حکیم مهر- محسن طاهرمیرزایی: گفتوگوی حکیم مهر با «دکتر یونس خلفی» رئیس نظام دامپزشکی استان ایلام، نگاهی روشن به دغدغهها، تلاشها و امیدهای این حوزه در یکی از حساسترین نقاط مرزی کشور دارد. خلفی در این مصاحبه از مشکلات ساختاری مانند نبود کشتارگاه دام فعال، نبود توازن میان داروخانهها و درمانگاهها، امنیت شغلی پایین مسئولین فنی و تعرفههای غیرواقعی سخن میگوید، اما در عین حال، با اشاره به تشکیل کمیتههای تخصصی، توسعه تعاملات بینالمللی، ایجاد فضای گفتوگو با اداره کل دامپزشکی و طراحی برنامههای آموزشی برای دامپزشکان جوان، به تلاشهایی اشاره میکند که برای بازسازی اعتماد و ارتقای جایگاه حرفهای دامپزشکان در استان صورت گرفته است.
استان ایلام با وجود ظرفیتهای بالای مرزی، سالها از داشتن زیرساختهای پایهای محروم بوده و هنوز هم برخی خلأهای جدی مانند کشتارگاه صنعتی را تجربه میکند. با این حال، تلاش نظام دامپزشکی برای افزایش انسجام صنفی، شکلگیری ارتباطات فرامرزی و طرح آموزشهای کاربردی برای اعضا، نویدبخش مسیری تازه برای آینده دامپزشکی در این استان است. دکتر خلفی در گفتوگو با حکیم مهر، با نگاهی صریح و بدون تعارف، به چالشهای حوزه دامپزشکی پرداخته و ضمن تشریح دستاوردهای دوره ریاست خود، از دغدغههای جدیاش برای جوانان تازهوارد، جایگاه مسئولین فنی و ضرورت حمایتهای ملی نیز پرده برداشته است.
حکیم مهر: بهعنوان رئیس نظام دامپزشکی استان ایلام، مهمترین چالشهای حوزه دامپزشکی و بخش خصوصی در استان را چه میدانید؟
به نظر من، مهمترین چالش این است که مسئولین فنی ما نمیتوانند حقوق خود را بر اساس اشل مصوب دریافت کنند و شأن دامپزشک رعایت نمیشود. این یک مسئله جدی است. باید رابطه مالی مستقیم بین دامپزشک و کارفرما قطع شود تا دامپزشک بتواند بدون فشار مالی، وظایف فنی و نظارتی خود را انجام دهد. اگر قرار است دامپزشک مسئول فنی یک واحد باشد، باید طبق ضوابط، حقوق مشخص و تعریفشدهای بگیرد. متأسفانه این موضوع هنوز بهدرستی حلوفصل نشده و یکی از چالشهای بزرگ استان به شمار میرود.
حکیم مهر: وضعیت امنیت شغلی و اقتصادی دامپزشکان استان ایلام را چگونه ارزیابی میکنید؟
واقعیت این است که با توجه به خشکسالیهای اخیر، درآمد بسیاری از مشاغل بخش خصوصی دامپزشکی ازجمله داروخانهها و درمانگاهها کاهش پیدا کرده است. از طرف دیگر، دارو هم بهسختی تأمین میشود. در حوزه مسئولین فنی هم وضعیت چندان خوبی نداریم؛ یک دامپزشک بهعنوان مسئول فنی، امنیت شغلی مشخصی ندارد و ممکن است کارفرما هر لحظه بدون دلیل موجه او را کنار بگذارد. این وضعیت، هم جایگاه حرفهای دامپزشکان را تضعیف میکند و هم انگیزه آنها را از بین میبرد.
حکیم مهر: ارزیابی شما از زیرساختهای دامپزشکی استان، ازجمله کشتارگاه و آزمایشگاههای دامپزشکی چیست؟
متأسفانه در حال حاضر، استان ایلام کشتارگاه دام فعال ندارد که این مسئله بسیار نگرانکننده است. نبود کشتارگاه، باعث گسترش کشتارهای غیرمجاز میشود که میتواند به شیوع بیماریهای زئونوز منجر شود. خونی که در این کشتارهای غیرمجاز به زمین ریخته میشود، محیطی مناسب برای رشد باکتریها و ویروسها فراهم میکند. بهشدت نیازمند راهاندازی یک کشتارگاه صنعتی فعال در استان هستیم و امیدوارم مسئولان هر چه زودتر در این خصوص اقدام کنند.
در خصوص آزمایشگاهها هم باید بگویم که ما تنها دو یا سه آزمایشگاه داریم که آنها هم وابسته به بیمارستانها هستند و بهصورت مستقل فعالیت نمیکنند. از طرفی، بین تعداد درمانگاهها و داروخانهها نیز توازن وجود ندارد؛ حدود ۴۸ داروخانه در استان فعال است، درحالیکه درمانگاههای فعال از ۱۰ مورد هم تجاوز نمیکند. این وضعیت باعث شده فارغالتحصیلان بیشتر بهسمت راهاندازی داروخانه بروند و از ورود به حوزه درمان صرفنظر کنند که برای آینده دامپزشکی استان یک هشدار جدی است.
