حکیم مهر- محسن طاهرمیرزایی: در روزگاری که دامپزشکی حیوانات خانگی در ایران هنوز با سوءبرداشت‌های اجتماعی، محدودیت‌های قانونی و چالش‌های فرهنگی متعددی دست‌وپنجه نرم می‌کند، برخی دامپزشکان توانسته‌اند با اتکا به دانش حرفه‌ای، تجربه میدانی و بهره‌گیری هوشمندانه از شبکه‌های اجتماعی، تصویر تازه‌ای از این حرفه در ذهن افکار عمومی ترسیم کنند.
«دکتر زهرا شیرغلامی» دامپزشک کلینیسین فعال در شهر بجنورد و دارنده یکی از پرمخاطب‌ترین صفحات دامپزشکی در اینستاگرام با بیش از یک‌ونیم میلیون دنبال‌کننده، از جمله چهره‌هایی است که نامش بیش از هر چیز با درمان سگهای غول‌پیکر نژاد بزرگ، تولید محتوای آموزشی و تلاش برای افزایش آگاهی عمومی درباره سلامت حیوانات و بیماری‌های مشترک انسان و حیوان گره خورده است.
او که ورودش به دامپزشکی برخلاف تصور امروز، نه از سر علاقه اولیه بلکه نتیجه انتخابی مبتنی بر شرایط کنکور بوده، در مسیر حرفه‌ای خود به‌تدریج به یکی از مدافعان جدی دامپزشکی حیوانات خانگی، فرهنگ‌سازی در حوزه نگهداری مسئولانه از حیوانات و کاهش نگاه‌های منفی اجتماعی تبدیل شده است.
دکتر شیرغلامی در گفت‌وگو با حکیم مهر، از تجربه فعالیت حرفه‌ای در شهرهای کوچک، محدودیت‌های اجتماعی و اداری، چالش‌های بلاگری دامپزشکی، مسئولیت‌های ناشی از دیده‌شدن گسترده در فضای مجازی، خط قرمزهای اخلاقی تولید محتوا، آینده دامپزشکی حیوانات خانگی در ایران و توصیه‌هایش به دامپزشکان جوان سخن گفته است؛ گفت‌وگویی که تصویری واقع‌بینانه از پیوند دامپزشکی، رسانه و جامعه امروز ایران ارائه می‌دهد.
حکیم مهر: خانم دکتر، آیا از ابتدا به رشته دامپزشکی علاقه‌مند بودید؟
خیر. رتبه من به دامپزشکی خورد. آن زمان، یعنی سال ۱۳۹۰ که کنکور دادم، دامپزشکی مثل امروز رشته خیلی شناخته‌شده‌ای نبود. علاقه اصلی من داروسازی بود، اما رتبه‌ام به آن رشته نمی‌خورد. برای انتخاب رشته به یک مشاور در مشهد مراجعه کردم و ایشان گفتند دامپزشکی رشته‌ای است که رو به رشد است، متقاضیانش در حال افزایش‌اند و آینده خوبی دارد. ایشان خیلی من را ترغیب کردند که دامپزشکی بخوانم.
اما علاقه‌ای که نسبت به دامپزشکی و به‌ویژه کار کلینیکی در من ایجاد شد، می‌توانم بگویم از همان سال آخر اینترنی شکل گرفت. بعد از ورود به کار حرفه‌ای هم این علاقه هر روز بیشتر شد و الان عشق و علاقه‌ام به کار واقعاً بی‌نهایت است.
حکیم مهر: شما به درمان حیوانات غول‌پیکر و سنگین‌وزن معروف شده‌اید. آیا این یک گرایش خاص است و در حوزه مشخصی از دامپزشکی قرار می‌گیرد؟
خیر، این موضوع کاملاً اتفاقی بود. از سال ۱۴۰۰ که کلینیک خودم را افتتاح کردم، به‌مرور صاحبان سگهای نژاد بزرگ بیشتر به من مراجعه کردند. نه اینکه برنامه‌ریزی شده باشد، اما من از سگهای بزرگ نمی‌ترسیدم و این مسئله برای صاحبان آن‌ها خیلی خوشایند بود. خودشان می‌گفتند وقتی به برخی دامپزشکان دیگر مراجعه می‌کردند، دامپزشک خیلی نزدیک نمی‌شد یا معاینه کامل انجام نمی‌داد.
