ویروس تب برفکی در کشور در مدت زمان سه ماه مهار شد؛ اقدامی که از نظر سرعت عمل کم‌سابقه است/ شناسایی تخلفات بهداشتی در برخی مراکز لبنیات سنتی

حکیم مهر: رئیس سازمان دامپزشکی کشور از تشدید نظارت‌ها بر مراکز عرضه لبنیات سنتی خبر داد و گفت: در صورت شناسایی هرگونه تخلف بهداشتی، برخورد قانونی با متخلفان صورت خواهد گرفت. نظارت‌ها به‌طور مشترک با وزارت بهداشت انجام می‌شود تا سلامت شیر خام و فرآورده‌های لبنی تولیدی تضمین شود.

به گزارش حکیم مهر به نقل از ایسنا، افزایش دغدغه‌های عمومی درباره سلامت فرآورده‌های دامی، نظارت بر بازار لبنیات و گوشت را به یکی از محورهای جدی دستگاه‌های مسئول تبدیل کرده است. اظهارات رئیس سازمان دامپزشکی کشور نشان می‌دهد در کنار تشدید بازرسی‌ها، رصد دقیق‌تری بر منشأ شیر خام و اصالت گوشت‌های عرضه‌شده در حال انجام است؛ به‌طوری که مواردی از تخلف در این حوزه‌ها شناسایی و با رویکردی قاطع، در مسیر برخورد قانونی قرار گرفته‌اند تا سلامت مصرف‌کنندگان با حساسیت بیشتری تضمین شود.

«دکتر علیرضا رفیعی‌پور» رئیس سازمان دامپزشکی کشور در پاسخ به پرسشی درباره وضعیت فعالیت واحدهای عرضه لبنیات سنتی و برخی گزارش‌ها درباره برخورد با این مراکز، اظهار کرد: در حوزه تولید لبنیات، یک پیش‌نیاز اساسی وجود دارد و آن، کیفیت و سلامت شیر خام است. چنانچه شیر خام از مبدایی مطمئن و از دامداری‌های عاری از بیماری‌هایی مانند سل، تب مالت و سایر بیماری‌های دامی تامین شود، به‌طور طبیعی فرآورده‌های لبنی تولیدی نیز از سلامت برخوردار خواهند بود.

رئیس سازمان دامپزشکی کشور با تاکید بر ضرورت نظارت دقیق‌تر بر مراکز عرضه لبنیات سنتی، گفت: در این‌گونه واحدها باید مراقبت‌ها و دقت بیشتری اعمال شود که این موضوع به‌صورت مشترک با همکاران در وزارت بهداشت دنبال می‌شود.

وی ادامه داد: در فرآیند تولید لبنیات، زمانی که شیر خام وارد یک واحد می‌شود و به فرآورده‌های لبنی تبدیل می‌شود، بخش نظارت بر محصول نهایی بر عهده وزارت بهداشت است و سازمان دامپزشکی نیز بر سلامت و منشأ شیر خام نظارت دارد.

رفیعی‌پور تصریح کرد: در قالب طرح‌های تشدید نظارت بهداشتی، نظارت‌های مشترک با وزارت بهداشت و همچنین بازرسی‌های مستقل سازمان دامپزشکی، مواردی از تخلفات بهداشتی در برخی مراکز لبنیات سنتی شناسایی شده است. در چنین مواردی، برخورد قانونی انجام شده و واحدهای متخلف به مراجع قضایی معرفی شده‌اند و این روند همچنان ادامه دارد.

رئیس سازمان دامپزشکی کشور  تاکید کرد: سلامت و بهداشت مردم خط قرمز دستگاه‌های نظارتی است و در این راستا، هرگونه تخلف در عرضه شیر خام ناسالم یا تولید لبنیات غیربهداشتی با نظارت‌های مستمر شناسایی و با متخلفان برخورد قانونی صورت می‌گیرد.

کشف تخلفات در عرضه گوشت با آزمایش‌های مولکولی/ برخورد قانونی با متخلفان

رفیعی‌پور در پاسخ به پرسشی درباره برخی تخلفات در عرضه گوشت، از جمله استفاده از گوشت‌های غیرمتعارف در رستوران‌ها و مراکز عرضه، اظهار کرد: این موضوع در مقاطعی مطرح و حتی رسانه‌ای شده و مواردی نیز از سوی دستگاه‌های نظارتی شناسایی شده است.

وی افزود: در حوزه تخلفات مرتبط با گوشت و فرآورده‌های خام دامی، نمونه‌برداری‌های مستمر از مراکز عرضه انجام می‌شود و این نمونه‌ها در آزمایشگاه‌های پیشرفته با استفاده از روش‌های مولکولی مانند PCR مورد بررسی قرار می‌گیرند.