حکیم مهر: برای افزایش مشارکت اعضای نظام دامپزشکی در انتخابات و مجامع استانی، چه برنامههایی داشتهاید؟
یکی از اقدامات ما در این زمینه، تشکیل صنفها و کمیتههای تخصصی بوده است. تاکنون صنف درمانگاهها را راهاندازی کردهایم و به دنبال آن هستیم که کمیتههایی برای داروخانهها، مسئولین فنی، پیرا دامپزشکان و سایر حوزههای تخصصی ایجاد کنیم. البته با توجه به اینکه تعداد اعضای استان ما به حد نصاب تشکیل صنف نمیرسد، بهجای آن کمیتهها را فعال کردهایم. همچنین در دفتر نظام دامپزشکی استان، فضایی را برای فعالیت این کمیتهها تجهیز کردهایم تا پیرا دامپزشکان و کارشناسان بتوانند مسائل خود را در آنجا پیگیری و پیگیری کنند. این کار، زمینهای برای مشارکت بیشتر اعضا فراهم کرده است.
حکیم مهر: رابطه و تعامل نظام دامپزشکی استان ایلام با اداره کل دامپزشکی استان چگونه است؟ آیا شاهد همافزایی هستید یا اصطکاک؟
خوشبختانه در استان ایلام، تعامل بسیار خوبی بین نظام دامپزشکی و اداره کل دامپزشکی وجود دارد. ما یک کمیته مشترک با حضور مدیرکل دامپزشکی استان تشکیل دادهایم و مسائل و مشکلات موجود را در این کمیته مطرح و بررسی میکنیم. با هماندیشی و تعامل مثبت، بسیاری از مشکلات استان را تاکنون توانستهایم با همکاری یکدیگر حل کنیم.
حکیم مهر: دامپزشکان جوان و تازهوارد در استان ایلام با چه چالشهایی روبهرو هستند و چه حمایتی میتوان از آنها به عمل آورد؟
به نظر من، مهمترین کاری که باید برای دامپزشکان جوان انجام دهیم، روشنگری است؛ باید درباره ظرفیتها و فرصتهای شغلی موجود آنها را آگاه کنیم. متأسفانه فضای کاری موجود، بهویژه در حوزه مسئولین فنی، ذهنیت خوبی برای فارغالتحصیلان جدید ایجاد نکرده است. وقتی دامپزشک جوان میبیند که مسئول فنی امنیت شغلی ندارد یا شأن او حفظ نمیشود، طبیعتاً انگیزهای برای ورود به این عرصه ندارد.
ما اگر بتوانیم وضعیت مسئولین فنی را سامان دهیم و جایگاه نظام دامپزشکی را ارتقا دهیم، دامپزشکان جوان نیز با انگیزه و امید بیشتری وارد حرفه خواهند شد. در همین راستا، ما در شورای مرکزی سازمان نظام دامپزشکی که خودم نیز عضو آن هستم، برنامههایی برای بازآموزی و ارتقای آموزشهای حرفهای در نظر گرفتهایم تا دامپزشکان جوان بتوانند با دانش و مهارت بهتری وارد عرصه کار شوند.
حکیم مهر: وضعیت تعرفههای دامپزشکی در استان ایلام را چگونه ارزیابی میکنید؟ آیا این تعرفهها بهروز هستند و بهدرستی رعایت میشوند؟
متأسفانه تعرفههای دامپزشکی خیلی دیر بهروز میشوند و با حجم خدمات و زحمتی که یک دامپزشک متحمل میشود، همخوانی ندارند. امیدواریم با پیگیریهایی که از سوی شورای مرکزی نظام دامپزشکی انجام میشود، بتوانیم تعرفههای واقعبینانهتر و منصفانهتری برای صنف دامپزشکان تصویب و اجرا کنیم.
حکیم مهر: در مقابله با دامپزشکان بدون پروانه و مراکز غیرمجاز، چه اقداماتی در استان صورت گرفته است؟
در مواردی که افراد فاقد پروانه شناسایی و به ما معرفی میشوند، موضوع را از طریق کمیته مشترکی که با اداره کل دامپزشکی داریم، پیگیری میکنیم. اگر فرد مورد نظر عضو نظام دامپزشکی نباشد، مستقیماً به مراجع قضایی معرفی میشود؛ اما اگر عضو نظام باشد، تخلف او در هیأتهای بدوی مورد رسیدگی قرار میگیرد. در این زمینه رویکرد ما قاطعانه و قانونی است.
