اصلاحات ساختاری در سازمان دامپزشکی کشور آغاز شده است/ بروز بیماری‌های دامی ۲۵ تا ۴۵ درصد کاهش یافت

حکیم مهر- محسن طاهرمیرزایی: رئیس سازمان دامپزشکی کشور در نشست خبری خود با تشریح جزئیات طرح تشدید نظارت بهداشتی ویژه ماه رمضان و نوروز ۱۴۰۵، بر ضبط و معدوم‌سازی ۱۲۴ تن فرآورده دامی فاسد و نظارت بر ذبح بیش از ۷۱ میلیون قطعه طیور تأکید کرد.

به گزارش حکیم مهر، «دکتر علیرضا رفیعی‌پور» با بیان اینکه بیماری تب برفکی کاملاً تحت کنترل است و کانون‌های آلودگی آن کاهش یافته، از رکورد جدید تولید ۳ میلیون و ۴۰۰ هزار تن گوشت مرغ و تأمین بیش از ۹ درصد نیاز کشور به گوشت قرمز توسط تولید داخل خبر داد.

رفیعی‌پور دامپزشکی را خط مقدم امنیت ملی و غذایی کشور دانست و گفت: با وجود تهدیدات نوظهور و تغییرات اقلیمی، شاهد کاهش ۲۵ تا ۴۵ درصدی بروز بیماری‌ها هستیم و هیچگونه کمبودی در نهاده‌های بهداشتی و دارویی وجود ندارد.

تداوم نظارت‌های بهداشتی تا ۱۳ فروردین؛ ضبط و معدوم‌سازی ۱۲۴ تن فرآورده دامی فاسد

رئیس سازمان دامپزشکی کشور از اجرای طرح تشدید نظارت بهداشتی ویژه ماه مبارک رمضان و ایام نوروز ۱۴۰۵ خبر داد و اظهار داشت: این طرح از ۲۹ بهمن ماه آغاز شده و تا ۱۳ فروردین ماه ادامه خواهد داشت.

وی با ارائه آماری از عملکرد این طرح تاکنون، تصریح کرد: طی این مدت، نظارت بهداشتی بر کشتار حدود ۵۰۰ هزار راس گوسفند و بز و همچنین ۵۹ هزار راس گاو و گوساله انجام شده است. رئیس سازمان دامپزشکی افزود: در بخش طیور نیز ۷۱ میلیون قطعه در کشتارگاه‌ها تحت نظارت و ذبح شده‌اند.

دکتر رفیعی‌پور با اشاره به گستردگی بازرسی‌ها، گفت: همکاران ما در سراسر کشور ۱۱۲ هزار بازدید از مراکز تولید، توزیع، نگهداری و عرضه انجام داده‌اند که منجر به ضبط بیش از ۲۰۲ هزار کیلوگرم فراورده‌های خام دامی فاقد شرایط بهداشتی شد. وی ادامه داد: از این میزان، ۱۲۴ تن غیرقابل مصرف تشخیص داده شده و از زنجیره مصرف خارج و در مسیر معدوم‌سازی و تعیین تکلیف قرار گرفته است.

این مقام مسئول با تأکید بر اینکه سلامت جامعه خط قرمز سازمان دامپزشکی است، خاطرنشان کرد: همکاران من تمام‌قد از ساعت ۸ صبح تا ۸ شب به صورت جدی این طرح را اجرا می‌کنند و در کشتارگاه‌ها نیز به صورت شبانه‌روزی فعال هستند.

کنترل کامل بیماری تب برفکی و کاهش کانون‌های آلودگی با تزریق بیش از ۱۱۰ میلیون دز واکسن

در بخش دیگری از این نشست، دکتر رفیعی‌پور به وضعیت بیماری تب برفکی پرداخت و گفت: با اقدامات مؤثر همکارانم در سراسر کشور، این بیماری که می‌توانست امنیت غذایی و ملی را تهدید کند، کاملاً تحت کنترل است.

وی جزئیات واکسیناسیون را این‌گونه تشریح کرد: مجموعاً ۱۴ میلیون دز واکسن وارداتی مصرف شده و بیش از ۲.۵ میلیون دز واکسن داخلی نیز تولید، آزمون و در حال مصرف است.

