حکیم مهر- محسن طاهرمیرزایی: در فضای پرچالش کنونی کشور، بیمارستان‌های دامپزشکی بخش خصوصی که ستون فقرات سلامت حیوانات و یکی از زیرساخت‌های مهم خدمات درمانی هستند، با ترکیبی پیچیده از تهدیدهای وجودی، فشارهای معیشتی و نوسانات شدید اقتصادی دست‌وپنجه نرم می‌کنند. مصاحبه‌ی تفصیلی حکیم مهر با «دکتر درسا صانعی» رئیس بیمارستان دامپزشکی مسیح، روایتی تکان‌دهنده از وضعیت بحرانی این صنف را ترسیم می‌کند؛ جایی که «پلمب شدن ناگهانی» بیمارستان‌ها توسط شهرداری‌ها و ابهامات حقوقی پیرامون ملک‌های مسکونی، انگیزه‌ی کارآفرینی و برنامه‌ریزی بلندمدت را در هم شکسته است.
دکتر صانعی در گفت‌وگو با حکیم مهر، به‌طور شفاف از «ناامنی شغلی» به عنوان بزرگ‌ترین معضل یاد می‌کند؛ معضلی که نه‌تنها سرمایه‌گذاری در تجهیزات و بهبود خدمات را متوقف کرده، بلکه معیشت ده‌ها خانواده‌ی دامپزشک و پرسنل متعهد را نیز در معرض خطر قرار داده است. از تأخیرهای طولانی‌مدت در ابلاغ تعرفه‌های کارشناسی که هم‌خوانی لازم با تورم و افزایش قیمت دارو و واکسن را ندارد، تا قطعی‌های مکرر اینترنت که ارتباط حیاتی با مراجعین را قطع کرده است، همه و همه زنجیره‌ای از مشکلات را تشکیل می‌دهند که بقای مراکز درمانی خصوصی را تهدید می‌کند.
در این مصاحبه، ضمن بررسی راهکارهای پیشنهادی برای بهره‌گیری از ظرفیت‌های عملیاتی سگ‌های آموزش‌دیده در زمان بحران‌های طبیعی و جنگی، به درخواست‌های صریح صنف دامپزشکی از نهادهای حاکمیتی، از جمله «اطمینان خاطر وجودی»، «تسهیلات بانکی هدفمند» و «هماهنگی بیشتر میان سازمان دامپزشکی و شهرداری‌ها» پرداخته شده است. دکتر صانعی در انتهای سخنان خود، با اشاره به شکاف عمیق میان «تصویر پررونق ظاهری» و «واقعیت دشوار داخلی» این صنف، هشدار می‌دهد که بدون حمایت‌های ساختاری و رفع موانع اداری، خطر از دست رفتن نخبگان و فروپاشی شبکه خدمات دامپزشکی خصوصی، تهدیدی جدی برای سلامت عمومی جامعه خواهد بود.
حکیم مهر: مهم‌ترین چالش‌ها و مشکلات پیش‌روی بخش خصوصی دامپزشکی در شرایط کنونی کشور، به‌ویژه با توجه به اوضاع خاص فعلی، چیست؟
همان‌طور که احتمالاً همکاران بنده نیز در سایر مراکز با آن مواجه هستند، دغدغه اصلی ما در حال حاضر، ناامنی شغلی و تداوم فعالیت است. ما دائماً در اضطراب این هستیم که هر لحظه ممکن است مأموران شهرداری برای پلمب درب بیمارستان مراجعه کنند. این وضعیت ناشی از چالش‌های حقوقی ملک‌های ما و تصمیمات شورای شهر است.
واقعیت این است که حتی قبل از شروع جنگ و در شرایط عادی نیز، ما هر لحظه در انتظار بودیم که مأموران شهرداری برای پلمب کردن درب بیمارستان مراجعه کنند. هیچ‌گونه اطمینانی نسبت به فردای خودمان و همچنین آینده صدها نفر از کارکنانمان نداشتیم.
