
حکیم مهر- محسن طاهرمیرزایی: در حالی که سلامت مواد غذایی بهعنوان یکی از ارکان اصلی امنیت غذایی و سلامت عمومی، بیش از هر زمان دیگری نیازمند نگاه تخصصی، بینرشتهای و آیندهنگر است، انتشار خبرهایی درباره احتمال انحلال رشته «بهداشت مواد غذایی» در مقطع کارشناسی، نگرانیهایی را در میان بدنه علمی و حرفهای دامپزشکی کشور برانگیخته است. موضوعی که به اعتقاد بسیاری از متخصصان، صرفاً یک تصمیم آموزشی نیست، بلکه میتواند پیامدهایی گسترده برای جایگاه دامپزشکی در زنجیره نظارت بر غذا، بازار کار فارغالتحصیلان و حتی توازن میان رشتههای رقیب در این حوزه داشته باشد.
«دکتر آراسب دباغمقدم» عضو مدعو شاخه بهداشت مواد غذایی گروه دامپزشکی فرهنگستان علوم و عضو کمیته تخصصی بهداشت و سلامت مواد غذایی سازمان نظام دامپزشکی، در گفتوگو با حکیم مهر، با انتقاد صریح از رویکردهای حاکم بر این تصمیم، آن را اقدامی عجولانه، غیرکارشناسی و فاقد نگاه راهبردی میداند و هشدار میدهد که حذف تدریجی این رشته، نهتنها آینده آموزش تخصصی بهداشت مواد غذایی در دامپزشکی را تهدید میکند، بلکه میتواند در سالهای آتی به تضعیف موقعیت حرفهای دامپزشکان در حوزه غذا و واگذاری این میدان به رشتههای غیرهمسو با دامپزشکی منجر شود. این گفتوگو، تلاشی است برای واکاوی ابعاد پنهان این تصمیم و طرح پرسشهایی که بهگفته دباغمقدم، تاکنون پاسخی شفاف و اقناعکننده به آنها داده نشده است
حکیم مهر: آقای دکتر، در خبرها مطرح شده که بحث انحلال رشته «بهداشت مواد غذایی» در دستور کار قرار گرفته است. ارزیابی شما از این موضوع چیست؟
بحث انحلال، نه در مقطع دکتری تخصصی (PhD)، بلکه درباره مقطع کارشناسی این رشته مطرح شده است. ظاهراً شورای گسترش آموزش عالی دامپزشکی در وزارت علوم، تحقیقات و فناوری تصمیماتی در این زمینه گرفته و استدلالهایی نیز ارائه میشود؛ از جمله اینکه این رشته باعث تداخل در اشتغالزایی دامپزشکان میشود یا اینکه برای فارغالتحصیلان آن، شغل مشخص و تعریفشدهای وجود ندارد.
اما در این میان یک نکته بسیار مهم وجود دارد و آن این است که با راهاندازی رشته بهداشت مواد غذایی، ما توانستیم تا حد زیادی از ورود و گسترش برخی رشتههایی که به نوعی رقیب دامپزشکی در حوزه غذا محسوب میشوند، جلوگیری کنیم. واقعیت این است که یک دکتر دامپزشک در دوره دکترای عمومی، تعداد واحدهای محدودی را در حوزه غذا میگذراند. حتی اگر کل دروس مرتبط با بهداشت، اپیدمیولوژی و بیماریهای زئونوز را هم در نظر بگیریم، مجموع این واحدها نهایتاً به حدود ۲۰ واحد میرسد. در حالی که فردی که از مقطع کارشناسی وارد رشته بهداشت مواد غذایی میشود، ابتدا لیسانس بهداشت مواد غذایی، سپس کارشناسی ارشد و در نهایت دکتری تخصصی این رشته را میگیرد و طبیعتاً تعداد واحدهای تخصصی او در حوزه غذا بهمراتب بیشتر و عمیقتر است.