رئیس سازمان دامپزشکی با بیان اینکه از ابتدای سال جاری حدود ۱۳ میلیون دز واکسن برای دام سنگین تزریق شده است، افزود: در بخش دام سبک نیز حدود ۹۷ میلیون راس دام واکسینه شده‌اند.

دکتر رفیعی‌پور با اشاره به مدیریت سویه خطرناک جدید این بیماری، اظهار داشت: در تاریخ مشابه سال ۱۴۰۳، ۲۹ کانون بیماری گزارش شده بود، اما امسال این تعداد به ۲۸ کانون کاهش یافته است که نشان‌دهنده موفقیت برنامه‌های کنترلی و پیشگیرانه کشور است.

آمار پیشرفت دامپزشکی از ابتدای انقلاب؛ رشد ۴۰۰ درصدی نیروی انسانی و افزایش چشمگیر زیرساخت‌ها

دکتر رفیعی‌پور در ادامه با مقایسه شاخص‌های سازمان دامپزشکی در سال ۱۳۵۷ با وضعیت کنونی، تصریح کرد: در حالی که در ابتدای انقلاب سالانه یک میلیون راس دام علیه تب برفکی واکسینه می‌شد، این رقم اکنون به ۱۳ میلیون راس دام سنگین و ۹۸ میلیون راس دام سبک افزایش یافته است.

وی افزود: واکسیناسیون علیه بیماری بروسلوز (تب مالت) از ۲۵ هزار راس در سال ۵۷ به دو میلیون و ۷۰۰ هزار راس، و تست‌های بیماری مشمشه از ۱۲ هزار مورد به ۳۹ هزار مورد رسیده است.

رئیس سازمان دامپزشکی با اشاره به اقدامات کنترل بیماری هاری گفت: این اقدامات از دو هزار قلاده در آغاز انقلاب به ۴۰۰ هزار قلاده در حال حاضر ارتقا یافته است.

دکتر رفیعی‌پور به توسعه زیرساخت‌ها نیز اشاره کرد و بیان داشت: تعداد کشتارگاه‌های دام از ۴ مورد صنعتی در سال ۵۷ به ۸۵ فول صنعتی و ۲۷۰ نیمه صنعتی، و کشتارگاه‌های طیور از ۱۲ مورد به ۲۷۳ مورد افزایش یافته است. وی همچنین از رشد نظارت بر مراکز تولید و عرضه از ۲۱۲ هزار واحد به دو میلیون و ۶۰۰ هزار واحد خبر داد.

این مقام مسئول خاطرنشان کرد: همکاران ما در اوایل انقلاب حدود ۹ هزار نفر بودند که اکنون به ۴۷ هزار نفر دامپزشک و کارشناس ارتقا یافته است.

وی با اشاره به ریشه‌کنی بیماری طاعون گاوی در کشور، ابراز امیدواری کرد: طی ۵ تا ۷ سال آینده ریشه‌کنی طاعون نشخوارکنندگان کوچک نیز محقق شود.

دکتر رفیعی‌پور راه‌اندازی سیستم اطلاعات جغرافیایی (GIS) با ۲۰۰ هزار کد پوششی را یکی از اقدامات مترقی برشمرد و گفت: این سیستم باعث شده است که در بیماری آنفلوانزای فوق‌حاد پرندگان، طی ۷۲ ساعت هر بروز بیماری شناسایی و با واکنش سریع و معدوم‌سازی خاتمه یابد؛ موضوعی که در مورد بیماری‌های دامی مانند تب برفکی به دلیل محدودیت در معدوم‌سازی، با تکیه بر واکسیناسیون و کنترل مدیریت می‌شود.

دامپزشکی به عنوان خط مقدم امنیت ملی؛ تضمین سلامت غذایی در شرایط بحران و جنگ

رئیس سازمان دامپزشکی کشور در ادامه به نقش کلیدی این سازمان در منظومه امنیت ملی پرداخت و اظهار داشت: امنیت غذایی و امنیت زیستی در کنار امنیت نظامی، ارکان اصلی امنیت ملی را تشکیل می‌دهند و دامپزشکی با سه مسئولیت اصلی شامل تأمین سلامت دام، تضمین بهداشت فراورده‌های خام و پیشگیری از بیماری‌های مشترک انسان و دام، در خط مقدم این حوزه قرار دارد.

