«دکتر هومن زینالعابدین» رئیس بیمارستان دامپزشکی نوید و «دکتر پدرام باقری» رئیس بیمارستان دامپزشکی اکسیژن در گفتوگو با حکیم مهر به چالشهای ایجاد شده برای بیمارستانهای دامپزشکی در پی جنگ اخیر پرداختند ...
حکیم مهر- محسن طاهرمیرزایی: «ما چندین مورد حیوان زیرآوارمانده داشتیم. نمونه آن، همین امروز دو کیس بود که توسط اعضای هلالاحمر با لباس این سازمان به بیمارستان منتقل شدند؛ دو گربه. همچنین یک کبوتر با شکستگی بال تحت جراحی قرار گرفت.»
این روایت «دکتر پدرام باقری» رئیس بیمارستان دامپزشکی اکسیژن تهران، از یکی از روزهای جنگ است. کیسهایی که زیر آوار مانده بودند و اکنون با کمک هلالاحمر نجات یافتهاند.
قریب به ۴۰ روز از آغاز جنگ میگذرد. در حالی که بخش عمده توجه عمومی معطوف به تحولات نظامی و امنیتی است، جامعه دامپزشکی تهران با چالشهایی دستوپنجه نرم میکند که کمتر به آن پرداخته شده است.
گفتگوی «حکیم مهر» با رئیس دو بیمارستان دامپزشکی دیگر در تهران، تصویری تکمیلی از وضعیت این حوزه ارائه میدهد. روایتهایی که نشان میدهد جنگ نهتنها بر کسبوکار دامپزشکان تأثیر گذاشته، بلکه حیوانات خانگی را نیز مستقیماً درگیر کرده است؛ از استرس و بیماری گرفته تا زیرآوارماندن.
کاهش نیروی انسانی و محدودیت خدمات
بیمارستان دامپزشکی نوید یکی از مراکز فعال در تهران است که در این مدت با تغییرات قابل توجهی مواجه شده است. «دکتر هومن زینالعابدین» رئیس این بیمارستان، درباره تغییرات ایجادشده به حکیم مهر میگوید: «طبیعتاً با محدود شدن ساعات کاری و کاهش فعالیتها در شب، تعداد مراجعین به شدت کاهش یافته است. بسیاری از تهرانیها شهر را ترک کردهاند و کسانی که ماندهاند، به دلیل مشغلههای شخصی، تنها برای امور ضروری مراجعه میکنند. این وضعیت مشابه سایر کسبوکارهاست و صنعت دامپزشکی نیز از این قاعده مستثنی نیست.»
وی در پاسخ به سؤالی درباره میزان کاهش ساعت کاری میافزاید: «بسیاری از بیمارستانهایی که شبها فعال بودند، اکنون تعطیل هستند. در مورد مجموعه ما، ساعت کاری شبانه دو تا سه ساعت کاهش یافته است.»
کاهش نیروی انسانی نیز از دیگر چالشهای این مراکز است. دکتر زینالعابدین توضیح میدهد: «برخی کارکنان به دلیل شرایط موجود، به شهرستانها رفتهاند و برخی دیگر کمتر حضور دارند. طبیعتاً نیروی کار کامل نیست.»
بیمارستان دامپزشکی اکسیژن نیز با کاهش پرسنل مواجه شده است. «دکتر پدرام باقری» رئیس این بیمارستان، در گفتگو با حکیم مهر میگوید: «مهمترین عامل تأثیرگذار بر ارائه خدمات، کمبود نیروی انسانی بود. این مسئله باعث شد خدمات خود را در بازه زمانی کوتاهتری ارائه دهیم و زمان خدماترسانی را کاهش دهیم.»
وی میزان کاهش پرسنل را اینگونه اعلام میکند: «سیزده درصد کاهش.»
خدماتی که محدود یا متوقف شدند
با کاهش نیرو و مراجعین، برخی خدمات غیرضروری کاهش یافته یا متوقف شدهاند. دکتر زینالعابدین توضیح میدهد: «خدمات ضروری حفظ شده، اما خدمات غیرضروری مانند فیزیوتراپی و چشمپزشکی کاهش یافته است. خدمات اصلی شامل معاینات، واکسیناسیون، درمان و جراحیهای ضروری همچنان ارائه میشود.»
در مقابل، بیمارستان اکسیژن رویکرد متفاوتی داشته است. دکتر باقری میگوید: «تمام خدمات بهداشتی، درمانی و سایر خدمات به طور کامل ارائه میشود و در طول دوران جنگ، بیمارستان به صورت کامل فعال بوده است.»
تأثیر جنگ بر درآمد و معیشت دامپزشکان
کاهش مراجعین و افزایش همزمان هزینهها، فشار مضاعفی بر کسبوکارهای دامپزشکی وارد کرده است. دکتر زینالعابدین درباره تأثیر این وضعیت بر درآمد میگوید: «این مساله طبیعتاً تأثیرگذار است.» وی نسبت به آینده هشدار میدهد: «برخی مراکز ممکن است با تعطیلی طولانیمدت مواجه شوند و ناگزیر از تعدیل نیرو یا کاهش فعالیت باشند.»
