«دکتر احسان مصطفوی» افزود: ما از قبل پیشبینیهای لازم را انجام داده بودیم و سوشهای میکروبی که میتوانستند تهدیدآمیز باشند، در حملات مشابه به مکانهای امن منتقل شده بودند ...
حکیم مهر- محسن طاهرمیرزایی: انستیتو پاستور ایران یکی از قدیمیترین مؤسسات پزشکی و تولیدی دارویی کشور است که از سال ۱۲۹۹ فعالیت خود را آغاز کرده است. «دکتر احسان مصطفوی» رئیس این انستیتو، در گفتوگوی اختصاصی با حکیم مهر، ضمن تشریح ابعاد مختلف اهمیت این مؤسسه، از برنامههای بازسازی و احیای بخشهای آسیبدیده خبر داد.
وی در ابتدا درباره اهمیت انستیتو پاستور گفت: «انستیتو پاستور از جهات مختلف اهمیت فراوانی برای نظام سلامت و کشور دارد. یکی از بعد ملی است که آزمایشگاههای مرجع، آزمایشگاههای همکار مرجع، تولید واکسن و فرآوردههای بیولوژیک در این مرکز انجام میشود و در حقیقت سد محکم کشور برای مقابله با بیماریهای عفونی محسوب میشود.»
رئیس انستیتو پاستور ایران افزود: «اهمیت دوم این مؤسسه در بعد بینالمللی است. انستیتو پاستور عضوی از شبکه بینالمللی انستیتو پاستور است، دارای مراکز همکار سازمان بهداشت جهانی است و تعاملات خوبی در سطح بینالملل دارد، چه در قالب برگزاری دورههای آموزشی و چه در طرحهای تحقیقاتی مشترک با کشورهای مختلف دنیا.»
میراث تاریخی و فرهنگی
دکتر مصطفوی در ادامه به بعد تاریخی و فرهنگی این مجموعه اشاره کرد و گفت: «انستیتو پاستور قسمت مهمی از تاریخ پزشکی کشور محسوب میشود. این مؤسسه اولین موسسه پزشکی و تولیدی دارویی کشور است که در سال ۱۲۹۹ تأسیس شده است. ساختمان مرکزی انستیتو پاستور نیز ساختمانی است که ثبت میراث فرهنگی است.»
وی همچنین به بحث موقوفه بودن این انستیتو اشاره کرد و افزود: «هم پاستور تهران که مورد آسیب قرار گرفته و هم چهار شعبه اقماری انستیتو پاستور موقوفه محسوب میشوند. انستیتو پاستور یکی از معدود مؤسسات بهداشتی کشور است که بر پایه وقف بنا گذاشته شده و از این نظر جا دارد یادی از بزرگانی کنیم که پایهگذار این موسسه با وقف اموالشان بودند.»
تاریخچه و نقش کلیدی در نظام سلامت
دکتر مصطفوی در ادامه گفتوگوی اختصاصی با حکیم مهر، درباره تاریخچه انستیتو پاستور اظهار کرد: «انستیتو پاستور جزئی از شبکه بینالمللی انستیتو پاستور است. اولین انستیتو پاستور در پاریس توسط لویی پاستور و همکارانش حدود سی و پنج سال قبل از تأسیس انستیتو پاستور ایران تأسیس شد. مؤسسین شعب مختلف انستیتو پاستور در دنیا اعتقاد داشتند انستیتو پاستور ایران یازدهمین انستیتو پاستور است در شبکه بینالمللی پاستور از نظر قدمت تأسیس. در حال حاضر سی و سه انستیتو پاستور داریم که با هم ارتباط و تعاملات نزدیکی دارند.»
وی افزود: «انستیتو پاستور ایران در زمانی تأسیس میشود که پس از جنگ جهانی اول، کشور درگیر قحطی و خشکسالی و اپیدمی بیماریهای مختلف به طور خاص آبله و هم پاندمی آنفلوآنزای اسپانیایی در آن مقطع زمانی بوده است و نقش مهمی برای کنترل بیماریهای واگیر در کشور داشته است.»
رئیس انستیتو پاستور ایران تأکید کرد: «انستیتو پاستور سی سال قبل از تأسیس رسمی وزارت بهداشت در ایران راهاندازی شده و در حقیقت در دهههای اول، بخشی از وظایفی که برای مجموعههایی نظیر وزارت بهداشت تعریف شده بود، برای انستیتو پاستور نیز مطرح بود.»
