حکیم مهر- محسن طاهرمیرزایی: جنگ ۳۹ روزه موسوم به «جنگ رمضان» نه‌تنها مرزها را بست، بلکه ارکان تأمین داروی دامی را در هم ریخت؛ گزارش ویژه حکیم مهر از داروخانه‌های دامپزشکی حاکی از آن است که پس از پایان درگیری‌ها، داروخانه‌داران با طوفانی از چالش‌های اقتصادی مواجه‌اند: از افزایش ۴ برابری قیمت داروها و کاهش یک‌چهارم قدرت خرید سرمایه‌گذاران گرفته تا تعطیلی خطوط لجستیکی و کاهش شدید واردات.
مصاحبه‌های تخصصی ما با مالکان داروخانه‌های دامپزشکی نشان می‌دهد که فقدان حمایت‌های بانکی موثر، بوروکراسی پیچیده اداری و کاهش یاری‌های سازمان دامپزشکی کشور، زنجیره سلامت دام و در نتیجه امنیت غذایی جامعه را در آستانه یک بحران جدی دیگر قرار داده است.
کارشناسان هشدار می‌دهند که تاخیر در ارائه تسهیلات و ثبات قیمت، می‌تواند طی چند ماه آینده منجر به جهش قیمت گوشت و کاهش مصرف داروهای پیشگیری در سطح دامداری‌ها شود.
فروپاشی زنجیره تأمین؛ جنگ، مرزها و داروهای نایاب
دوران جنگ ۳۹ روزه رمضان، نقطه عطفی در سیر تحولات داروخانه‌های دامپزشکی بود. اگرچه در ظاهر قطعی کامل داروها رخ نداد، اما اختلالات عمیق در خطوط لجستیکی و بسته شدن مرزها، ریتم عادی فعالیت این صنف را مختل کرد.
«دکتر محمدتقی یعقوبی‌زاده» مالک یک داروخانه دامپزشکی فعال در زمینه داروهای صنعتی طیور، در گفت‌وگو با حکیم مهر در این باره توضیح می‌دهد: «داروها در صنف ما مانند کالاهای مصرفی روزمره نیستند که دائماً در حال چرخش و تهیه باشند؛ بلکه نیاز به دپوی دارویی در انبارها دارند. در دوران جنگ، اگرچه مشکل به معنای قطعی مطلق نبود، اما طبق روال مشکلات همیشگی بود و جنگ باعث تشدید این اختلالات شد. اما نکته ترسناک اینجاست: اگر این وضعیت (جنگ و محاصره اقتصادی) ادامه یابد، واویلا خواهد شد.»
از سوی دیگر، «دکتر علی‌اکبر نجف‌زاده» مالک یک داروخانه دامپزشکی در گفت‌وگو با حکیم مهر تأکید می‌کند که کمبود فیزیکی دارو به آن شکلِ خالی شدن قفسه‌ها نبوده، اما «قیمت‌های سرسام‌آور» و «کمبود داروهای خارجی خاص» که قیمت بالایی دارند، بازار را با چالش مواجه کرده است.
وی اضافه می‌کند: «بیشتر داروهای خارجی به دلیل قیمت‌های نجومی، از سوی مصرف‌کننده (دامداران) خریداری نمی‌شوند. بنابراین مشکل اساسی، نه کمبود مطلق کالا، بلکه عدم دسترسی اقتصادی به آن است.»
این اختلالات لجستیکی و امنیتی، بلافاصله خود را در کاهش توان خرید داروخانه‌داران نشان داد. دکتر یعقوبی‌زاده با ابراز نگرانی شدید بیان می‌کند: «سرمایه ما به یک‌چهارم کاهش یافته است. توان خرید ما یک‌چهارم شده است. این یعنی ما نمی‌توانیم همان حجم سابق جنس وارد یا موجودی انبار را حفظ کنیم.»
شوک قیمت‌ها و کاهش قدرت خرید؛ از سرمایه تا سفره مردم
پس از جنگ، ضربه اصلی به داروخانه‌های دامپزشکی، نه کمبود کالا، بلکه انفجار قیمت‌ها بود. دکتر یعقوبی‌زاده با بیان اینکه «قیمت داروها چهار برابر شده است»، هشدار می‌دهد که این افزایش قیمت، قدرت خرید و توان سرمایه‌گذاری را به شدت تحت تأثیر قرار داده است. وی تصریح می‌کند: «سرمایه ما یک‌چهارم شده و توان خریدمان به همین میزان کاهش یافته است. این مسئله تنها یک چالش تجاری نیست؛ بلکه تهدیدی جدی برای بهداشت جامعه و سلامت غذاست.»
به باور دکتر یعقوبی‌زاده، کاهش توان خرید داروخانه‌داران منجر به کاهش مصرف داروهای حیاتی و ویتامین‌ها در دام‌ها خواهد شد که خود به بروز بیماری‌های مختلف و کمبودهای تغذیه‌ای منجر می‌شود. وی پیش‌بینی می‌کند: «این آسیب‌ها در آینده خیلی نزدیک، یعنی طی شش ماه آینده، خود را نشان خواهند داد.»