نکته دیگر این است که در حال حاضر، اقبال به رشته بهداشت مواد غذایی در میان دامپزشکان بهشدت کاهش یافته است. بر اساس آماری که امسال وجود داشت ـ اگر اشتباه نکنم ـ در کل کشور فقط ۲۶ نفر در آزمون این رشته شرکت کردند؛ یعنی عملاً ما در حال از دست دادن این رشته هستیم. دلیل آن هم روشن است؛ بسیاری از همکاران دامپزشک، بهحق، به سمت بالین گرایش پیدا کردهاند، چرا که در حوزه بالینی درآمد بیشتری وجود دارد و جوانان با توجه به شرایط اقتصادی فعلی، بهدنبال راهاندازی کلینیک و تأمین معیشت خود هستند.
مسئلهای که اینجا مطرح میشود این است که با انحلال رشته بهداشت مواد غذایی در مقطع کارشناسی ـ روندی که عملاً از هماکنون و بهویژه در دانشگاههای خارج از تهران آغاز شده ـ در آینده نزدیک با این مشکل مواجه خواهیم شد که داوطلب دکترای عمومی دامپزشکی برای ورود به مقطع دکتری تخصصی بهداشت مواد غذایی یا وجود نخواهد داشت یا تعداد آن بسیار اندک خواهد بود. در چنین شرایطی، ناچار میشویم از فارغالتحصیلان رشتههایی مانند صنایع غذایی، تغذیه یا بهداشت محیط استفاده کنیم.
این در حالی است که ما میتوانیم در دانشکدههای دامپزشکی خودمان، رشته بهداشت مواد غذایی را با بهرهگیری از اساتید دامپزشک راهاندازی کنیم، دانشجویان در همین بستر آموزش ببینند، مهارت کسب کنند و تا مقطع PhD پیش بروند. بنابراین واقعاً این پرسش مطرح است که چرا باید چنین رشتهای را منحل کنیم، در حالی که ظرفیت و ضرورت آن در نظام آموزش و سلامت کشور کاملاً وجود دارد.
حکیم مهر: برخی معتقدند رشته بهداشت مواد غذایی با حوزههای دیگر تداخل وظایف دارد. از نگاه شما این تداخلها چگونه باید مدیریت شود؟
در بحث تداخلات، واقعاً سازمان نظام دامپزشکی باید بنشیند و بهصورت دقیق تعریف کند که حدود و ثغور وظایف چیست. برای مثال، یک قصابی یا سوپر گوشت که اقدام به عرضه و بستهبندی محصولات و فرآوردههای گوشتی میکند، این پرسش مطرح است که آیا ناظر آن الزاماً باید دکتر دامپزشک باشد یا اینکه یک کارشناس با مدرک لیسانس بهداشت مواد غذایی که در دانشکده دامپزشکی تحصیل کرده هم میتواند این مسئولیت را بر عهده بگیرد؟
همین بحث در مورد رستورانها، هتلها و مراکز عرضه غذا نیز مطرح است. بهنظر من، با همکاری وزارت بهداشت و سازمان دامپزشکی کشور میتوان برای این حوزهها مشاغل مشخص و تعریفشدهای طراحی کرد و جایگاه نیروهای بهداشت مواد غذایی را بهصورت شفاف تعیین نمود. در کشتارگاهها نیز میتوان این نیروها را ذیل مسئولیت و نظارت دکتر دامپزشک تعریف کرد. بله، در برخی موارد قضاوت تخصصی لازم است و آنجا قطعاً حضور دکتر دامپزشک ضروری است؛ اما در بسیاری از موارد اصلاً بحث قضاوت مطرح نیست و صرفاً نظارتهای اولیه و روتین انجام میشود.
در حال حاضر، وزارت بهداشت همین نوع نظارتها را با استفاده از کارشناسان بهداشت محیط انجام میدهد؛ افرادی که معمولاً لیسانس بهداشت محیط دارند و شاید در کل دوره تحصیلشان بیش از دو واحد مرتبط با مواد غذایی نگذراندهاند. اگر وزارت بهداشت میتواند نظارتهای خود را با چنین نیروهایی انجام دهد، این سؤال جدی مطرح میشود که چرا دامپزشکی نتواند از فارغالتحصیلان لیسانس بهداشت مواد غذایی استفاده کند؟
به همین دلیل، بهنظر من در شرایط حساس و خاص فعلی، انحلال رشته بهداشت مواد غذایی یک تصمیم عجولانه، غیراستراتژیک و فاقد نگاه آیندهنگر است؛ تصمیمی که آثار و تبعات آن شاید پنج سال بعد خود را نشان دهد. آن زمان تازه باید دنبال اخذ مجوز برای راهاندازی مجدد این رشته برویم یا دوباره برای احیای آن چانهزنی کنیم، یا حتی ممکن است کلاً این رشته را از دست بدهیم و دیگر کاری از دستمان برنیاید.