حکیم مهر: آیا تلاش‌هایی برای حل این مشکل از طریق نهادهای نظارتی یا قضایی انجام شده است؟
بله، نظام دامپزشکی زحمات زیادی کشید و پیگیری‌های گسترده‌ای انجام داد تا وضعیت بیمارستان‌هایی که پیش از تصویب قانون جدید و در املاک مستقل مسکونی افتتاح شده بودند، را ساماندهی کند. آن‌ها حتی وکیلی را برای پیگیری پرونده استخدام کردند، اما تمام این تلاش‌ها در میانه این همه مشکلات کشور، فعلاً به نتیجه نرسیده و متوقف مانده است.
خود بنده یکی از کسانی هستم که ممکن است هر لحظه، چه امروز و چه فردا، شهرداری برای پلمب مراجعه کند. در این شرایط، تکلیف بیست پرسنلی که هم‌اکنون در بیمارستان مشغول به کار هستند و معیشتشان تأمین می‌شود، در هاله‌ای از ابهام قرار دارد. هر اقدامی که بخواهم برای بهبود تجهیزات یا بیمه کردن بیمارستان انجام دهم، عملاً بی‌فایده به نظر می‌رسد و هیچ تضمینی برای آینده ندارم.
حکیم مهر: آیا تاکنون اخطاریه‌های رسمی یا احکام قضایی (مانند ماده ۱۰۰) از سوی شهرداری برای شما صادر شده است؟
بله، اخطاریه‌های ماده ۱۰۰ برای ما صادر شده است. ما چندین بار نسبت به این احکام به دیوان عدالت اداری اعتراض کردیم. با این حال، از آنجا که می‌دانستیم روال قضایی چگونه پیش می‌رود، این اعتراضات بیشتر جنبه‌ی وقت‌خریدنی داشت. متأسفانه هنوز به نتیجه نهایی نرسیده‌ایم. البته نباید تقصیری را متوجه نظام دامپزشکی دانست؛ زیرا وقتی با آن‌ها تماس می‌گیرم یا پیام می‌دهم، پاسخگو هستند و پیگیری می‌کنند. اما همان‌طور که مستحضرید، خروجی نهایی پرونده‌ها در صلاحیت قاضی است و تنها امضای ایشان می‌تواند پرونده را مختومه کند که از حیطه اختیارات نظام دامپزشکی خارج است.
حکیم مهر: آیا تاکنون برخورد فیزیکی یا مراجعه حضوری مأموران برای اجرای حکم پلمب صورت گرفته است؟
بله، حتی در دوران بارداری من نیز مأموران شهرداری به همراه نیروی انتظامی به درب بیمارستان آمدند و اعلام کردند که حکم پلمب صادر شده است. ما فوراً به شهرداری مراجعه کردیم و با خواهش و تمنا درخواست کردیم که به ما مهلتی بدهند. خوشبختانه به دلیل شرایط جنگی فعلی، فعلاً دست نگه داشته‌اند و سراغمان نیامده‌اند، اما نمی‌توان پیش‌بینی کرد که فردا چه اتفاقی رخ خواهد داد.
حکیم مهر: وضعیت فعلی فعالیت بیمارستان‌های دامپزشکی و بخش خصوصی را چگونه ارزیابی می‌کنید؟ چه تفاوت‌های اساسی با دوران قبل از جنگ در ابعاد مختلف، از جمله تعدیل نیرو و مسائل معیشتی، مشاهده شده است؟
در دوران جنگ، به دلیل نگرانی از ایمنی مراجعین و کارکنان در برابر آسیب‌های احتمالی، بیمارستان را برای مدتی تعطیل کردیم. خوشبختانه به لطف خدا، ساختمان و تجهیزات ما آسیبی ندیدند. اما تعطیلی موقت نیز با چالش‌های جدی همراه بود؛ چرا که من حدود بیست پرسنل دارم که هر کدام سرپرست خانوار هستند و معیشت آن‌ها کاملاً وابسته به درآمد بیمارستان است.
