تشریح دستاوردهای مرکز ملی تشخیص سازمان دامپزشکی کشور در سال ۱۴۰۴/ توسعه تشخیص بیماری‌ها با صرفه‌جویی اقتصادی

حکیم مهر: رئیس مرکز ملی تشخیص، آزمایشگاه‌های مرجع و مطالعات کاربردی سازمان دامپزشکی کشور از توسعه روش‌های تشخیص بیماری‌ها، تقویت شبکه آزمایشگاهی و صرفه‌جویی قابل توجه اقتصادی در سال ۱۴۰۴ خبر داد.

به گزارش حکیم مهر به نقل از سازمان دامپزشکی کشور، «دکتر عادل حقیقی خیابانیان اصل» رئیس مرکز ملی تشخیص، آزمایشگاه‌های مرجع و مطالعات کاربردی سازمان دامپزشکی کشور با تشریح اقدامات انجام‌شده در سال ۱۴۰۴ اظهار داشت: در این سال برنامه‌های متعددی در حوزه تشخیص بیماری‌های دامی، ارتقای توان آزمایشگاهی کشور، توسعه روش‌های نوین تشخیصی و افزایش سطح همکاری با آزمایشگاه‌های داخلی و بین‌المللی اجرا شد.

وی با اشاره به تولید آنتی‌ژن ویروس آنفلوانزای فوق‌حاد پرندگان H5N8 در این مرکز گفت: تولید این آنتی‌ژن که از سال ۱۴۰۳ آغاز شده بود، در سال ۱۴۰۴ نیز ادامه یافت و با انجام این اقدام در داخل کشور، حداقل ۲۰ میلیارد تومان صرفه‌جویی اقتصادی حاصل شد.

حقیقی خیابانیان اصل همچنین به استفاده از کیت‌ها، مواد بیولوژیک و تجهیزات ساخت داخل به جای نمونه‌های خارجی اشاره کرد و افزود: با بهره‌گیری از ظرفیت تولید داخلی در این حوزه، حدود ۳۰ میلیارد تومان صرفه‌جویی اقتصادی برای کشور حاصل شده است.

رئیس مرکز ملی تشخیص، آزمایشگاه‌های مرجع و مطالعات کاربردی سازمان دامپزشکی کشور از راه‌اندازی روش‌های جدید تشخیص مولکولی برای برخی بیماری‌ها خبر داد و گفت: تشخیص مولکولی بیماری‌هایی نظیر هرپس ویروس اسب، مایکوباکتریوم و همچنین BDV/BVDV در این مرکز راه‌اندازی شده که نقش مهمی در تشخیص سریع و کنترل به‌موقع بیماری‌ها و جلوگیری از خسارات اقتصادی دارد.

وی در ادامه به توسعه شبکه آزمایشگاهی کشور اشاره کرد و افزود: آموزش و راه‌اندازی آزمون CFT بیماری مشمشه در آزمایشگاه استان اصفهان و همچنین راه‌اندازی تشخیص مولکولی بیماری هاری در استان آذربایجان شرقی از جمله اقدامات مهم در راستای تقویت توان تشخیصی آزمایشگاه‌های استانی بوده است.

او با اشاره به اقدامات فنی و پشتیبانی انجام‌شده در حوزه تجهیزات آزمایشگاهی گفت: بیش از ۵۲ مورد تعمیر تجهیزات آزمایشگاهی در مرکز ملی تشخیص و آزمایشگاه‌های ادارات کل دامپزشکی استان‌ها انجام شد که حدود ۵۰۰ میلیون تومان صرفه‌جویی اقتصادی به همراه داشته است.

حقیقی خیابانیان اصل همچنین از صدور و تمدید گواهی همکاری برای بیش از ۱۰۵ آزمایشگاه همکار در سطح کشور خبر داد و افزود: این اقدام در راستای ارتقای کیفیت و توسعه شبکه آزمایشگاهی دامپزشکی کشور انجام شده است.

رئیس مرکز ملی تشخیص، آزمایشگاه‌های مرجع و مطالعات کاربردی سازمان دامپزشکی کشور با اشاره به برنامه‌های پایش و کنترل باقیمانده‌های دارویی و سموم اظهار داشت: در سال ۱۴۰۴ برنامه پایش کشوری باقیمانده‌های دارویی (NRP) در محصولات مختلف از جمله شیر خام، مرغ گوشتی، ماهی قزل‌آلا، میگو، روده سورت‌شده و خاویار در سطح کشور در حال اجرا است که نقش مهمی در ارتقای ایمنی و سلامت مواد غذایی دارد.