حکیم مهر: به نظر شما برای ارتقای جایگاه اجتماعی دامپزشکان چه باید کرد؟
به باور من، مهمترین کار در این زمینه فرهنگسازی است. باید با صدا و سیما تعامل داشته باشیم و از ظرفیت رسانهها برای معرفی نقش دامپزشکان در تأمین سلامت جامعه استفاده کنیم. دامپزشکان، خط مقدم تأمین غذای سالم هستند و بهنوعی حلقه اول سلامت محسوب میشوند. اگر بتوانیم این نقش مهم را بهدرستی به مردم معرفی کنیم، جایگاه اجتماعی دامپزشکان نیز ارتقا خواهد یافت.
حکیم مهر: آیا برنامهای برای توانمندسازی علمی و مهارتی اعضای نظام دامپزشکی استان در نظر گرفتهاید؟
بله، انشاءالله برنامههایی برای برگزاری کارگاهها، دورههای بازآموزی و کلاسهای آموزشی داریم. هم از ظرفیت سازمان دامپزشکی و هم از توان شرکتهای آموزشی استفاده خواهیم کرد تا زمینه ارتقای علمی و مهارتی اعضا فراهم شود. حمایت از چاپ مقاله و برگزاری سمینارهای تخصصی نیز در دستور کار ما قرار دارد.
حکیم مهر: آیا نظام دامپزشکی مرکزی حمایت کافی از نظامهای استانی دارد؟
خوشبختانه نظام مرکزی اختیارات لازم را به رؤسای استانی داده است، اما در حوزه مالی با مشکلات جدی مواجه هستیم. امیدواریم شورای مرکزی و ریاست سازمان دامپزشکی کشور بتوانند این مشکلات مالی را برطرف کنند تا استانها با دست بازتری برنامهریزی و اجرا داشته باشند.
حکیم مهر: انتظارات شما از مسئولان ارشد کشور در رابطه با حوزه دامپزشکی چیست؟
انتظار ما این است که دامپزشکی را در جایگاه واقعی خودش ببینند. همانطور که گفتم، دامپزشکان حلقه اول سلامت جامعه هستند و لازم است حمایتهای بیشتری از آنها صورت بگیرد. بهویژه برای دامپزشکان جوان که تازه وارد عرصه کار میشوند، باید تسهیلاتی مثل وام، مشوقهای مالی و حمایت برای راهاندازی مطب یا درمانگاه در نظر گرفته شود. همچنین باید تعرفهها بهروز شود و شبکهای برای معرفی و تبیین نقش دامپزشکان در سطح جامعه طراحی گردد.
حکیم مهر: در دوره ریاست شما، مهمترین دستاوردهای نظام دامپزشکی استان ایلام چه بوده است؟
به نظرم مهمترین دستاورد ما، افزایش همدلی و انسجام بین دامپزشکان استان بوده است. ما موفق شدیم کمیتههای تخصصی متعددی ازجمله کمیته مسئولین فنی، کلینیسینها و داروخانهها را فعال کنیم. همچنین برای اولینبار در استان، بهصورت جدی وارد حوزه امور بینالملل شدهایم و مقدمات برقراری ارتباط با کشورهای همسایه، بهویژه در زمینه آموزش و تأمین نیروی انسانی را فراهم کردهایم. این موضوع میتواند در آینده برای دامپزشکان استان که در نزدیکی مرز عراق هستند، فرصتهای اشتغالزایی و درآمدزایی خوبی فراهم کند.
حکیم مهر: با توجه به اینکه استان ایلام یک استان مرزی است، آیا در حوزه دام قاچاق یا مشکلات خاصی دارید؟
نظارت بر قاچاق دام در حیطه اختیارات نظام دامپزشکی نیست، بلکه این وظیفه نهادهایی مانند سازمان دامپزشکی، نیروهای انتظامی و دستگاههای مرتبط است. با این حال، باید بگویم که خوشبختانه میزان قاچاق دام در مقایسه با گذشته کاهش چشمگیری داشته است.
حکیم مهر: در پایان اگر نکتهای باقی مانده، بفرمایید.
از همه همکاران و اعضای نظام دامپزشکی استان ایلام صمیمانه تشکر میکنم که همواره از ما حمایت کردهاند. خوشبختانه با همین همراهی، استان ایلام توانست بعد از سالها یک نماینده در شورای مرکزی نظام دامپزشکی داشته باشد که بتواند پیگیر مطالبات استانهای مرزی باشد. این موفقیت بدون تلاش اعضای شورای نظام استان، که بسیار فعال و پرتلاش هستند، حاصل نمیشد. همچنین از مدیرکل دامپزشکی استان ایلام نیز قدردانی میکنم که با تعامل مثبت و سازندهای که بین ما وجود دارد، توانستیم بسیاری از مشکلات مهم استان را با همکاری و آرامش پشت سر بگذاریم.
حکیم مهر: ممنون از فرصتی که در اختیار ما قرار دادید.
یقینا حضور اقای دکتر باعث تغییرات مثبتی در نظام استان گردیده است
بی ریا و صادقانه در تلاش برای ساختن اینده ای بهتر برای همکاران هستند
و سپاس از کلیه اعضای شورای استان