البته قصد من ایراد گرفتن از همکاران نیست؛ طبیعی است که در معاینه و درمان سگهای نژاد بزرگ، به‌خاطر جثه و ظاهر نسبتاً ترسناک‌شان، یک‌سری احتیاط‌ها وجود داشته باشد. اما همین نترسیدن و ارتباط راحت برقرار کردن باعث شد تعداد کیس‌های ما بیشتر شود. الان حتی بعضی مراجعان می‌پرسند که آیا سگهای نژاد کوچک هم ویزیت می‌کنید یا نه؛ یعنی این موضوع آن‌قدر پررنگ شده است. در حالی که نه برنامه‌ریزی خاصی در کار بوده و نه فیلد جداگانه‌ای؛ صرفاً اتفاقی است که در عمل پیش آمده است.
حکیم مهر: از نظر علمی، فنی و حتی روانی، درمان حیوانات بزرگ‌جثه چه تفاوتی با حیوانات کوچک‌تر دارد؟
قطعاً تفاوت دارد. نژادهای بزرگ از نظر بیماری‌های رایج و بیماری‌های زمینه‌ای با نژادهای کوچک متفاوت هستند. نوع مراقبت از آن‌ها هم فرق می‌کند. حتی داروهایی که به‌صورت روتین در نژادهای کوچک استفاده می‌شود، در نژادهای بزرگ ممکن است کمی متفاوت باشد.
با این حال، این تفاوت‌ها آن‌قدر زیاد نیست که بخواهیم خیلی روی آن مانور بدهیم. اما از نظر رفتاری بله، تفاوت‌ها کاملاً محسوس است. از نظر من، معاینه سگهای نژاد بزرگ حتی راحت‌تر از سگهای نژاد کوچک است؛ معمولاً خوش‌اخلاق‌تر هستند و همکاری بهتری دارند.
حکیم مهر: فعالیت حرفه‌ای در شهرهای کوچک‌تر با چه محدودیت‌هایی مواجه است؟ شما در این سال‌ها چه مشکلات و چالش‌هایی را تجربه کرده‌اید؟
در شهرهای کوچک، مهم‌ترین مسئله‌ای که با آن درگیر هستیم، نگاه منفی مسئولان به نگهداری سگ در منزل و سگ‌گردانی است که عملاً ممنوع شده است. این موضوع گریبان دامپزشکان را هم می‌گیرد. مثلاً یکی از مشکلاتی که همیشه با آن مواجه بوده‌ام این است که به ما می‌گویند شما ترویج‌دهنده نگهداری از حیوانات خانگی هستید و مردم را تشویق می‌کنید به‌جای فرزندآوری، حیوان خانگی داشته باشند؛ در حالی که همه ما می‌دانیم این دو موضوع هیچ ارتباطی با هم ندارند.
به‌دلیل همین محدودیت‌ها، من در فضای مجازی خیلی کم درباره سگهای آپارتمانی محتوا تولید میکنم یا تصویری منتشر میکنم. از طرفی، با خرید و فروش حیوانات هم کاملاً مخالف هستم، اما بعضی کیس‌های آسیب‌دیده نیاز دارند واگذار شوند و برایشان سرپرست پیدا شود. حتی برای این کار هم اجازه نداریم در اینستاگرام اطلاع‌رسانی کنیم و با مخالفت شدید مواجه می‌شویم.
موضوع دیگری که واقعاً آزاردهنده است، مشکلات مربوط به مکان کلینیک است. من تا الان دو بار کلینیکم را جابه‌جا کرده‌ام، چون معمولاً همسایه‌ها دوست ندارند در محلی که زندگی می‌کنند، رفت‌وآمد حیوانات زیاد باشد. آگاهی کافی وجود ندارد؛ در حالی که ما بیماری‌های مشترک را کنترل می‌کنیم، مسائل بهداشتی و آلودگی‌های محیطی را کاملاً رعایت می‌کنیم.
