مرگ دومین توله یوز ایران: لزوم نشست اضطراری رؤسای دانشکده‎های دامپزشکی با رئیس سازمان دامپزشکی - دکتر کامران شریفی

ایران و ایران دومین توله یوز خود را از دست دادند. ما حق نداریم در مورد حیات وحش و محیط زیست این طوری ریسک کنیم. خلاء بزرگی از بابت طب حیات وحش در کشور احساس می‎شود که با بی حسی و کرختی فعلی، محیط زیست و حیات وحش آسیب می‎بیند.

در یکی از عکس‎هایی که از نحوه شیردادن به یکی از توله یوزها منتشر شد، همانند نوزاد انسان توله را به پشت خوابانده بودند. اگر توجه کنید، وقتی نوزاد انسان از سینه مادر شیر می‎نوشد، همزمان قادر است نفس بکشد. علت این است که در نوزاد ساختار حنجره درست در امتداد سوراخ‎های پسین مجرایی است که از بینی به حنجره امتداد می‎یابد. پس از مدتی حنجره نوزاد از آن سوراخ‎ها فاصله می‎گیرد و پایین تر می‎آید و بین حنجره و سوراخهای پسین مجرای بینی فاصله می‎افتد. این فاصله به نوزاد این امکان را می‎دهد که بعدها بتواند از جعبه صوتی خود برای صحبت کردن و تمرینِ این ویژگیِ بی‎نظیر استفاده کند.

 در اسب هیچگاه این فاصله از بین نمی‎رود و به همین خاطر است که جریان هوا مستقیم و بدون تموج و ایجاد گردابه Turbulence به اعماق ریه می‎رسد؛ به برکت این ساختار فوق العاده است که حیوانی به بزرگی و عظمت اسب می‎تواند ورزشکار باشد.

 اگر نوزاد انسان می‎تواند در حالت طاقباز prostrate شیر بنوشد، نوزادِ گربه سانان برای نوشیدن شیر باید مطابق شرایط طبیعی در حالت سجده، نگون یا دَمَر Supine قرار گیرد، در غیر این صورت احتمال ورود شیر به ریه و ابتلا به پنومونی استنشاقی وجود دارد.

نگارنده در مطلبی خواند که عرب‎ها چون می‎دانند که نمی‎دانند، فرودگاه را هم پیش ساخته سفارش می‎دهند. البته این گفته با کمی اغراق همراه است، ولی خالی از حقیقت نیست. علم به چیزی که نمی‎دانیم، بخشی از علم است. در این مورد هم دانش فنی ما هم بسیار کم است و باید به آن اعتراف کنیم.

تعداد معدودی از همکاران دامپزشک با چنگ و دندان و مطالعه پیگیر در شنایی خلاف جریان رودخانه بازار حرفه‎ای دامپزشکی با غیرت، همت و پشتکاری ستودنی شخصاً به مطالعه پرداخته وجودشان در این خلاء اطلاعاتی مغتنم است. با این حال، این مجاهدت ایشان جای آموزش مبتنی بر روشمندی علمی همراه با ارتباط با مراکز جهانی را نمی‎گیرد.

در این گونه موارد باید از استمداد از مراکز علمی جهان خودداری نکنیم. با این تعداد یوز باقی مانده حتی اگر تیمی مجرب برای جراحی را از کشورهای پیشرفته فرا می‎خواندیم، بهتر از آن بود که «کوه نوری» به نام ایران را به طور صحرایی سزارین کنیم. در مورد میانکاله هم از استمداد از مراکز جهانی خودداری کردیم و نتوانستیم توصیفی دقیق از آن چه واقعاً در تلفات گسترده پرندگان مهاجر در ۹۸ و ۹۹ روی داد، ارائه کنیم و حق میانکاله را ادا نکردیم (https://t.me/ksharifiRRB/618)؛ و در این مورد حق ایران و ایران را!

دو حادثه میانکاله و تلف شدن توله یوزها به اندازه کافی حزن انگیز و خسارت بار است و ارزش دارد روسای محترم دانشکده‎های دامپزشکی و سازمان دامپزشکی گرد هم بیایند تا چاره‎ای برای این خلاء اطلاعاتی و ارتباط با مراکز جهانی برای انتقال دانش و کسب تجربه در مورد حیات وحش بیابند. در مورد محیط زیست درمعنای اعم آن نیز چنین نقص اطلاعاتی وجود دارد.

یک خلاء عمده برای شهر مشهد با توان توریسم زیارتی وجود دارد و آن هم فقدانِ یک باغ وحش با استانداردهای جهانی در بیابان‎های جنوب شهر است. این کار در توان آستان قدس رضوی است و همو است که باید پیش قدم شود، روسای دانشکده‎های دامپزشکی و سازمان دامپزشکی را گرد هم بیاورد و امکانات مالی تربیت دامپزشک متخصص حیات وحش در مراکز درجه یک جهانی را فراهم آورد، و از آن هم بهتر، متخصصین ممتاز را برای آموزش، فرصت مطالعاتی و برگزاری دوره در کشور فرا بخواند. این نقصِ مشهد را باید برطرف کرد.

چندین سال پیش نگارنده در گزارشی دید که اقلیم کردستان، دکتر ایمان معماریان، از معدود دامپزشکانِ ایرانیِ فعال در امر حیات وحش را برای تدریس دعوت کرده بود. ما برای دعوت از متخصصین تراز اول جهانی هیچ کمبود و هیچ بهانه‎ای نداریم.

کامران شریفی

دانشکده دامپزشکی

دانشگاه فردوسی مشهد

۱۴۰۱/۰۲/۲۸

منبع: کانال تلگرام لوح (یادداشت های شخصی دکتر کامران شریفی)