کد خبر: ۵۵۱۷۷

چطور کودکان را برای مواجهه با حیوانات آماده کنیم؟

سحر سلطانی

دانشجوی دکتری فلسفه تربیت

یکی از مهمترین توصیه‌ها برای بهبود توانمندی‌های ارتباطی کودکان نسل آپارتمانی، حضور آنها در مدارس طبیعت و مزرعه‌های پژوهشی کودک‌محور یا داشتن حیوان و گیاه خانگی است. حضور یک موجود زنده توان ارتباطی کودک را ارتقا می‌دهد، مسئولیت‌پذیری، عاطفه‌ورزی، توجه به دیگری و حمایت از او را آموزش می‌دهد.

یکی از مهمترین توصیه‌ها برای بهبود توانمندی‌های ارتباطی کودکان نسل آپارتمانی، حضور آنها در مدارس طبیعت و مزرعه‌های پژوهشی کودک‌محور یا داشتن حیوان و گیاه خانگی است. حضور یک موجود زنده توان ارتباطی کودک را ارتقا می‌دهد، مسئولیت‌پذیری، عاطفه‌ورزی، توجه به دیگری و حمایت از او را آموزش می‌دهد. مهیا شدن چنین امکان‌های خوبی که کودکان بتوانند از حضور حیوانات خانگی مانند ماکیان و دام و طیور بهره ببرند اتفاق فرخنده‌ای است که باید به فال نیک گرفت از سویی گزارش‌های تسهیلگران و مربیان می‌گوید عدم مهارت ارتباطی کودکان با حیوانات مدرسه‌های طبیعت، منجر به حیوان‌آزاری می‌شود و انفعال والدین در اتخاذ رویکرد مناسب هم مساله‌ای است که نمی‌توان نادیده گرفت و می‌تواند به امری ضد تربیتی بدل شود. گزارش‌هایی از فشردن تا حد مرگ جوجه‌ها و خرگوش‌ها، پرتاب چوب و سنگ برای گوسفند و اسب‌ها و کشیدن و شوت کردن بچه گربه‌ها، شکستن صدف حلزون‌ها و بیرون کشیدن ماهی‌ها از آب و مواردی که منجر به مرگ حیوانات شده‌اند.

حال باید یک سوال مهم را از خود بپرسیم پیش از مواجهه کودکان با حیوانات زنده چه مفاهیم و مهارت‌های مراقبتی را باید به آنها آموخت؟

۱حیوانات اسباب بازی نیستند بلکه جاندارند.

کودکان تا پیش از ۳ سالگی درک شفافی از تفاوت حیوانات با عروسک‌های حیوانی خود ندارند. بنابراین لازم است مفهوم زنده‌بودن را با مصادیق مکمل برای کودک شرح دهیم؛ مثلا گرم بودن بدنش، غذا خوردن و بیدار شدنش، صدا داشتن و بچه‌دار شدنش، ادرار کردن و حرکت کردنش و

۲- حیوانات احساس دارند، می‌ترسند، خسته یا عصبانی می‌شوند.

کودکان بعد از شناخت مولفه‌های احساسی خود مانند غم و شادی، ترس و خشم و خستگی می‌توانند به درک اینکه حیوانات هم احساس دارند نزدیک شوند. با کمک قصه‌هایی با شخصیت حیوانی و نمایش خلاق با محوریت این موضوع می‌توان درک احساسات داشتن حیوانات را برای کودکان درونی کرد.

۳- انسان صاحب حیوانات نیست بلکه دوست آنهاست.

برخی از والدین اشرف بودن انسان بین مخلوقات را به معنای اینکه انسان سرور و صاحب سایر مخلوقات است درک کرده و به کودک منتقل می‌کنند. در حالی‌که اشرفیت اسنان منوط به قوه عقلانیت اوست و به معنای بی‌ارزشی طبیعت و حیوانات نیست. به کودکان توضیح بدهیم با کمک قوه عقل می‌توانیم دوست و مراقب حیوانات باشیم.

۴- حیوانات حریم خصوصی دارند.

حیوانات هم مثل انسان نیاز به خانه دارند. آشیانه‌ها و لانه‌ها و محل زندگی حیوانات را به آنها نشان داده و توضیح دهیم این حریم خصوصی آنهاست و ما نمی‌توانیم مدام در آنجا سرک بکشیم و آرامش حیوانات را از آنها بگیریم.

۵- حیوانات هر چیزی را نمی‌خورند.

شناخت اینکه هر حیوانی چه چیزی می‌خورد و ظرفیت مشخصی دارد از مهارت‌هایی است که باید به کودک آموزش داد.

۶- برای نوازش حیوانات باید اجازه گرفت و روش‌های نوازش آنها را آموخت.

برای کودکان توضیح دهیم برخی حیوانات نوازش گریزند و برخی به نزدیکی و بغل شدن توسط انسان علاقه‌مند هستند. اول باید بدانیم چه حیوانی پذیرای نوازش است و بعد باید نوع نوازش ملایم و با آرامش را به او یاد دهیم تا مثل عروسک‌ها حیوانات را نچلانند و فشار ندهند.

۷هر حیوانی ابزار دفاع از خود را دارد.

به کودکان بگوییم حیوانات از خود دفاع می‌کنند نیش یا پنجول یا دندان تیز و نوک دارند. برای نزدیکی به آنها باید بدانیم ممکن است دوست نداشته باشند و از خود دفاع می‌کنند.

این نکات منجر به گفتگوی والدین و مربیان با کودکان می‌شود و ادراک  آنها نسبت به طبیعت را توسعه می‌دهد. شناخت تفاوت‌ها و شباهت‌های حیوانات و طبقه‌بندی آنها و از منظر آنها جهان را دیدن و توصیف کردن در برنامه فبک طبیعت که ذیل فلسفه برای کودکان است طراحی شده و به والدین و تسهیلگران کمک می‌کند کودکان را با شناخت طبیعت همراهی کنند نه بازی و لذت ابزارگونه.

منبع: ایرنا


نظر شما
نام:
ایمیل:
* نظر:
ادامه