حکیم مهر: آیا پس از رفع خطر احتمالی، فعالیت‌ها به حالت عادی بازگشت؟
بله، از مرحله‌ای شروع به کار کردیم و به تدریج ساعات فعالیت را افزایش دادیم. امروزه وضعیت ما تا حد زیادی به حالت قبل از جنگ بازگشته است، اما دو تفاوت اساسی وجود دارد: اولاً درآمد ما به میزان قبل نیست و ثانیاً، اعتماد و اطمینان به آینده کاملاً از بین رفته است. ما نمی‌دانیم فردا چه اتفاقی خواهد افتاد.
حکیم مهر: با توجه به کاهش درآمد و چالش‌های مالی، چه راهکارهایی برای سرپا نگه داشتن بیمارستان اتخاذ کرده‌اید و چه انتظاری از مسئولین ذی‌ربط دارید؟
اگر از جانب خودم صحبت کنم، همکارانم نیز مشکلاتی مشابه یا حتی بزرگ‌تر دارند. مثلاً در شرایط جنگی، بسیاری از شرکت‌ها حتی حاضر نبودند چک‌های ما را بپذیرند یا بابت زمان بعد از جنگ پرداخت کنند. برخی از آن‌ها با وجود فشار مالی، کسری چک‌ها را جبران می‌کردند تا چک‌ها پاس شوند.
حکیم مهر: مهم‌ترین درخواست شما از نهادهای حاکمیتی برای حمایت از صنف دامپزشکی چیست؟
اصلی‌ترین انتظار ما «اطمینان خاطر» نسبت به آینده است. ما توانایی‌های زیادی برای بقا و پیشرفت داریم، اما وقتی مأموران شهرداری و پلیس هر لحظه ممکن است برای پلمب درب بیمارستان مراجعه کنند، انگیزه و برنامه‌ریزی برای آینده از بین می‌رود.
حکیم مهر: این ناامنی چگونه بر فرآیندهای مدیریتی مانند استخدام یا دریافت تسهیلات بانکی تأثیر گذاشته است؟
حتی اگر جنگ نبود، در این شرایط نیز استخدام نیرو با مشکل مواجه است؛ زیرا اگر فردا بیمارستان بسته شود، چه تعهدی می‌توانم به نیروی جدید بدهم؟ همچنین، درخواست وام یا بیمه کردن نیروها نیز با همین موانع روبروست. نظام دامپزشکی سال‌ها پیش با بانک ملت قراردادی برای تسهیل وام‌ها داشت که متأسفانه به نتیجه ملموسی منجر نشد.
حکیم مهر: آیا سایر نهادهای اقتصادی یا مالی نیز طرح‌های حمایتی برای بخش خصوصی دارند که برای دامپزشکی‌ها مفید باشد؟
بله، وزارت اقتصاد و دارایی طرح‌هایی برای اعطای تسهیلات به کارآفرینان دارند که البته مشروط به لیست بیمه‌ای بودن پرسنل است. این نوع تسهیلات می‌تواند کمک بزرگی به ارتقای وضعیت دامپزشکی‌ها باشد. همچنین تسهیل در خرید مواد مصرفی و واکسن نیز ضروری است، زیرا هم‌اکنون دسترسی به برخی واکسن‌ها و داروها دشوار شده است.
بنده در پایان‌نامه دکترا روی هوش و قابلیت‌های سگ‌های هلال احمر تحقیق کردم و پیشنهاد دادم که به جای سیاست‌های انحصاری یا سخت‌گیرانه نسبت به حیوانات خانگی، از ظرفیت عظیم سگ‌های آموزش‌دیده استفاده کنیم. این سگ‌ها می‌توانند در زمان بحران‌هایی مانند جنگ، زلزله یا سیل، عملیات زنده‌یابی انجام دهند و حتی خانواده‌ها را از زیر آوار نجات دهند.