مؤسسات مشتقشده از پاستور
دکتر مصطفوی درباره مؤسساتی که از انستیتو پاستور مشتق شدهاند، گفت: «قبلتر بعضی از موسسات مشابهی که الان در کشور داریم از انستیتو پاستور مشتق شدهاند. موسسه واکسن و سرمسازی رازی، سازمان انتقال خون ایران و موسسات درمان جذامیها که الان کمتر از آنها میشنویم، از انستیتو پاستور مشتق شدند. این هم باز قسمتی از تأثیرگذاری است که مجموعه انستیتو پاستور داشته است.»
سابقه تولید واکسن
وی در ادامه به سابقه تولید واکسن در این مؤسسه اشاره کرد و افزود: «از همان ابتدای تأسیس، یکی از وظایف مهم انستیتو پاستور تولید واکسن و فرآوردههای بیولوژیک بوده است. در طول تاریخ، واکسنهای متعددی در مجموعه انستیتو پاستور تولید شده که میتوان به واکسن آبله، واکسن وبا، واکسن حصبه، واکسن هاری، واکسن بسژ، واکسن هپاتیت و واکسن کرونا اشاره کرد. این واکسنها نه فقط در کشور که در سطح جهان و بینالملل هم مورد استفاده قرار گرفتهاند.»
حملات با انگیزه تضعیف تابآوری مردم
دکتر مصطفوی در پاسخ به این سؤال که آیا این حملات به دلیل پیشرفتهای علمی ایران در حوزه پزشکی و واکسنسازی صورت گرفته است، گفت: «مسلم است که دشمن دنبال تضعیف همه جایگاههای کشور است و هدفش کاهش تابآوری مردم میباشد. این حملات میتواند با هدفگذاری خاصی صورت گرفته باشد؛ هدفی که همان نقطه قوت و مرجع ارتقای امنیت کشور و امنیت سلامت کشور است را مورد خدشه قرار دهد. همچنان که در حملات تروریستی به سازمانها و مراکز نظامی، حمله به مراکز امنیتی کشور را به شکل دیگری مورد آسیب قرار میدهند.»
وی افزود: «از آنجایی که حمله به مراکزی مانند انستیتو پاستور، بسیار نگرانی عمومی را به همراه دارد، شاید هدف دیگری برای دشمن بوده باشد.»
رئیس انستیتو پاستور ایران درباره اهمیت آسیب به ساختمانهای تاریخی نیز گفت: «آسیب وارد کردن به این مجموعه، همزمان یک مجموعه را تحتالشعاع قرار داده که بعد ملی و بینالمللی داشته و یک ساختمان تاریخی و فرهنگی بوده است. شاید تأثیر این حمله میتوانسته تأثیرگذاری بیشتری از جهت آسیب به امنیت سلامت مردم داشته باشد و همچنین کمی بیشتر از سایر ابنیه که در این مدت مورد هجوم قرار گرفتند، ذهن مردم را خدشهدار کند و تابآوری آنها را تحت شعاع قرار دهد.»
سه بار حمله در جنگ اخیر
دکتر مصطفوی در گفتوگو با حکیم مهر، درباره جزئیات حملات به انستیتو پاستور گفت: «ما در جنگ اخیر سه بار مورد حمله قرار گرفتیم. در این حملات، قسمتهایی از بخشهای تحقیقاتی، تشخیصی و پشتیبانی انستیتو پاستور ایران تخریب شد. در مورد سایر بخشها هم آسیبهای جدی وجود دارد که در حال حاضر مرکز انستیتو پاستور را در تهران از حالت عملیاتی و اجرایی دور کرده است و در حال حاضر به فعالیت خود در آن مکان ادامه نمیدهد.»
برنامه احیای انستیتو پاستور
وی درباره برنامههای بازسازی اظهار کرد: «انشاءالله برنامه ما این است که به محض پایدار شدن شرایط و امکان حضور در محل، برنامه بازسازی را در اسرع وقت آغاز کنیم. خوشبین هستیم که با حمایتهای داخلی و خارجی و کمک برای بازسازی و خرید تجهیزات، بتوانیم هرچه زودتر انستیتو پاستور را به مرحله اجرایی و عملیاتی بازگردانیم.»
رئیس انستیتو پاستور ایران درباره میزان خسارات نیز گفت: «واقعیت این است که برآورد دقیق خسارت نیازمند بررسیهای بیشتر است. اصل خسارت وارد شده به مجموعه، مربوط به تجهیزاتی است که آسیب دیدهاند. بسیاری از این تجهیزات به طور کامل تخریب شده و برخی دیگر دچار آسیب ناشی از موج انفجار شدهاند. باید برآورد دقیقتری از تجهیزات آسیبدیده داشته باشیم. در حال حاضر نمیتوانم عدد دقیقی را اعلام کنم، اما آنچه مسلم است این است که خسارت اصلی وارد شده به مجموعه انستیتو پاستور، مربوط به تجهیزات است و پس از آن، ابنیه و ساختمانها آسیب دیدهاند.»