وی تأکید کرد: برای داشتن جامعه‌ای امن، به انسان سالم و برای انسان سالم، به غذای سالم و در نهایت به دام سالم نیاز داریم.

دکتر رفیعی‌پور در خصوص مدیریت بحران‌های غذایی در شرایط جنگی گفت: با اقدامات بهداشتی، واکسیناسیون، قرنطینه، نظارت و رصد دقیقی که توسط وزارت جهاد کشاورزی و سازمان دامپزشکی انجام می‌شود، توانسته‌اییم مانع از بروز بحران غذایی شویم و امنیت غذایی کشور را تضمین کنیم.

هشدار نسبت به تهدیدات نوظهور؛ تغییرات اقلیمی، قاچاق و مقاومت میکروبی

دکتر علیرضا رفیعی‌پور در ادامه با اشاره به تهدیدات نوظهور در حوزه دامپزشکی، تغییرات اقلیمی را مهمترین عامل تأثیرگذار بر منابع پایدار تولید دانست. وی قاچاق دام و فراورده‌های دامی را دومین تهدید برشمرد و افزود: موضوع مقاومت میکروبی یکی از معضلات قرن اخیر است؛ به طوری که وقتی کنترل بیماری به دلیل تغییرات اقلیمی یا قاچاق دچار مشکل می‌شود، مصرف آنتی‌بیوتیک افزایش یافته و مقاومت دارویی ایجاد می‌شود که نقش کلیدی دامپزشکی در کنترل بیماری‌ها برای مقابله با این پدیده بیش از پیش پررنگ می‌شود.

رئیس سازمان دامپزشکی با بیان اینکه ۶۰ درصد بیماری‌های عفونی انسانی مربوط به بیماری‌های نوپدید و بازپدید است، گفت: ۷۵ درصد بیماری‌های انسانی نیز زئونوز (مشترک بین انسان و دام) هستند.

وی تأکید کرد: این بیماری‌ها می‌توانند با کاهش تولید، محدودیت یا قطع صادرات، افزایش هزینه‌های کنترل و تهدید ثبات بازار، امنیت غذایی و ملی را به خطر بیندازند.

دکتر رفیعی‌پور به بیماری‌های بازپدیدی همچون تب کریمه کنگو که سال ۱۳۷۸ وارد کشور شد، اشاره کرد و گفت: این بیماری که پیش از این در سال ۱۹۴۰ گزارش شده بود، اکنون در ۳۲ استان کشور به دلیل وجود مخزن کنه مشاهده می‌شود.

وی بیماری کرونا را نیز نمونه‌ای از بیماری‌های نوپدید برشمرد که قبلاً وجود نداشته است.

دامپزشکی در حالت پدافند تمام‌عیار؛ افزایش تاب‌آوری تولید با وجود چالش‌های آمایش سرزمینی

این مقام مسئول با بیان اینکه صد درصد فعالیت‌های سازمان دامپزشکی پدافندی است، اظهار داشت: پدافند به معنای کاهش آسیب‌پذیری زیرساخت‌های تولید و توزیع و افزایش تاب‌آوری است و بزرگترین خدمت دامپزشکی به بخش تولید، ارتقای این تاب‌آوری است.

دکتر رفیعی‌پور در عین حال به آسیب‌پذیری‌های موجود در زنجیره تولید اشاره کرد و گفت: عدم توجه به طرح آمایش سرزمینی و عدم اجرای طرح سرویلانس (نظارت و پایش) برای ارزیابی مناطق کم‌خطر و پرخطر، دو چالش اصلی ما از گذشته تاکنون بوده است.

وی افزود: متأسفانه عدم توجه به طرح آمایش باعث شده است که تراکم تولید در برخی استان‌ها به گونه‌ای باشد که خطر بروز بیماری را افزایش دهد و از سوی دیگر، شاهد پراکندگی تولید در برخی شهرها هستیم که هر دو حالت آسیب‌پذیری زنجیره تولید را به دنبال دارد.