شاید یک راه‌حل عملی این باشد که نظام دامپزشکی یا اداره کل دامپزشکی پیشنهادی را مطرح کند که به جای سرکوب یا محدودیت‌های بی‌رویه، از این پتانسیل ملی برای روزهای مبادا استفاده شود. ما دامپزشکان، فارغ‌التحصیلان دانشگاه‌های معتبر هستیم که تمام مجوزهای قانونی را داریم، مالیات می‌دهیم، عوارض شهرداری و تابلو پرداخت می‌کنیم و با بیمه کار می‌کنیم. متأسفانه گاهی با ما طوری برخورد می‌شود که گویی خلافکار هستیم. ما کاملاً قانونمند کار می‌کنیم، اما فشارهای موجود، به‌ویژه از سوی شهرداری، این حس را ایجاد می‌کند که تلاش‌های ما نادیده گرفته می‌شود و انگیزه‌ی کار کردن از ما سلب می‌گردد.
حکیم مهر: یکی از دغدغه‌های همیشگی صنف دامپزشکی، مسئله تعرفه‌های خدمات است. معمولاً ابلاغ این تعرفه‌ها با تأخیر مواجه می‌شود و امسال نیز فعلاً خبری از آن نیست. این تأخیر و عدم شفافیت چقدر به معیشت دامپزشکان آسیب وارد می‌کند؟
بحث تعرفه‌ها همواره یکی از چالش‌های اصلی ما بوده است. در میان همکاران نظرات متفاوتی وجود دارد؛ برخی معتقدند تعرفه‌ها باید شفاف و مشخص باشند و برخی دیگر نگرانی‌هایی دارند. واقعیت این است که برخی همکاران با قیمت‌های پایین‌تر از تعرفه کار می‌کنند، در حالی که برخی دیگر به دلیل هزینه‌های بالای جاری، توانایی پاسخگویی به تعرفه‌های پایین را ندارند.
من موافقم که تعرفه‌ها باید مشخص و به‌صورت کارشناسی تعیین شوند. یعنی باید از رؤسای بیمارستان‌های دامپزشکی دعوت شود تا در جلسات تخصصی شرکت کنند. تفاوت دیدگاه بین فردی که در اداره کار می‌کند و کسی که در بخش خصوصی فعالیت می‌کند، طبیعی است. کارآفرین در بخش خصوصی با هزاران متغیر روبروست که بر تعرفه تأثیر می‌گذارد، اما همکاران دولتی ممکن است در جزئیات ریزِ هزینه‌ها کمتر درگیر باشند.
امروز شرکت‌های فروشنده دارو و واکسن نیز تحت تأثیر شرایط جنگی و تورم هستند و مجبورند کالاها را با قیمت بالاتری بخرند و بفروشند. این افزایش هزینه به‌صورت زنجیره‌ای به ما منتقل می‌شود. بنابراین، تعرفه‌ها باید به‌موقع و با در نظر گرفتن این شرایط اقتصادی منتشر و به‌روز شوند تا تعادل اقتصادی مراکز درمانی حفظ شود.
حکیم مهر: یکی دیگر از مشکلات فعلی، قطعی اینترنت یا «طبقاتی شدن» آن است. این موضوع چه تأثیری بر ارتباط شما با مراجعین و مدیریت بیمارستان داشته است؟
امروزه ارتباط با مراجعین عمدتاً از طریق شبکه‌های اجتماعی و پلتفرم‌های آنلاین انجام می‌شود. ما و بسیاری از همکاران پیج‌های کاری فعال داریم و از طریق واتس‌اپ، تلگرام و سایر کانال‌ها با مراجعین در ارتباط هستیم. اینترنت ابزاری حیاتی برای تبلیغات، اعلامیه‌ها، اطلاع‌رسانی درباره حضور پزشکان و مدیریت بحران است.