دکتر باقری به نوسانات شدید قیمتها اشاره میکند: «کاهش مراجعه رخ داده، اما نوسانات قیمتی، بهویژه در هفته گذشته، ما را بر آن داشت قیمتها را بازنگری کنیم. بهویژه در اقلام پتشاپ و داروخانه. سرپرست خانوادهها با افزایش قیمتها مواجه شدهاند. در شانزده روز ابتدای سال جدید، قیمت اقلام پتشاپ دو تا سه بار افزایش یافته است. به همین دلیل، مردم با احتیاط بیشتری خرید میکنند.»
وی ادامه میدهد: «اگر بخواهم یک چالش اصلی را بیان کنم، افزایش قیمتهاست. این امر قدرت خرید مردم را کاهش داده و نگهداری کسبوکار را دشوار ساخته است. در همین راستا، مجبور شدم از حدود نه نفر از همکارانم بخواهم که مجموعه را ترک کنند. این افراد خانوادههایی دارند که اکنون به دنبال شغل جدید هستند.»
دکتر باقری به مشکل تهیه لوازم ساده پزشکی نیز اشاره میکند: «حتی خرید سرنگ، که یک کالای ساده است، با مشکل مواجه شده. قبلاً با چک خرید میکردیم، اما اکنون نقدی و با قیمت بالاتر تهیه میکنیم. این مسئله در مورد واکسن و سایر اقلام نیز صدق میکند.»
پدیده تلخ حیوانات رهاشده و تغییر الگوی بیماریها
یکی از نگرانیهای مطرحشده در ابتدای جنگ، رها شدن حیوانات خانگی توسط صاحبانشان بود. دکتر زینالعابدین میگوید: «تعداد محدودی چنین مواردی مشاهده شده. هرچند مراجعهکنندگان ما کاهش یافته، اما شنیدهام که برخی حیوانات در خیابان یا فضای باز رها شدهاند. این پدیده ناشی از تبعات جنگ است؛ هم به دلیل مشکلات مالی و هم به دلیل ناتوانی صاحبان در همراه بردن حیوانات.»
دکتر باقری اما میگوید: «ما با چنین مواردی مواجه نشدیم.»
تغییر الگوی بیماریها و تأثیرات روانی
دکتر زینالعابدین درباره تغییر الگوی بیماریها میگوید: «قطعاً. حیوانات به طور مستقیم تحت تأثیر قرار میگیرند.» وی به افزایش مراجعین برای تهیه محصولات آرامبخش اشاره میکند: «بیشتر مراجعین برای خرید از فروشگاه پتشاپ و همچنین درمان، به دنبال خمیرها و محلولهای آرامبخش و ضد استرس برای حیوانات بودند.»
دکتر باقری با جزئیات بیشتری به این موضوع میپردازد: «در تجربه قبلی جنگ دوازده روزه، در دو تا چهار روز اول، گربهها و سگها بیشتر تحت تأثیر قرار گرفتند. این عوامل استرسزا باعث بیماریهای متعاقب استرس شدند. سرپرستهایی که به دنبال داروهای آرامبخش بودند، هم به خاطر سفر و هم به خاطر استرسی که به حیوانات منتقل شده بود.»
کیسهای زیرآوارمانده
یکی از تفاوتهای این گزارش با گزارش قبلی، اشاره به حیواناتی است که زیر آوار ماندهاند. دکتر باقری میگوید: «ما چندین مورد حیوان زیرآوارمانده داشتیم. امروز هم دو مورد توسط هلالاحمر آورده شد؛ دو گربه. یک کبوتر هم با شکستگی بال داشتیم که جراحی شد. حداقل شش تا هفت مورد زیرآوارمانده داشتیم.»
دکتر زینالعابدین اما میگوید: «حداقل من نداشتم، اما قطعاً برخی همکاران چنین مواردی داشتهاند.»
تغذیه حیوانات
تغذیه حیوانات خانگی نیز تحت تأثیر جنگ قرار گرفته است. دکتر زینالعابدین در اینباره میگوید: «هم به دلیل کاهش توان مالی خانوادهها و هم به دلیل استرس حیوانات، دسترسی به فروشگاهها و پتشاپها کمتر شده است. این مسئله بیتأثیر نیست.»
قطعی اینترنت و بحران ارتباطی
قطعی اینترنت و پیامرسانهای خارجی، تأثیر قابل توجهی بر فعالیت بیمارستانهای دامپزشکی داشته است. دکتر زینالعابدین تحلیلی از وضعیت کلی ارائه میدهد: «بسیاری از مراکزی که فعالیت زیادی داشتند، آسیب دیدند. ما بیشتر از طریق تلفن و تماسهای حضوری ارتباط برقرار میکردیم، بنابراین آسیب کمتری دیدیم. اما مراکزی که کاملاً به تلگرام، واتساپ و بهویژه اینستاگرام وابسته بودند، افت قابل توجهی داشتند.»