با این حال، همچنان این معضل وجود دارد و تقریباً همه همکاران هم همین تجربه را دارند؛ درگیری با همسایه‌ها به این دلیل که برخی فکر می‌کنند سگ و گربه ذاتاً کثیف هستند یا نجس‌اند، و همین نگاه باعث تنش و مخالفت با کلینیک‌های دامپزشکی می‌شود.
حکیم مهر: فکر می‌کنید اگر در تهران یا یکی دیگر از کلان‌شهرها فعالیت می‌کردید، مسیر حرفه‌ای شما تا چه اندازه متفاوت می‌شد؟
واقعاً نمی‌دانم، چون اساساً زندگی در شهرهای بزرگ را در خودم نمی‌بینم. نمی‌دانم اگر در یک شهر بزرگ فعالیت می‌کردم، چه آینده علمی و کاری‌ای برایم رقم می‌خورد. حتی اگر روزی هم قرار بود به شهر بزرگ‌تری بروم، قطعاً تهران را انتخاب نمی‌کردم؛ چون به‌طور کلی با آلودگی هوا مسئله دارم. راستش هیچوقت جدی به این فکر نکرده‌ام که اگر در یک کلان‌شهر بودم، زندگی و مسیر حرفه‌ای‌ام چگونه می‌شد.
حکیم مهر: چه زمانی و با چه انگیزه‌ای وارد فضای اینستاگرام شدید؟ آیا از ابتدا به دنبال جذب مخاطب گسترده بودید؟
ورود به فضای مجازی تقریباً جزو اولین کارهایی است که هر کسب‌وکاری انجام می‌دهد؛ معمولاً همه ابتدا یک صفحه اینستاگرام برای خودشان می‌سازند. اما اینکه این موضوع برای من تا این حد گسترده شد، کاملاً اتفاقی بود. یک بار ویدئویی از معاینه و درمان یک سگ نژاد بزرگ منتشر کردم و واقعاً اصلاً فکرش را هم نمی‌کردم که این‌قدر وایرال شود.
بعد دیدم که مردم چقدر از این محتوا استقبال می‌کنند و برایشان عجیب است؛ چون معمولاً در اینستاگرام کمتر به سگهای نژاد بزرگ پرداخته می‌شود و اغلب نژادهای آپارتمانی یا نهایتاً متوسط دیده شده‌اند. همین موضوع شد نقطه شروعی برای اینکه بیشتر سراغ معرفی نژادها برویم، از معاینات ویدئو منتشر کنیم و محتوای نمایشی‌تری ارائه دهیم؛ اینکه نشان بدهیم این نژادها هم در ایران وجود دارند و درباره خوبی‌ها و سختی‌هایشان صحبت کنیم.
این روند باعث شد موضوع بیشتر وایرال شود. علاوه بر این، بخشی از فعالیت ما مربوط به کمک به حیوانات بی‌سرپرست است که آن هم با استقبال خیلی خوب مردم مواجه شد و همین مسئله به دیده‌شدن بیشتر صفحه کمک کرد. اگر بخواهم صادقانه بگویم، از ابتدا هدفم داشتن یک پیج پرمخاطب نبود؛ الان از داشتن چنین صفحه‌ای خوشحال هستم، اما شروعش کاملاً اتفاقی بود.
حکیم مهر: داشتن بیش از یک‌ونیم میلیون دنبال‌کننده چه مسئولیت‌هایی را برای یک دامپزشک ایجاد می‌کند؟
حتی همین الان که می‌خواستم با شما صحبت کنم، اضطراب داشتم؛ چون می‌دانم افراد زیادی ممکن است این صحبت‌ها را ببینند و بخوانند و طبیعتاً قضاوت هم وجود دارد. برای مواجهه با این فضا، آدم باید توانایی‌های روحی لازم را داشته باشد.