رئیس سازمان دامپزشکی کشور تصریح کرد: در برخی موارد، نتایج این آزمایش‌ها نشان داده که گوشت عرضه‌شده با گونه‌های متعارف مانند گاو، گوسفند یا سایر دام‌های مجاز مطابقت نداشته است که در این موارد، برخورد قانونی مطابق ضوابط انجام شده است. مواردی از این تخلفات در برخی استان‌ها، از جمله استان تهران، توسط همکاران دامپزشکی کشف شده که پس از تشخیص قطعی در آزمایشگاه، اقدامات قانونی لازم صورت گرفته است.

رفیعی‌پور عنوان کرد: این موضوع نشان‌دهنده دقت و حساسیت بالای نظام نظارتی است؛ چراکه نمونه‌برداری‌ها به‌صورت رندوم و بدون اطلاع قبلی از مراکز عرضه انجام می‌شود و امکان شناسایی تخلفات به‌صورت دقیق فراهم است. گزارش‌های مردمی و پیگیری رسانه‌ها کمک قابل توجهی در شناسایی تخلفات داشته است. مردم می‌توانند از طریق سامانه‌های ارتباطی از جمله شماره چهار رقمی ۱۵۱۲، گزارش‌های خود را ثبت کنند که در کوتاه‌ترین زمان توسط همکاران بررسی و در صورت لزوم، نمونه‌برداری و رسیدگی انجام می‌شود.

به گفته وی، در صورت اثبات تخلف یا تقلب، برخورد قانونی قاطع با متخلفان صورت می‌گیرد تا از هرگونه سوءاستفاده در زنجیره تامین و عرضه مواد غذایی جلوگیری شود.

مهار سه ماهه تب برفکی

رفیعی‌پور در ادامه گفت و گو به وضعیت بیماری تب برفکی در کشور اشاره کرد و گفت: ما با یک ویروس جدید و بسیار خطرناک مواجه بودیم که در صورت گسترش، می‌توانست به یک اپیدمی گسترده تبدیل شده و امنیت غذایی کشور را با چالش جدی مواجه کند. این ویروس در شرایطی وارد کشور شد که هم‌زمان با تحولات و تنش‌های مختلف، از جمله جنگ، مواجه بودیم و در صورت شیوع گسترده، می‌توانست کشور را درگیر یک بحران در حوزه امنیت غذایی کند.

رئیس سازمان دامپزشکی کشور ادامه داد: با تلاش همکاران در بخش دولتی دامپزشکی، این ویروس در مدت زمان سه ماه مهار شد؛ اقدامی که از نظر سرعت عمل، کم‌سابقه است، چرا که کنترل چنین بیماری‌هایی معمولاً نیازمند زمان طولانی‌تری است.

وی با اشاره به اقدامات انجام‌شده برای مقابله با این بیماری گفت: در این مدت، تامین و واردات واکسن، برنامه‌ریزی برای واکسیناسیون گسترده و در نهایت تولید واکسن داخلی در دستور کار قرار گرفت و در مدت کوتاهی اجرا شد.

رفیعی‌پور تصریح کرد: نتیجه این اقدامات، کنترل کامل بیماری در سطح کشور بود، به‌طوری که در بسیاری از استان‌ها هیچ گزارشی از بیماری ثبت نشد و تنها در دو استان، از جمله تهران و اصفهان، بیشترین کانون‌های بیماری مشاهده شد که آن هم به‌سرعت مهار شد.

حفظ امنیت غذایی در مقابله با تهدیدات زیستی

رئیس سازمان دامپزشکی کشور خاطرنشان کرد: ویروس تب برفکی به‌ویژه در دام‌های سنگین و شیری، علائم بالینی شدید و خسارت‌زایی دارد، اما با اقدامات انجام‌شده، این تهدید به‌خوبی مدیریت شد. مجموعه اقدامات انجام‌شده در این حوزه، منجر به حفظ امنیت غذایی و صیانت از صنعت دام سنگین کشور شد و ایران توانست از این تهدید زیستی نیز سربلند عبور کند.

پایش مستمر بیماری‌ها در فصل گرما

رفیعی‌پور در پاسخ به احتمال شیوع بیماری‌ها با آغاز فصل گرما اظهار کرد: در حوزه بیماری‌ها، رویکرد ما مبتنی بر پیش‌بینی و پیشگیری است؛ به این معنا که از قبل مشخص است در فصول بهار و تابستان چه بیماری‌هایی امکان بروز و گسترش بیشتری دارند و بر همین اساس برنامه‌ریزی‌های لازم انجام می‌شود.