حکیم مهر: آیا در فرآیند تصمیمگیری برای انحلال رشته بهداشت مواد غذایی، از بدنه تخصصی این حوزه و نهادهای ذیربط نظرخواهی شده است؟
واقعاً مشخص نیست که چنین اتفاقی افتاده باشد. این سؤال جدی مطرح است که چند نفر از متخصصان رشته بهداشت مواد غذایی برای دفاع از این رشته دعوت شدهاند؟ آیا از شاخه بهداشت مواد غذایی گروه دامپزشکی فرهنگستان علوم نظری خواسته شده است؟ آیا از کمیته تخصصی بهداشت مواد غذایی سازمان نظام دامپزشکی نظرخواهی شده یا خیر؟
آنچه بهنظر میرسد این است که تصمیمگیریها عمدتاً توسط افرادی انجام شده که تخصص آنها در حوزههای بالینی مانند جراحی، داخلی یا مامایی است. این در حالی است که چنین افرادی، هرچند محترم، اما لزوماً اشراف تخصصی لازم بر الزامات، کارکردها و آینده رشته بهداشت مواد غذایی را ندارند. وقتی بدون حضور و دفاع نمایندگان این حوزه، درباره انحلال مقطع کارشناسی تصمیمگیری میشود، طبیعی است که پسلرزههای آن به مقاطع بالاتر یعنی کارشناسی ارشد و دکتری تخصصی نیز سرایت کند.
نتیجه چنین رویکردی، آسیب گسترده به یک رشته راهبردی است؛ رشتهای که اگر امروز با یک تصمیم غیرکارشناسی تضعیف شود، چند سال بعد تازه متوجه خواهیم شد چه سرمایهای را از دست دادهایم و آن زمان بازگشت به شرایط قبل، یا بسیار دشوار خواهد بود یا اساساً ناممکن.
حکیم مهر: بهعنوان حرف آخر...
بهطور خلاصه، این تصمیم بههیچوجه کارشناسی نیست و میتواند تبعات جدی و جبرانناپذیری برای آینده دامپزشکی و سلامت مواد غذایی کشور داشته باشد.
هر زمان که قصد دفاع از رشته دامپزشکی را داشتهایم، معمولاً بر نقش آن در دو حوزه «بهداشت عمومی» و «بهداشت مواد غذایی» تأکید کردهایم. در مجامعی مانند مجلس شورای اسلامی، هیأت دولت و سایر نهادهای تصمیمگیر، عملاً نتوانستهایم از دامپزشکی با تمرکز بر حوزه بالینی دفاع مؤثری داشته باشیم؛ چراکه این حوزه، دستکم در کشور ما، چندان مورد توجه و پسند مسئولان نبوده است.
حتی فعالان حوزه بالین نیز هنگام دفاع از جایگاه خود، ناچارند فعالیتهایشان را در قالب بهداشت عمومی یا مبارزه با بیماریهای مشترک انسان و دام (زئونوزها) تعریف کنند. بر این اساس، انحلال مقطع کارشناسی رشته «بهداشت مواد غذایی» به معنای حذف یکی از بخشهای مهم و راهبردی دامپزشکی است؛ بخشی که بنا بر تأکید سازمان جهانی بهداشت، دستکم ۳۰ درصد دامپزشکان باید در آن فعالیت داشته باشند.
حکیم مهر: ممنون از فرصتی که در اختیار ما قرار دادید.