اما به‌عنوان یک دامپزشک، مسئولیتی که برای من ایجاد می‌شود این است که خودم را موظف می‌دانم در حوزه نگهداری از حیوانات خانگی بیشتر فرهنگ‌سازی کنم. واقعیت این است که علاقه و عشق به حیوانات خانگی در بین مردم وجود دارد، اما در خیلی موارد فرهنگ و دانش لازم برای نگهداری صحیح وجود ندارد؛ از جمله آگاهی درباره نیازهای حیوان، بیماری‌های مشترک و نکات بهداشتی که باید رعایت شود. این‌ها وظیفه ماست که آموزش بدهیم.
حتی در سطح شهر می‌بینیم که برخی افراد سگ خود را به خیابان می‌آورند بدون اینکه حداقل نکات بهداشتی را رعایت کنند، مثلاً حتی یک قلاده ساده هم نمی‌بندند. این‌ها همه نیازمند آموزش است و من این را وظیفه خودمان می‌دانم.
بزرگ‌ترین مسئولیتی که برای خودم قائل هستم، افزایش مهر و محبت مردم نسبت به حیوانات شهری، به‌ویژه گربه‌ها و سگ‌هاست؛ حیواناتی که در ایران متأسفانه خیلی مورد بی‌مهری قرار میگیرند و اغلب نادیده گرفته می‌شوند، در حالی که به‌نوعی همشهریان ما هستند. این را بزرگ‌ترین وظیفه خودم می‌دانم و واقعاً تمام تلاشم را برای آن میکنم. در کنار آن، آگاهی‌بخشی درباره بیماری‌های مشترک انسان و حیوان را هم از مهم‌ترین مسئولیت‌ها می‌دانم.
حکیم مهر: به نظر شما اینستاگرام تا چه حد توانسته نگاه عمومی جامعه را نسبت به دامپزشکی حیوانات خانگی تغییر دهد؟
به نظر من بسیار زیاد؛ فوق‌العاده زیاد. در سال‌های اخیر بازخوردهای زیادی گرفته‌ام. خیلی از مردم به من می‌گویند که شاید تازه در همین چند سال اخیر اصلاً متوجه شده‌اند دامپزشکی چیست. برخی هم می‌گویند قبلاً هیچ علاقه‌ای به سگ و گربه نداشتند، از آن‌ها حمایت نمی‌کردند و حتی اگر یک حیوان بیمار می‌دیدند، برایشان اهمیتی نداشت.
اما با افزایش صفحات دامپزشکی در اینستاگرام که به‌صورت مستمر آگاهی‌بخشی می‌کنند، علاقه مردم بیشتر شده و توجه‌شان به حیوانات افزایش پیدا کرده است. البته نمی‌توانم بگویم این اتفاق فقط به‌واسطه فعالیت من بوده؛ همکاران زیادی هستند که تلاش می‌کنند. اما به‌طور کلی، به نظر من اینستاگرام نقش بسیار مهمی، حداقل در جامعه ما، در معرفی شغل دامپزشکی و نشان دادن اهمیت این حرفه در سلامت جامعه ایفا کرده است.
حکیم مهر: آیا تاکنون با واکنش‌های منفی و انتقاد از سوی همکاران یا مخاطبان مواجه شده‌اید؟
بله، بسیار زیاد، به‌ویژه از سوی برخی همکاران.
حکیم مهر: این انتقادها را چگونه مدیریت می‌کنید؟
واقعاً پاسخی نمی‌دهم. سعی میکنم تمرکزم را روی کار خودم بگذارم. اگر انتقادی سازنده باشد، قطعاً آن را می‌پذیرم و قبول میکنم؛ اما صحبت‌هایی که جایگاه و ارزش حرفه‌ای ندارند را نادیده می‌گیرم. اگر بخواهم به همه این موارد پاسخ بدهم، انرژی و زمان زیادی از من گرفته می‌شود. تمام تلاشم این است که کارم را به بهترین شکل انجام بدهم و به حاشیه‌ها توجه نکنم. بخش‌هایی که مفید است را حتماً می‌شنوم و از آن‌ها استفاده میکنم، اما باقی موارد را کنار می‌گذارم.
