اطلاع‌رسانی درباره مرگ‌ومیر پرندگان در حد معقول انجام شده است و لازم نمی‌دانیم که به هر شایعه‌ای پاسخ دهیم

«عیسی کلانتری» رئیس سازمان حفاظت محیط‌زیست کشور و معاون رئیس‌جمهوری هفته جاری به برگزاری یک نشست به دعوت رادیو سلامت پاسخ مثبت داد.

به گزارش حکیم مهر به نقل از همشهری، این نشست البته با حضور نمایندگان برخی رسانه‌های غیررسمی و کانال‌های تلگرامی برگزار شده و عیسی کلانتری به سؤالات متعددی پاسخ گفته است.

عیسی‌کلانتری در این نشست پاسخ‌های جالبی به سؤالات در مورد شکار، مرگ پرندگان میانکاله دارد.

در ادامه بخشی از این گفت و گو آمده است:

نظر شما در مورد آنچه در میانکاله رخ داده است، چیست؟ چرا اطلاع‌رسانی در مورد این فاجعه ناقص است و آنچه منابع غیررسمی و رسمی منتشر کرده‌اند، یکسان نیست؟ چرا لاشه پرندگان تلف شده در بازارهای اطراف میانکاله فروخته می‌شود؟

هیچ پرنده‌ای در بازار فروخته نشده و نمی‌شود. نیروی انتظامی و سازمان دامپزشکی، استانداری‌های مازندران و گلستان جلوی این کار را گرفته‌اند. فروش پرنده شایعه است. دلیل مرگ پرندگان را فقط سازمان دامپزشکی کشور باید اعلام کند. طبق قانون آنها موظف به اطلاع‌رسانی هستند. سازمان حفاظت محیط‌زیست نیز در این مورد تابع نظر سازمان دامپزشکی است. براساس نظر آنها سم بوتولیسم عامل مرگ پرندگان است. 

بوتولیسم سمی است که از میکروب‌های بی‌هوازی موجود در خاک و باتلاق‌ ایجاد می‌شود. هر نانوگرم آن، قدرت کشتن ۵ نفر را دارد یا به‌عبارت بهتر هر کیلوگرم آن ۵ میلیارد نفر را می‌تواند بکشد. وقتی شرایط بی‌هوازی در تالاب ایجاد شده و جریان آب از بالادست به دلایل مختلف قطع می‌شود، سم بوتولیسم تولید می‌شود. پرندگانی مانند چنگر که در حاشیه باتلاق‌ها زندگی می‌کنند، درگیر این سم شده‌اند. 

سال‌ها پیش نیز چنین تجربه‌ای در آفریقا با تلف شدن ۶۰۰ هزار پرنده رخ داد. سازمان دامپزشکی به ضرس قاطع اعلام کرد، پرندگان به‌صورت عمدی مسموم نشده‌اند. تلاش‌ ما هم این است که لاشه‌ها را سریع‌تر جمع‌آوری کنیم تا پرندگان دیگر مانند عقاب‌های پرنده‌خوار با خوردن لاشه‌ها مسموم نشوند. تاکنون ۱۷هزار و ۵۰۰ قطعه پرنده جمع‌آوری و معدوم شده است. 

روند تلفات رو به کاهش است؛ به‌طوری که ۲ هفته پیش، روزانه هزار قطعه تلف می‌شدند، ولی در روزهای اخیر به‌دلیل سرما و بارندگی این تلفات به ۱۰۰ قطعه کاهش یافته است. در شرایطی که آب دریای خزر در حال پسروی است، ارتباط بین میانکاله و دریا قطع شده است. از بالادست نیز به‌دلیل مصارف بی‌رویه کشاورزی و احداث سد، حقابه میانکاله تامین نمی‌شود. حدود ۱۰ سال است که این حقابه پرداخت نشده است. 

ما باید سعی کنیم شرایط بی‌هوازی را در میانکاله از بین ببریم و این شرایط فقط درصورت تامین آب مهیا می‌شود. کارشناسان در حال بررسی طرحی هستند که براساس آن در قسمت غربی میانکاله، آب از دریا به تالاب پمپاژ شود. تامین حقابه مشکل همه تالاب‌هاست. غیراز چند تالاب‌ در جنوب‌غربی کشور، در بقیه نقاط مانند گاوخونی توسعه کشاورزی اجازه رسیدن آب به تالاب را نمی‌دهد. اطلاع‌رسانی درباره مرگ‌ومیر پرندگان هم در حد معقول انجام شده است و لازم نمی‌دانیم که به هر شایعه‌ای پاسخ دهیم.

اما گزارش سازمان دامپزشکی از سوی فعالان محیط‌زیست مخدوش تلقی شده است.

اگر موضوع سم مطرح بود، ماهی‌ها نیز باید از بین می‌رفتند. تاکنون یک ماهی نیز تلف نشده است. تنها سازمان دامپزشکی مسئولیت نهایی اعلام دلیل مرگ پرندگان را دارد.

یعنی هیچ‌گونه جانور دیگری متاثر از سم بوتولیسم نبود؟

پرندگانی که در مناطق حاشیه باتلاق‌ها زندگی می‌کنند از بین رفته‌اند. اگر انسان هم این سم را بخورد، از بین می‌رود. این پرندگان از گل‌ولای حاشیه تالاب تغذیه می‌کنند؛ حتی یک گزارش از مرگ پرنده‌های خارج از تالاب گزارش نشده است. گزینه مرگ به‌دلیل فلزات سنگین نیز رد شده است.