کاهش ۲۵ تا ۴۵ درصدی بروز بیماری‌های دامی و آغاز اصلاحات ساختاری در سازمان دامپزشکی

دکتر رفیعی‌پور با اشاره به مدیریت موفقیت‌آمیز بیماری خطرناک تب برفکی در سال جاری، خاطرنشان کرد: علاوه بر این بیماری، ده‌ها بیماری استراتژیک در حوزه‌های آبزیان، طیور و دام وجود دارد که خوشبختانه همگی در بهترین شرایط قرار دارند.

وی افزود: با اقدامات انجام شده، شاهد کاهش ۲۵ تا ۴۵ درصدی بروز بیماری‌ها در تمامی حوزه‌ها بوده‌ایم.

رئیس سازمان دامپزشکی در خصوص برنامه‌های تحولی این سازمان در سال ۱۴۰۴ اظهار داشت: ما دو اصلاح اساسی را در دستور کار قرار داده‌ایم؛ یکی اصلاح ساختار و دیگری اصلاح اقدامات بهداشتی و فنی.

وی توضیح داد: تشکیلات تفصیلی سازمان بر پایه دانش‌محوری و مهارت‌محوری تعریف شده و پست‌های سازمانی بر این اساس تنظیم شده‌اند.

دکتر رفیعی‌پور ادامه داد: در حوزه فنی نیز اصلاح دستورالعمل‌ها، شیوه‌نامه‌ها و آئین‌نامه‌ها منجر به شد تا امسال سال موفقی در کنترل بیماری‌ها داشته باشیم و کاهش ۲۵ تا ۴۰ درصدی در بروز بیماری‌ها محقق شود.

تأمین کامل نهاده‌های بهداشتی و خوراک دام؛ رکورد تولید ۳.۴ میلیون تن گوشت مرغ و تثبیت بازار گوشت قرمز

در بخش دیگری از این نشست، دکتر رفیعی‌پور درباره وضعیت نهاده‌های بهداشتی شامل دارو، واکسن، مواد بیولوژیک، سموم و مکمل‌ها گفت: سازمان دامپزشکی برای واردات این اقلام، سفارشات خود را از حدود ۶ ماه پیش ثبت می‌کند و همواره ذخیره‌ای بین ۳ تا ۷ ماه در انبارها، سردخانه‌ها و مراکز توزیع وجود دارد.

وی با تأکید بر اینکه تا امروز هیچ موردی از کمبود نهاده توسط مرغداران و دامداران گزارش نشده است، افزود: ماده اولیه کارخانجات نیز برای یک سال تأمین شده است.

رئیس سازمان دامپزشکی تصریح کرد: در حوزه دارو نزدیک به ۳۲۰ قلم در کشور تولید می‌شود که ماده اولیه همه آن‌ها به موقع وارد شده است.

دکتر رفیعی‌پور با بیان خوشبختی در حوزه تولید طیور، اظهار داشت: امسال رکورد تولید ۳ میلیون و ۴۰۰ هزار تن گوشت مرغ را رد خواهیم کرد و جای نگرانی در این حوزه وجود ندارد، هرچند برای ذخایر استراتژیک از برزیل و ترکیه نیز واردات انجام می‌شود.

وی در خصوص گوشت قرمز نیز گفت: جمعیت دامی کشور (شامل دام سبک و سنگین) بالای ۹ درصد نیاز کشور را تأمین می‌کند و تاکنون ۱۲ میلیون راس دام ذبح شده است.

دکتر رفیعی‌پور افزود: میزان واردات گوشت قرمز امسال ۷۳ هزار تن در حال انجام است که حدود ۵ تا ۱۰ درصد نیاز سالانه را پوشش می‌دهد.

این مقام مسئول در پایان درباره نهاده‌های دامی و طیور در بازارگاه اظهار داشت: آمارها نشان می‌دهد بیش از ۵۰۰ هزار تن ذرت، ۱۰۰ هزار تن جو و ۵۰ هزار تن سویا در این بازار موجود است که تأمین به اندازه کافی نهاده‌ها را تأیید می‌کند.