اتفاقاً باید حذف شود
|
کار ندارد؟؟؟
با توجه به آموختن مطالب متنوعی در حوزه صنایع غذایی توسط دامپزشکان، انتظار میرود رشتههای تصنعی و بیکاربرد حذف شوند تا اشتغال زایی مناسب برای دامپزشکان صورت گیرد.
|
این دوستان دامپزشکی که شما میگویید چقدر در مورد بهداشت مواد غذایی میخونن😂😂 ۲۰ واحد در قبال ۱۲۰ واحد تخصصی و پایه و اصلی میشه تخصص؟؟ چرا اینقدر تعصب الکی دارید؟؟؟
|
دامپزشکی ذاتاً داممحور و درمانمحوره، تمرکزش بر بیماریهای دام و لاشه است. اما بهداشت مواد غذایی یک تخصص مستقل و محصولمحوره که ایمنی کل زنجیره غذا را از نظر میکروبی، شیمیایی و صنعتی کنترل میکند.
|
اتفاقا دامپزشکان اصلن حق ورود به بحث بهداشت مواد غذایی را ندارند و فقط باید در مورد بحث دارو و درمان اضهار نظر کنند
با سلام.
همین الانشم علوم دامی ها کارو دست گرفتن، رشته ای که بازار کاری براش نذاشتید همون بهتر که حذف شه، نه تنها این رشته بلکه تمام مقاطع بی کاربرد و رشته های بدون متقاضی و بازار کار
همون بهتر حذف بشه
|
اگه خیلی بی سواد هستن و چیزی بلد نیستن، چرا از اینکه جای شما رو بگیرن میترسین اینقدر ؟ خب مشکلتون چیه؟ اونا که به قول خودتون سواد ندارن، شما که سواد دارید برید سر کار، اصلا چیکاربه اونا دارید ؟؟؟؟
|
شمایی که ادعات میشه بلدی چرا نگرانی ک جای شما رو بگیرن؟ هر کی که علمش و داشته باشه ب جایی ک حقشه میرسه
|
به نظرم شما به جای اینکه تن و بدنت بلرزه که نکنه بیان جاتو بگیرن برو بشین تمرکزتو بذار رو دروس خودت که دو روز دیگه خندشون نگیره اگه خواستن به شما بگن رزیدنت
|
از نظر من مشکل شما این هست که میترسید دانشجو های این رشته از شما بالا بزنن و پیشرفت بهتری از شما در این رشته داشته باشن وگرنه هیچ دلیل منطقی ای برای این حرص الکی شما و حرف های بی پایه و اساستون زمانی که هیچ اطلاعی از این رشته ندارید پیدا نمیکنم
|
قبل از تهاجم به بقیه یکم فکر کنین
|
دوست عزیز من از یک استادی که با بچه های هر دو رشته در ارتباط بود که اسمشون رو هم نمیبرم میگفت که بچه های بهداشت مواد غذایی از اکثر دامپزشکی ها با استعداد تر هستن
حذف یک رشته تخصصی به بهانه چند واحد، ضربه به سلامت جامعه است
بهداشت مواد غذایی یک رشته مستقل و تخصصی است، نه مجموعهای از چند واحد درسی.
متوجه نمیشم اگه انقدر رشته دامپزشکی خوبه و توش مهارت دارید ک فکر میکنید نیاز به کارشناس بهداشت مواد غذایی نیست
دوستان دامپزشکی که دارید توی کامنتا میگید ما باید حذف بشیم که حتی اسم بیماری های غذا زاد یا بیماری های گوشت و... رو نمیدونید جطور به خودتون اجازه میدید وارد صنعت و بهداشت غذای انسانی بشید؟
|
همه رو بلدیم
شما ک ادعاتون میشه بلدید چرا میترسید جای شما رو بگیرن ؟
كاش در نظام دامپزشكي اين ديدگاه وجود داشت
مگه نمیگید کار براشون نیست ؟
عزیزان دامپزشکی ک انقد نگران این هستین نکنه بهداشت مواد غذایی جایگاه شمارو ازتون بگیره باید بدونید ک در واقع شغل اصلی شما چیز دیگه ای! یکم تایم بزارید برای مطالعه راجب رشتتون به جای اینکه دنبال حذف رشته های دیگ باشید متوجه میشید که درمان حیوانات و مشکلاتی ازین قبیل شغل اصلی شماست
رشته بهداشت مواد غذایی مستقیماً با سلامت جامعه در ارتباط است. با توجه به افزایش صنایع غذایی، واردات و تنوع مواد غذایی، نیاز به متخصصانی که بتوانند ایمنی، کیفیت و سلامت مواد غذایی را ارزیابی و کنترل کنند نهتنها از بین نرفته بلکه ضروریتر شده است. حذف این رشته به معنای تضعیف نظارت علمی بر سلامت مواد غذایی و افزایش خطرات بهداشتی برای جامعه است.