وی افزود: در این فصول، دو عامل اصلی مورد توجه قرار می‌گیرد؛ نخست، شناسایی عامل یا مخزن انتقال بیماری و دوم، تأمین و تدارک نهاده‌های بهداشتی شامل واکسن، سم و دارو برای مقابله با تهدیدات احتمالی.

رئیس سازمان دامپزشکی کشور با اشاره به افزایش فعالیت حشرات و کنه‌ها در فصل گرما گفت: در این شرایط، برخی بیماری‌های ویروسی خطرناک که از طریق حشرات منتقل می‌شوند، می‌توانند جمعیت دامی را تحت تأثیر قرار دهند. یکی از این بیماری‌ها که مشترک بین انسان و دام است، از طریق حشرات منتقل می‌شود و از اهمیت بالایی برخوردار است؛ در همین راستا، واکسیناسیون علیه بیماری «لمپی اسکین» پیش از آغاز فصل گرما شروع شده و در طول این فصل ادامه می‌یابد تا دام‌ها در برابر این بیماری ایمن شوند.

مقابله با تب کریمه کنگو از طریق سم‌پاشی گسترده

رفیعی‌پور همچنین به بیماری تب کریمه کنگو اشاره کرد و گفت: این بیماری ویروسی که از طریق کنه‌ها منتقل می‌شود، از جمله بیماری‌های بسیار خطرناک و حتی مرگ‌آفرین برای انسان است.برای کنترل این بیماری، برنامه سم‌پاشی جایگاه‌های دامی و دامداری‌ها در سراسر کشور در دستور کار قرار دارد و این اقدامات در فصل گرما به‌صورت مستمر انجام می‌شود. واکسن و تجهیزات مورد نیاز نیز به میزان کافی تامین و در اختیار ادارات کل دامپزشکی استان‌ها قرار گرفته تا عملیات کنترلی به‌صورت کامل اجرا شود.

کنترل بیماری‌های ناشی از تغذیه در چرای تابستانه

رئیس سازمان دامپزشکی کشور با اشاره به افزایش چرای دام در فصل گرما گفت: در این فصل، دام‌ها برای تغذیه به مراتع و مناطق کوهستانی و صحرایی منتقل می‌شوند و از علوفه تازه استفاده می‌کنند که این موضوع می‌تواند زمینه‌ساز برخی بیماری‌ها شود.

وی افزود: یکی از این بیماری‌ها «آنتروتوکسمی» است که می‌تواند خسارت‌زا باشد، اما با استفاده از واکسن‌های چندگانه که در اختیار دامداران قرار دارد، به‌راحتی قابل پیشگیری است و دامداران می‌توانند بدون نگرانی از علوفه سبز استفاده کنند.

تزریق ۱۵۰ میلیون دوز واکسن تب برفکی و کنترل کامل بیماری

رفیعی‌پور با اشاره مجدد به وضعیت تب برفکی گفت: در سال گذشته، در دو فاز بهاره و تابستانه و همچنین زمستان، بیش از ۱۵۰ میلیون دوز واکسن به‌صورت رایگان در جمعیت دام سبک و سنگین کشور تزریق شد. همچنین برای سویه جدید این بیماری، ۱۶ میلیون دوز واکسن از محل تولید داخل و واردات تأمین و به‌ویژه در دام‌های سنگین مورد استفاده قرار گرفت. در حال حاضر تب برفکی در کشور تحت کنترل کامل بوده و به‌عنوان یک بیماری بومی، از طریق واکسیناسیون روتین (از جمله واکسن‌های شش‌گانه) مدیریت می‌شود.

کنترل بیماری‌های راهبردی طیور/ بدون گزارش آنفلوآنزای فوق‌حاد

رئیس سازمان دامپزشکی کشور در ادامه به وضعیت بیماری‌ها در صنعت طیور اشاره کرد و گفت: در این حوزه، چند بیماری استراتژیک و بسیار خطرناک وجود دارد که می‌تواند خسارات جدی به صنعت طیور وارد کند. از جمله این بیماری‌ها می‌توان به آنفلوآنزای فوق‌حاد پرندگان، نیوکاسل، آنکارا و گامبورو اشاره کرد. خوشبختانه در سال گذشته، به‌ویژه در مورد آنفلوآنزای فوق‌حاد پرندگان، هیچ گزارشی از بروز بیماری در کشور ثبت نشد و این بیماری تحت کنترل کامل قرار داشت.

وی در پایان خاطرنشان کرد: هرچند در اواخر سال گذشته، مواردی از آنفلوآنزای غیرفوق‌حاد (H9) در برخی مرغداری‌ها گزارش شد، اما با اجرای اقدامات بهداشتی، قرنطینه‌ای، واکسیناسیون به‌موقع و همکاری مرغداران، این بیماری نیز به‌طور کامل کنترل شده و در حال حاضر جای نگرانی وجود ندارد.