دکتر باقری اما رویکرد مثبتتری دارد: «الان از طریق اپلیکیشن بله ارتباط برقرار میکنیم. قبلاً از سایت و واتساپ استفاده میکردیم و الان بله جایگزین شده. اینستاگرام را هم نداریم. به نظرم این بد نیست و حداقل از تبلیغات زرد اینستاگرامی دور میشویم و میتوانیم روی کیفیت کار تمرکز کنیم.»
اما وی به چالش دیگری نیز اشاره میکند: «نداشتن اینترنت، بهویژه گوگل و هوش مصنوعی، کار را دشوار کرده. بسیاری از کارهای داخلی بیمارستان با گوگلشیت و ایمیل انجام میشد که اکنون در دسترس نیست.»
انتظارات از مسئولان و پیام به جامعه
دکتر زینالعابدین درباره حمایتهای مورد انتظار میگوید: «اقدام خاصی تاکنون انجام نشده است. نیاز اصلی ما، تأمین لوازم مصرفی و درمانی است. اگر وامی فراهم شود تا همکاران بتوانند این دوره را سپری کنند و مراکز تعطیل نشوند، کمک بزرگی خواهد بود. این اقدامات از سوی نظام دامپزشکی یا سازمان دامپزشکی قابل انجام است.»
دکتر باقری نیز بر ضرورت توجه به افزایش قیمتها تأکید میکند: «چالش اصلی، افزایش قیمتهاست که قدرت خرید مردم را کاهش داده و نگهداری کسبوکار را دشوار کرده است.»
پیام به جامعه
دکتر زینالعابدین پیامی برای صاحبان حیوانات خانگی و همکاران دامپزشک دارد: «پیام من این است که صاحبان حیوانات، با توجه به پایان یافتن جنگ و بازگشت شرایط به حالت عادی، لطفاً حیوانات خود را رها نکنید. با تمام توان به حیوانات خود رسیدگی کنید، تغذیه مناسب فراهم کنید و در صورت نیاز به درمان، به دامپزشک مراجعه کنید. برای همکارانم آرزوی سلامتی دارم و امیدوارم شرایط بهبود یابد و بتوانیم با همکاری یکدیگر به فعالیت ادامه دهیم.»
جمعبندی
قریب به چهل روز از آغاز جنگ میگذرد و گفتگوی «حکیم مهر» با رؤسای بیمارستانهای دامپزشکی در تهران، تصویری جامع از چالشهای این حوزه ترسیم کرده است.
کاهش پنجاه تا شصت درصدی مراجعین، کاهش سی تا سیزده درصدی پرسنل، کاهش ساعت کاری، افزایش چندباره قیمت اقلام پتشاپ و دارویی، قطعی اینترنت و پیامرسانها، و در نهایت تعدیل نیرو در برخی مراکز، بخشی از واقعیتهایی است که جامعه دامپزشکی با آن دستوپنجه نرم میکند.
در کنار این چالشهای اقتصادی و اجرایی، تأثیرات مستقیم جنگ بر حیوانات خانگی نیز مشهود است: افزایش بیماریهای استرسی، نیاز به داروهای آرامبخش، و در مواردی حتی زیرآوارماندن حیوانات که توسط هلالاحمر نجات یافتهاند.
درخواست مشترک دامپزشکان از مسئولان، ارائه تسهیلات مالی برای حفظ کسبوکارها و کنترل قیمتهاست. آنان هشدار میدهند که در غیر این صورت، بسیاری از واحدها ناگزیر از تعطیلی و تعدیل نیرو خواهند بود.
در شرایطی که حیوانات خانگی نیز مانند انسانها تحت تأثیر جنگ قرار گرفتهاند، به نظر میرسد این قشر نیازمند توجه بیشتر مسئولان و جامعه است. همانطور که دکتر زینالعابدین میگوید: «خواهشا حیوانات خود را رها نکنید.»
تمام این خواسته ها و صحبتها و نظرات جزو وظایف ذاتی سازمان دامپزشکی و نظام دامپزشکی میباشد،اما متاسفانه دریغ از یک اقدام مثبت و حتی دادن یک بیانیه و دستورالعمل و اقدامی برای کمک از ابتدای شروع جنگ تحمیلی رمضان،متاسفانه در خصوص رسیدگی و توجه به وضعیت حیوانات خانگی و خیابانی در شرایط جنگ هیچگونه اقدام خاصی از سوی سازمان دامپزشکی و نظام دامپزشکی صورت نگرفت و عملکرد بسیار ضعیف و تقریبا هیچ را شاهد بودیم. 