وی همچنین از ارزیابی و کنترل ۱۱ مورد کیت تشخیصی مربوط به کنترل باقیمانده‌های دارو و سموم خبر داد و گفت: این اقدامات به منظور تسریع در تشخیص و ارتقای دقت آزمایش‌های انجام‌شده در استان‌ها صورت گرفته است.

حقیقی در ادامه به فعالیت‌های آموزشی مرکز اشاره کرد و افزود: در سال ۱۴۰۴ بیش از ۲۰ جلسه آموزشی و توجیهی به‌صورت ویدئوکنفرانس برای مسئولان و کارشناسان آزمایشگاه‌های ادارات کل دامپزشکی استان‌ها برگزار شد که علاوه بر ارتقای دانش تخصصی، موجب صرفه‌جویی قابل توجهی در هزینه‌های ایاب و ذهاب شد.

وی برگزاری دوره‌های تخصصی آموزشی از جمله دوره «اصول ممیزی بر اساس استاندارد ۱۹۰۱۱» و دوره «عدم قطعیت در آزمایشگاه» برای کارشناسان آزمایشگاه‌های دامپزشکی استان‌ها را از دیگر اقدامات آموزشی این مرکز عنوان کرد.

رئیس مرکز ملی تشخیص سازمان دامپزشکی کشور همچنین به توسعه زیرساخت‌های آزمایشگاهی اشاره کرد و گفت: در سال گذشته دستگاه پیشرفته GC-MS/MS برای نخستین بار در کشور در این مرکز نصب و راه‌اندازی شد و اقدامات لازم برای آماده‌سازی زیرساخت‌های آن از جمله حفر چاه و نصب سیستم ارت و صاعقه‌گیر انجام شد.

او افزود: در همین راستا بیش از ۲۰۰ آیتم از سموم نباتی در بخش باقیمانده‌های دارویی و سموم مورد آنالیز و تنظیم پارامترهای دستگاهی قرار گرفت و روش‌های اجرایی مرتبط با اندازه‌گیری سموم در فرآورده‌های آبزیان نیز تدوین شد.

حقیقی با اشاره به فعالیت‌های مرتبط با بیماری‌های مهم دامی اظهار داشت: اقدامات تخصصی در حوزه تشخیص و شناسایی سروتیپ‌های جدید ویروس تب برفکی از جمله سروتیپ SAT1، توالی‌یابی ژنتیکی و آزمایش‌های تکمیلی مربوطه انجام شده است.

وی افزود: همچنین به‌روزرسانی کشت سلولی و جداسازی سویه‌های جدید ویروس تب برفکی، شناسایی عوامل سقط جنین به روش مولکولی، تشخیص سویه‌های وحشی و واکسینال بیماری بروسلوز و شناسایی سروتیپ‌های مختلف واکسن تب برفکی از جمله اقدامات تخصصی انجام‌شده در این مرکز بوده است.

رئیس مرکز ملی تشخیص، آزمایشگاه‌های مرجع و مطالعات کاربردی سازمان دامپزشکی کشور در ادامه به توسعه همکاری‌های بین‌المللی اشاره کرد و گفت: در این راستا نمونه‌های مربوط به مایکوپلاسما گالیسپتیکوم (MG) به آزمایشگاه مرجع سازمان جهانی بهداشت حیوانات (WOAH) در پادووای ایتالیا ارسال شد و همچنین دو نفر از کارشناسان این مرکز برای گذراندن دوره تخصصی ویروس‌شناسی و پوتنسی هاری به مدت ۳۵ روز به کشور ترکیه اعزام شدند.

وی افزود: علاوه بر این، بررسی پرونده‌های ثبت دارو و واکسن ارجاعی از دفتر دارو و درمان، ارزیابی کیت‌های تشخیصی تولید داخل و خارج، انجام آزمون‌های نمونه‌های غذایی شکایتی و قضایی سطح ۳ آزمایشگاهی و اجرای طرح‌های پایش ملی در سطح کشور نیز از دیگر فعالیت‌های تخصصی این مرکز در سال ۱۴۰۴ بوده است.

حقیقی خیابانیان اصل در پایان با اشاره به اقدامات زیرساختی و پدافند غیرعامل در مرکز ملی تشخیص گفت: در این سال اقداماتی از جمله آماده‌سازی پناهگاه برای کارکنان، ایجاد مسیر خروج اضطراری، بازسازی مسیرهای ورودی و خروجی مرکز، تهیه پروپوزال پدافند غیرعامل و آغاز عملیات ساخت آزمایشگاه پوتنسی هاری انجام شده که نقش مهمی در ارتقای ایمنی و تاب‌آوری زیرساخت‌های آزمایشگاهی کشور دارد.