کارشناسان بهداشت مواد غذایی جز با سواد ترین افراد رشته های پیرادامپزشکی محسوب میشن .حذف این رشته واقعا زمینه رو برای افرادی در زمینه غیرتخصصی فراهم میکنه.
بهداشت مواد غذایی یه رشته مستقل و سلامتمحوره که کارش پیشگیری و کنترل ایمنی غذا از تولید تا مصرفه، نه درمان دام. قرار نیست دامپزشکی رو ضعیف کنه یا همچین چیزی، اومده جاهایی رو پوشش بده که اساساً تو شرح وظایف دامپزشکی نیست.
پاسخ من به نفر اول و فردی که گفته بچه های رشته بهداشت موادغذایی بی سوادن اینه که
مثل این میمونه که بچه های پزشکی بگن ما اناتومی خوندیم پس نباید فیزیوتراپ داشته باشیم،همون پزشکا هستن یا بجه های مامایی بگن ما چند واحد تغذیه پاس کردیم نباید متخصص تغذیه داشته باشیم
دوستان
|
خیلی تاثیرگذار بود
|
رزیدنتی خوندن زمانی افتخاره که خروجیش خوب باشه نه اینکه از ترس بازار کار دنبال حذف بقیه باشی
|
رزیدنتی یعنی توانایی و پشتکارنه شانس و فقط مدرک،رزیدنتی برای کساییه که میدونن تلاش یعنی چی نه برای کسایی که مدرک گرفتنو افتخار میدونن چیزی که به راحتی نصیب کسی میشه که نمیدونه چطور با فشار و مسئولیت کنار بیاد
|
آدمی که بخواد با ی اسم خودش و گم کنه تو جامعه جای ندارع خوشحالم ی چیزی پیدا کردی برای اینکه ب خودت ببالی
دوستان چرا نمیفهمید؟ کارشناس بهداشت مواد غذایی، رقیب دامپزشک ها نیست. این تعصبات کورکورانه چیه آخه؟! حذف این رشته، یعنی نادیده گرفتن زحمات این همه دانشجو...
|
افتخار واقعی داشتن شعور حرفه ایه
رشته بهداشت مواد غذایی با دامپزشکی و بازرسی گوشت یکی نیست و نباید با هم اشتباه گرفته شود. دامپزشکی یک رشته داممحور و درمانمحور است و بازرسی گوشت تنها بخشی محدود از فرآوردههای خام دامی را پوشش میدهد، در حالیکه بهداشت مواد غذایی یک رشته مستقل و محصولمحور است که ایمنی کل زنجیره غذا را از نظر میکروبی، شیمیایی و صنعتی بررسی میکند؛ نه فقط گوشت.
اتفاقاً کارشناسی بهداشت مواد غذایی دقیقاً برای همین شرایط تربیت میشود؛ تشخیص، پیشگیری و کنترل آلودگیها قبل از رسیدن به مرحله درمان. هدف این رشته رقابت با دامپزشکان نیست، بلکه مکمل نظام سلامت است. قضاوت کلی درباره یک رشته، بدون شناخت حوزه و وظایف آن، منصفانه نیست. احترام به تخصصهای مختلف، نشانه آگاهی حرفهای است.
رشته بهداشت مواد غذایی رشته پویا و فعالیست که باید جایگاه ویژه ای پیدا کنه نه حذف در کارخانه ها و حتی در رستوران ها فروشگاه های زنجیره ای وجود یک بازرس بهداشت مواد غذایی برای برسی غذا یک امر ضروریست و با حذف این رشته صدمه به غذا و بهداشت مواد غذایی وارد میشود کارشناسان بهداشت مواد غذایی پلی میان رشته دامپزشکی و تغذیه هستند و بسیار تخصصی تر میتوانند راجع به بهداشت مواد غذایی تشخیص دهند و دستور را صادر کنند پس تقاضا دارم قبل از انحلال این رشته ذره ای تامل کنید.
کارشناسان بهداشت مواد غذایی از آگاهترین و توانمندترین نیروهای رشتههای پیرادامپزشکی هستند. حذف این رشته به معنای نادیده گرفتن تخصص و باز کردن راه برای فعالیت افراد غیرحرفهای در حوزهای است که مستقیماً با سلامت جامعه در ارتباط است.