حکیم مهر: قطع یا محدودیت اینترنت چه آسیب‌های مستقیمی به درآمد و تداوم فعالیت بیمارستان‌ها وارد کرده است؟
طبقاتی شدن اینترنت کاملاً ناعادلانه است و به هیچ وجه نباید گروه خاصی مانند دامپزشکان را از خدمات معمولی محروم کند. ما هم مانند سایر شهروندان در حال زندگی و کار هستیم. این قطعی‌ها باعث شده سرمایه‌گذاری‌های ما برای افزایش بازدید و تبلیغات در فضای مجازی بی‌نتیجه بماند. علاوه بر ضرر مستقیم ناشی از عدم دسترسی، ضرر بلندمدت ناشی از از دست دادن اعتماد مراجعین و کاهش مراجعات نیز بسیار سنگین خواهد بود.
ما با وجود تمام تلاش‌ها، در نگهداشت نیروها و جذب نیروی جدید با مشکل مواجهیم. بازار کار پر از جوانان نخبه‌ای است که از دوران دانشجویی برای ارتقای مهارت‌های خود تلاش کرده‌اند و حتی قبل از فارغ‌التحصیلی وارد بازار کار شده‌اند. آن‌ها دیگر نمی‌توانند منتظر بمانند تا درسشان تمام شود و سپس به دنبال کار بگردند. در این وضعیت، بدون زیرساخت‌های مناسب و اطمینان شغلی، نگهداشت نیروهای متخصص تقریباً غیرممکن است.
حکیم مهر: آیا مشکل دیگری غیر از موارد مطرح‌شده وجود دارد که به آن اشاره نشده باشد و نیاز به توجه ویژه داشته باشد؟
بزرگ‌ترین مشکل ما در حال حاضر، مسئله «وجودی» است؛ یعنی اجازه ادامه فعالیت توسط شهرداری. ما سال‌هاست که در این مکان فعالیت می‌کنیم، اما در یک یا دو سال اخیر، فشارها افزایش یافته است. تنها انتظار ما این است که سازمان دامپزشکی و اداره نظام دامپزشکی برای حل این چالش‌ها همکاری بیشتری داشته باشند.
حکیم مهر: نقش سازمان دامپزشکی و اداره نظام دامپزشکی در حمایت از بخش خصوصی چگونه ارزیابی می‌شود؟
اداره نظام دامپزشکی با تلاش و هزینه‌های فراوان در حال پیگیری پرونده‌هاست و آقای دکتر مطلبی، رئیس محترم نظام دامپزشکی، حمایت‌های زیادی می‌کنند. با این حال، به نظر می‌رسد نیاز به یک همت جمعی‌تر و هماهنگی بیشتر با اداره کل دامپزشکی وجود دارد تا کارها سریع‌تر و مؤثرتر پیش برود.
حکیم مهر: در پایان، آیا پیام خاصی برای همکاران و مردم دارید؟
همیشه گفته می‌شود که دام کوچک، ویترین دامپزشکی است. این حوزه از دور، صنعتی پول‌ساز و جذاب به نظر می‌رسد، اما وقتی وارد این حوزه می‌شوید، متوجه می‌شوید که چقدر مشکلات زیاد و حمایت‌ها کم است. امیدوارم روزهای بهتری برای همه مردم و همکارانم فرا برسد.
حکیم مهر: ممنون از فرصتی که در اختیار ما قرار دادید.
وقتی که در اهواز وسط شهر کلینیک تو ملک مسکونی می‌زنند هیچ کس جرات نمیکنه بگه چطور تاسیس خورده ولی در شهرهای دیگه بخصوص تهران میان پلمپ می‌کنند، کسی دنبال راه حل نیست. ممنون از خانم دکتر عزیز که مشکلات موجود رو مطرح کردند. سازمان نظام دامپزشکی وظیفه کسب درامد از دامپزشکان را دارد و وظیفه پیگیری مسائل دامپزشکان را ندارد. 
خبری نشد از شکستن رای دیوان؟ نظام دامپزشکی چیکار کرد؟ پیگیری نکرد؟