۰۰:۳۵ - ۱۳۹۸/۰۷/۱۲
3
1
درود بر دکتر اشعریون عزیز و همکارانشون که این چنین سخت در تلاشند برای تغییر شرایط فعلی
دامپزشک مطلع
|
Iran, Islamic Republic of
|
۲۱:۰۷ - ۱۳۹۸/۰۷/۱۲
0
0
با سلام و احترام خدمت خوانندگان عزیز
از پاسخ شتابزده برخی خوانندگان عزیز متاسفم ولی به حکم تجربه ۲۵ ساله فعالیت در دامپزشکی و فعالیت علمی در تالیف بیش از ۱۲۰ مقاله علمی و انجام بیش از ۲۰ طرح تقیقاتی و ارایه دهها سخنرانی علمی باستحضار می رساند سیستم مراقبت بیماری های دام در سال ۱۳۷۴ به همت سرکار خانم دکتر فیروزی و همکاری جناب آقای دکتر عطارد و مدیربت مرحوم دکتر کیانی طراحی و اجرا گردید که ابتدا بصورت گزارش روی کاغذ بوده و سپس رایانه ای GIS گردید بنده بارها تحسین و تمجید کارشناسان FAO و OIE در مورد این سیستم شنیدم ولی باید اذعان نمود این سیستم دارای نواقصی است که باید حل شود
بنده که در یکی از استان های کشور مشغول به فعالیت هستم از این سیستم بهره های فراوان علمی جهت انجام مطالعات علمی استفاده نمودم
خودی
|
United States
|
۲۳:۳۲ - ۱۳۹۸/۰۷/۱۲
0
1
این سیستم رو با هسته هوش مصنوعی tensorflow مخلوط کنید ازش یه سیستم machine learning خروجی میگیرید که میتونید اپیدمی ها رو نه تنها رصد بلکه" پیش بینی" کنید
هسته کار توسط بنده انجام متاسفانه سازمان ها موافق داده کاوی اون نیستند
نظر شما
نام:
ایمیل:
* نظر:
ادامه