حکیم مهر: نمایش فرآیند درمان حیوانات در شبکه‌های اجتماعی از نظر اخلاق حرفه‌ای چه خط قرمزهایی دارد؟ آیا پیش آمده به‌دلیل ملاحظات اخلاقی یا حرفه‌ای از انتشار محتوایی صرف‌نظر کنید؟
در واقع بیشتر ملاحظات اینستاگرامی مطرح بوده تا ملاحظات اخلاقی و حرفه‌ای؛ چون خود اینستاگرام برخی محتواها را به‌شدت محدود می‌کند. از نظر اخلاق حرفه‌ای، اقداماتی که در حیطه درمان و در کلینیک‌های دامپزشکی انجام می‌شود، ذاتاً مغایرتی با اصول اخلاقی ندارد و بیشتر جنبه آموزشی دارد، حتی اگر منتشر شود. اما برخی موارد که برای مخاطب دردناک یا آزاردهنده است، روند آن‌ها را منتشر نمی‌کنیم؛ بیشتر به‌خاطر محدودیت‌های خود اینستاگرام، نه ملاحظات اخلاقی حرفه‌ای.
حکیم مهر: آینده دامپزشکی حیوانات خانگی در ایران را چگونه ارزیابی می‌کنید؟
آینده این حوزه را بسیار عالی می‌بینم. همکاران متخصصی در تهران و سایر کلان‌شهرها داریم که از نظر علمی آن‌قدر قوی هستند و آن‌قدر برای رشد علمی دامپزشکی ایران تلاش می‌کنند که واقعاً جای تحسین دارد. حتی همکارانی داریم که در تهران جراحی‌های قلب انجام می‌دهند که به نظر من یک پیشرفت فوق‌العاده بزرگ است.
برای مثال، دکتر جهانی یکی از افتخارات دامپزشکی ایران هستند. علاوه بر ایشان، اساتید بسیار بزرگی در حوزه بیماری‌های داخلی دام کوچک، جراحی و سایر حوزه‌ها داریم که از نظر علمی در سطح بسیار بالایی قرار دارند. به نظر من، این افراد قطعاً دانشجویانی تربیت خواهند کرد که در آینده هم بتوانند نقش مهمی در پیشرفت دامپزشکی ایران ایفا کنند.
حکیم مهر: برای دامپزشکان جوانی که به این حوزه علاقه‌مند هستند، به‌ویژه در زمینه فعالیت در شبکه‌های اجتماعی چه توصیه‌ای دارید؟
واقعاً خودم را در جایگاهی نمی‌بینم که بخواهم توصیه‌ای بکنم، اما اگر بخواهم از تجربه شخصی‌ام بگویم، صداقت در کار از نظر من از هر چیز دیگری مهم‌تر است؛ چه این صداقت دیده شود و چه دیده نشود.
به‌ویژه در حوزه دام کوچک، اگر منافع مالی در اولویت بعد از صداقت و شرافت حرفه‌ای قرار بگیرد، به نظر من مهم‌ترین اصل دامپزشکی، حداقل در حیطه کاری ما، رعایت شده است. در واقع، کار و خدمت صادقانه نقش بسیار ویژه‌ای در پیشرفت کلینیسین‌های دام کوچک دارد.
حکیم مهر: به‌عنوان سخن پایانی اگر نکته‌ای دارید، بفرمایید.
خیلی از شما تشکر میکنم. باعث افتخار من بود که این مصاحبه انجام شد.
حکیم مهر: لطف دارید. ممنون از اینکه فرصت خود را در اختیار ما قرار دادید.