وی افزود: «خوشبختانه و از همه مهمتر این است که در این حملات هیچیک از پرسنل ما آسیب ندیدند و انشاءالله میتوانیم در آینده نیز همچنان از توانمندیهای ایشان بهره ببریم.»
خدمات تشخیصی و واکسیناسیون ادامه دارد
دکتر مصطفوی درباره تأثیر حملات بر ارائه خدمات به مردم گفت: «خدمات تشخیصی اصلی که در آزمایشگاه مرجع انستیتو پاستور انجام میشد و همچنین خدمات تولید واکسن و فرآوردههای بیولوژیک، همچنان ادامه دارد. برنامههای واکسیناسیون و تزریق واکسن نیز در انستیتو پاستور و سایر شعب دنبال میشود. ما سعی کردیم این دو خدمت مهم و اصلی انستیتو پاستور یعنی «تشخیص» و «تولید» را کمترین تأثیر را از این حملات ببینند و همچنان خدمات خود را به نظام سلامت ارائه دهیم.»
وی درباره چگونگی تداوم خدمات نیز توضیح داد: «واقعیت این است که از قبل پیشبینی کرده بودیم. تجربه جنگ دوازده روزه را داشتیم و هم پیشبینیهایی در این رابطه وجود داشت. در نتیجه، جابجایی تجهیزات و مواد و کیتهای تشخیصی را از قبل انجام داده بودیم. خوشبختانه توانستیم با جدیت و اهمیتی که همکارانمان داشتند، این خدمات را همچنان ادامه دهیم.»
هیچ نگرانی بابت آلودگی وجود ندارد
رئیس انستیتو پاستور ایران در گفتوگو با حکیم مهر، درباره ادعاهای مطرحشده درباره احتمال آلودگی میکروبی و شیمیایی گفت: «واقعیت این است که این موضوع بیشتر یک شیطنت رسانهای به نظر میرسد تا اینکه بر اساس شواهد و مستندات علمی مطرح شده باشد. ما از قبل پیشبینیهای لازم را انجام داده بودیم و سوشهای میکروبی که میتوانستند تهدیدآمیز باشند، در حملات مشابه به مکانهای امن منتقل شده بودند. همچنین بخشهایی که آسیب جدی دیدند و دچار تخریب شدند، بخشهای میکروبی ما نبودهاند.»
وی افزود: «پس از حملات، پایشها و بررسیهای لازم توسط مراجع و مراکز ذیصلاح انجام شد. همه این موارد حاکی از آن است که خوشبختانه هیچ نگرانی بابت آلودگی میکروبی متعاقب این حملات برای هموطنان عزیزمان وجود ندارد.»
واکنشهای بینالمللی و پیگیریهای حقوقی
دکتر مصطفوی درباره واکنشهای بینالمللی به این حملات گفت: «این حملات هم بازتاب وسیعی در سطح داخل داشت و هم در سطح بینالملل. در سطح بینالملل، دبیرکل سازمان بهداشت جهانی و شبکه بینالمللی پاستور در بیانیههای متفاوت، این حملات را محکوم کردند. صحبت هر دوی این مجموعهها این بود که حملات به مؤسسات بهداشت عمومی در طول جنگ، نقض کنوانسیونهای بینالمللی محسوب میشود.»
وی افزود: «غیر از آن، سایر سازمانها مانند سازمان دفتر توسعه سازمان ملل متحد، دفتر کودکان سازمان ملل متحد (یونیسف) نیز حملات به انستیتو پاستور ایران را محکوم کردند.»
رئیس انستیتو پاستور ایران درباره اقدامات حقوقی اظهار کرد: «ما گزارشها را به مراجع ذیصلاح داخل کشور ارائه دادیم و پیگیریها از جانب ایشان انجام خواهد شد.»
پیام پایانی
دکتر مصطفوی در پایان گفتوگو با اشاره به همراهی رسانهها گفت: «من تشکر میکنم از رسانههای داخلی که در این مدت همراه انستیتو پاستور بودند. انشاءالله که در ادامه مسیر هم در مسیر بازسازی و بعداً در ادامه خدمت انستیتو پاستور بتوانیم همراهی شما عزیزان را داشته باشیم.»
خب بالاخره یه دلیلی شد تجهیزات بخرید 
