حکیم مهر: «هلیا» و تولههایش، خانواده ۶ نفرهای که یادآور زیبایی و شکنندگی حیات هستند، بار دیگر در پناهگاه میاندشت دیده شدند و تصویری از مقاومت و بقا را در دل کویر خراسان شمالی ثبت کردند.
به گزارش حکیم مهر به نقل از ایرنا، در دل دشتهای طلایی جاجرم، خانوادهای ۶ نفره یوزها بار دیگر چشم به جهان دوختهاند. هلیا، مادر و پنج توله بازیگوشش که حالا نسبت به آخرین بار بزرگتر و چابکتر شدهاند، با هر گام، هر نگاه و هر حرکت، یادآور پایداری حیات در سرزمین خشک و آهوخیز خراسان شمالیاند.
دیدن این خانواده تنها ثبت یک تصویر نیست؛ حکایت سالها تلاش صبورانه محیط بانانی است که توانستهاند امنیت این قلمرو کویری را تضمین کنند و خانهای امن برای این گربهسان زیبا بسازند.
حضور یوزها، نه تنها جلوهای از زیبایی، بلکه نشانهای از تعادل اکوسیستمهای خشک است. این گونه با کنترل جمعیت گیاهخواران از تخریب مراتع و بیابانزایی جلوگیری میکند و کارشناسان هشدار میدهند که نابودی آن میتواند زنجیره غذایی را فرو بریزد و بیابانزایی را تشدید کند.
ثبت ۱۲ مشاهده یوزپلنگ و پنج مورد مستند در سال جاری، بارقه امیدی تازه در دل دوستداران محیط زیست روشن کرده است.
نبرد با خشکسالی و تهدیدها
با وجود این امیدها، نگرانیها هنوز پایان نیافته است. یوزها بسیار قلمروطلب هستند و کوچکترین تهدید میتواند آنها را از زیستگاه دور کند.
خشکسالیهای مکرر، چرای بیرویه دامها، حضور سگهای گله و شکار غیرمجاز آهوان از مهمترین تهدیدها برای این گونه ارزشمند است.
مدیر حفاظت محیط زیست جاجرم در این باره میگوید: خروج گلههای دام و سگهای همراهشان مهمترین اقدام حفاظتی در سالهای اخیر بوده است.
احمد صفرزاده اظهار می کند: میاندشت با اقلیم گرم و خشک، سالها درگیر خشکسالی است، اما مرمت ۲۰ بند خاکی، ساخت یک بند بزرگ جدید، استخرهای ذخیره آب و نصب پنج تلمبه بادی تضمین کردهاند که حتی در سختترین فصول، آبی برای حیوانات باقی بماند.
وی می افزاید: امسال نیز ۲ میلیون و ۷۰۰ هزار لیتر آب به آبشخورها منتقل شد تا کمآبی تهدیدی برای یوزها نباشد.
میاندشت؛ مامن امید
یوز آسیایی برای بقا نیاز به شکار دارد و آهو مهمترین طعمه آن است. افزایش جمعیت آهوان، کنترل شکار غیرمجاز و توزیع ۴۰ تن یونجه خشک برای تغذیه دستی، زندگی را برای خانواده ۹ نفره هلیا امن و مطمئن کرده است.
این گربهسانان باشکوه تنها در میاندشت محدود نمیشوند؛ آنها میان میاندشت و توران در استان سمنان در رفتوآمد هستند.
طرح «یوزبانها» با همکاری بخش خصوصی برای حفاظت از این مسیر حیاتی اجرا شده و اکنون هشت یوزبان، امنیت کریدور ۴۰۰ هزار هکتاری را تضمین میکنند.
میاندشت جاجرم، مامن یوزها و صحنهای از مقاومت طبیعت است؛ جایی که زندگی دوباره جاری شده، خانواده شش نفره هلیا سمفونی بقا را مینوازند و یادآوری میکنند که عشق، صبر و حفاظت، میتواند زیبایی و امید را دوباره به دشتهای ایران بازگرداند.
مجموعه میاندشت شامل پناهگاه حیات وحش میاندشت و پارک ملی ضامن آهو با مساحتی بیش از ۸۵ هزار هکتار دومین زیستگاه پرجمعیت آهو در کشور و یکی از بهترین زیستگاه های یوزپلنگ آسیایی محسوب میشود.
میاندشت شهرستان جاجرم زیستگاه حیات وحش شاخصی مانند آهو، گربه وحشی، کاراکال، کفتار، هوبره، قوچ و میش وحشی و زاغ بور است.
ضمن سپاس از محیط بانان میاندشت جاجرم، وظیفه اصلی همگان حفظ زیستگاه یوز آسیایی و تقبیح و مبارزه با شکار این حیوان زیبای میهنمان است؛ با ایجاد امنیت زیستی در زیستگاه های کشور، حیوان خود تکثیر می شود و نیازی به مداخله تولیدمثلی توسط انسان، ندارد. 