چه خوب و درست صحبت کردن. به قول خود بجنوردی ها ساقول 
از دانشجویان خوب قدیم فردوسی و همکار موفق امروز باعث افتخار و سربلندی هستید 
ساقول همشهری هزاران آفرین بر جان پاکت. آرزوی موفقیت در تمامی مراحل شغلی را دارم درود به بزرگ بانو ی سرزمینم به همکار بودن با شما بسیار افتخار می کنم مرحبا به خانم دکتر شیر غلامی همکلاسی قدیم و بانوی دامپزشک موفق در عرصه دامپزشکی . باعث افتخار بچه های دانشکده دامپزشکی دانشگاه فردوسی مشهد خیلی خوبه خوشبحالت ، درکل انسانها با حیوانات ، انرژی خیلی عالی میگیرند، درضمن من هم دنبال یک سگ خوب نگهبان میگردم. | با سلام سگ نگهبان خلاصه میشه به نام دوبرمن اروپایی ۲۰۰ تومان قیمتش هست خاستین با این شماره تماس بگیرین و بیایین از نزدیک مشاهده کنین۰۹۱۴۸۰۱۲۵۰۰ ...عالیییییییییییییییی.... پیروز باشید و سربلند، سرافراز باشید و پرتوان. من با این خانم تو یوتوب آشنا شدم کارش خیلی درسته اونایی که تو یه سری پست ها، سگ ها را قاتلانِ ولگرد می نامند و تنها دغدغه مادران را نه شرمندگی از عدم توان خرید چیزی که فرزندش خواسته، که ترس از وجود این قاتلیم می دونن و با این فرمون خواهان قتل فام وحشیانه این زیگبون بسنته ها! الان کجان ببان توضیجپح بدن این قاتلین چرا ایشون رو نخوردن؟! اتفاقا دامپزشک چون موقعی که حیوان درد و رنج داره بهش نزدیک میشه و رفتار محبت امیزش اما برای حیوان غیر قابل درک با درد و ناخوشاینده بیشتر باید در معرض قتل باشه!!!!! چه جالب کسانی هم که خواهان قتل وحشیانه این وفادارها هستن، اونها رو قاتل می دونن نه خودشون رو!!!!!! | مغلطه نکنید | گل گفتی دقیقا بله🙏 فرشته ای نه انسان .باور کن این ........ها خاک پای تو حساب نمیشن .آفرین سلام ................ من یک سگ افغانی تاری ۵ ساله دارم تو مشهد هیچ دامپزشکی نتوانسته واکسنشو بزنه ایشان............... هزینه اش هر چی باشه میدم بیاین واکسنشو بزنه | شما هزینشو بریز به حساب بنده. همین امشب راه میوفتم میام ده تا واکسن دیگه هم بهش میزنم عالی بود.به شما افتخار میکنم. عالی دختر ایران موفق باشی بانو جان 
باعث افتخاری😍 با سلام و عرض ادب درود بر شما فرشته مهربانی‌ها موفق و سربلند باشید عزیزم اجرتون با خداوند متعال پاینده باشید من عشقم دامپزشک هست و خوشحال هم این خانم پیشرفت کرده هزار آفرین همشهری👏👏👏👏 فرشته‌ها❤️❤️❤️❤️🙏🙏 هزاران درود بر خانم دکتر خوش قلب مهربان و موفق واقعا دمش گررررررررررم 
تبریک میگم به خانم دکتر سرزمینم باعث و غرور و افتخار ایرانی به بانوان موفق کشورم میبالم و افتخار میکنم اونیکه میگه با ازدیاد سگهای آزادزی مخالفه ، اعتراضش رو به مسئولین مربوطه اعلام کنه که هیچوقت به وظیفه شون در قبال این بیپناهان مظلوم عمل نکردن ، باید عقیمسازی کنن تا جمعیتشون کنترل بشه درود به شرف خانوم دکتر با شرف و حیواندوست امیدوارم روزی برسه که همه ی مردم ایران فرهنگ احترام به حیوانات رو یاد بگیرن از سیمای شما پیداست که قادرید ارتباط بسیار خوبی با سگ ها ،این حیوانات خارق العاده برقرار کنیدو انها نیز به این موضوع پی برده اند واین رمز موفقیت شماست .موفق و‌موید باشید سگ در خانه اشکال شرعی داره من به شخصه از سگ بدم میاد سگ و خوک نجس ترین حیوان هستن | وفاش! 
موفقیت‌هایشان بیش باد...