بنده از سال 95تا الان که از رشته بهداشت مواد غذایی دانشگاه بوعلی همدان فارغ تحصیل شدم بیکار هستم و این ظلم محض هستش
همانگونه که تصميم درستي گرفته شده است، تمامي رشته هاي کارشناسي، غير از علوم آزمايشگاهي بايستي در دانشکده هاي دامپزشکي حذف شوند. با بودجه بسيار اندکي که دانشکده هاي دامپزشکي براي تربيت دامپزشک در اختيار دارند، پذيرش و تربيت دانشجوي کارشناسي توجيهي ندارد و انرژي زيادي را از مديريت دانشکده را صرف مي کند در صورتي که هدف تاسيس دانشکده هاي دامپزشکي اين نيست.
خدمت اونایی که میگن رشته کارشناسی بهداشت مواد غذایی بازار کاری ندارن...
شرایط دکترای تخصصیش هم خوب نیست چه برسه به کارشناسی
|
شما دامپزشکیتو بخون شما مسئول هدر رفتن عمر بقیه نیستید هر کی هر جور ک دلش میخواد عمرش و هدر میده این مورد دیگه ب شما مربوط نمیشه
|
شما دامپزشک محترم، لطفاً قبل از نصیحت کردن دیگران کمی واقعبین باشید. هر کس مسئول زندگی خودش است و نمیتواند عمر دیگران را مدیریت کند. به جای قضاوتهای سطحی درباره رشتههای دیگر و به هدر رفتن عمر مردم، بهتر است روی تخصص خودتان تمرکز کنید و اجازه دهید هر کس مسیر خودش را انتخاب کند. نصیحت شما نه تنها مفید نیست، بلکه بیشتر شبیه دخالت بیمورد است.
خطاب به دوستانی که کارشناسان بهداشت موادغذایی رو بی سواد میدونن
این رشته آینده ی شغلی ندارد و باعث ضعیف شدن رشته بسیار با ارزش و استراتژیک بهداشت و بازرسی گوشت در مقطع کارشناسی دامپزشک میگردد و باید هرچه سریعتر منحل گردد.
رشته «بهداشت مواد غذایی» دقیقاً با هدف تضمین سلامت مواد غذایی از مزرعه تا سفره طراحی شده و شامل آموزشهای عمیق و تخصصی در زمینههای میکروبیولوژی مواد غذایی، کنترل کیفی، HACCP، استانداردها، قوانین، صنایع غذایی و سلامت عمومی است.
ادعای اینکه «دیگران سواد این حوزه را ندارند» نهتنها غیر علمی است، بلکه نادیده گرفتن سالها آموزش دانشگاهی و تجربهی عملی متخصصان بهداشت مواد غذایی محسوب میشود.
همانطور که دامپزشکان در حوزه تخصصی خود نقش کلیدی دارند، حذف سایر رشته ها نه منطقی و نه علمی است و نه به نفع سلامت جامعه.
سلامت عمومی با همکاری تخصص ها تضمین میشود، نه با انخصار طلبی
احترام به علم یعنی هر رشته در جایگاه واقعی و علمی خودش فعالیت کند.
شماهم بهتره از جایگاه بقیه رشته ها کنار برید به سمت بالین که تخصص خودتون هست برید ☺️
اینکه گفته میشود این رشته آینده شغلی ندارد، ناشی از ضعف در تعریف جایگاه شغلی است، نه بیارزشی رشته. راهحل، اصلاح ساختار جذب و استفاده از این متخصصان در صنعت و نهادهای نظارتی است، نه حذف یک رشته کاربردی و ضروری.
این رشته نه رشته متفرقه ای هست و امیدوارم تاحالا از جهان سوم تونسته باشید بیرون برید و اگر نتونستید با این تفکر و سواد هیچوقت هم نرید چون آبروی ایران و ایرانی میره ولی حداقل تحقیق کنید که رشته food hygiene چیه و رشته های بین رشته ای چی هستن
رشته بهداشت مواد غذایی رو نمیتونید فقط با بازرسی گوشت مقایسه کنید زیرا تخصص این رشته در اسمش پیداست
بهداشت مواد غذایی و تخصص در صنعت غذا داره