نکته نگران‌کننده‌تر، پیش‌بینی‌های تلخ درباره قیمت نهایی گوشت و محصولات دامی است. همان منبع با اشاره به شرایط فعلی بازار بیان می‌کند: «اگر امروز مرغ کیلویی ۳۵۰ هزار تومان است، نگران دو تا سه ماه آینده باشید. قیمت مرغ می‌تواند به کیلویی ۸۰۰ هزار تومان برسد!»
دکتر نجف‌زاده نیز بر همین موضوع تأکید می‌کند و اضافه می‌نماید که افزایش قیمت همه کالاها، از جمله دارو، باعث شده است شرکت‌هایی که سفته‌ها یا دارایی‌های نقدشونده داشتند، آنها را نقد کنند تا با نقدینگی بالا بتوانند دارو بخرند. اما این چرخه نیز به دلیل تورم و کاهش قدرت خرید دامداران، پایداری ندارد.
وی می‌گوید: «درآمد داروخانه کم می‌شود و آینده نامشخص است. باید دید وضعیت دامدار چه می‌شود؛ آیا او می‌تواند هزینه‌های درمانی را بپردازد یا خیر؟»
ناکارآمدی حمایت‌ها و بوروکراسی اداری؛ سازمان دامپزشکی کجای کار است؟
در حالی که داروخانه‌داران با طوفان تورم و کاهش سرمایه دست‌وپنج نرم می‌کنند، از سوی دیگر از فقدان حمایت‌های واقعی و وجود موانع اداری شدید گلایه دارند. دکتر یعقوبی‌زاده با لحنی تند و انتقادی درباره عملکرد سازمان دامپزشکی می‌گوید: «ما از سازمان دامپزشکی هیچ خدمتی ندیده‌ایم. تمام تعاملات آنها بر پایه "گیر دادن" است؛ چرا روپوش نپوشیدی؟ چرا برای اخذ پروانه‌ات دیر اقدام کردی؟» او تأکید می‌کند که سازمان صرفا به صدور یک کاغذ چهار ساله بسنده کرده و هیچ کمکی به حل بحران فعلی نکرده است.
وی درباره انتظارات خود از مسئولین بیان می‌کند: «ما صرفا به دنبال سود نیستیم؛ ما ۲۰ سال زحمت کشیده‌ایم و می‌خواهیم چراغ محل کارمان روشن بماند. انتظاری که داریم این است که حداقل برای کسانی که واقعاً کار بازرگانی و سلامت جامعه را پیش می‌برند، تسهیلات بانکی واقعی در نظر گرفته شود. الان کسی که می‌خواهد جنس وارد کند، با هزار مانع مواجه است. مثلاً من جنسی را می‌توانستم با ۴ میلیارد تومان دو کانتینر بیاورم، اما الان با ۲۰ میلیارد تومان نمی‌توانم این کار را انجام دهم. حداقل باید دست ما را در دریافت تسهیلات باز بگذارند.»
دکتر نجف‌زاده نیز به موضوع بوروکراسی اداری و تسهیلات اشاره می‌کند و می‌گوید: «سازمان نظام دامپزشکی می‌توانست در مسائل مالیاتی یا تسهیلات کمک کند، اما متأسفانه به دلیل بوروکراسی اداری، وام‌های تبصره‌ای که سال‌های قبل وجود داشت، قابل استفاده نیستند.»
او همچنین به مشکل تأخیر در تخصیص ارز اشاره می‌کند: «گاهی شش ماه از ثبت سفارش می‌گذرد و هنوز ارزی برای ما داده نشده است. من که سالانه ۳ یا ۴ بار جنس وارد می‌کردم، الان مجبورم سالانه فقط ۲ بار وارد کنم تا هزینه‌های ثابت شرکت (اجاره، پرسنل و...) را پوشش دهم.»
این موانع اداری حتی روی شرکت‌های بزرگ نیز تأثیر گذاشته است. دکتر یعقوبی‌زاده خاطرنشان می‌کند: «حتی در گروه شرکت‌ها هم اختلال داریم. جنس به گمرک رسیده، اما به دلیل منقضی شدن پروانه واردات یا اختلال در سامانه‌ها، بار نمی‌آید. این تازه ریزترین مشکل است. باید دست ما را باز بگذارند و بوروکراسی سامانه جامع تجارت را ساده‌تر کنند.»
پیامدهای بلندمدت بر بهداشت عمومی و راهکارهای پیشنهادی
افزایش سرسام‌آور قیمت‌ها و کاهش قدرت خرید دامداران، تنها یک بحران اقتصادی نیست، بلکه تهدیدی جدی برای بهداشت عمومی و امنیت غذایی است. دکتر نجف‌زاده هشدار می‌دهد که وقتی هزینه‌های درمان بالا برود، دامداران ناچار می‌شوند از هزینه‌های پیشگیری بکاهند. او توضیح می‌دهد که در سال‌های گذشته، سازمان دامپزشکی طرح‌های رایگان انگل‌زدایی یا سوبسیدهای خاصی را ارائه می‌داد، اما امروزه این حمایت‌ها حذف شده و دامدار باید تمام هزینه‌ها را از جیب بپردازد. نتیجه این است که مصرف داروهای ضدعفونی‌کننده و پیشگیری کاهش می‌یابد که خود به بروز بیماری‌های مشترک و آسیب به سلامت جامعه منجر خواهد شد.
در نهایت، دست‌اندرکاران برای نجات این صنف حیاتی بر لزوم حمایت‌های ساختاری تأکید دارند. دکتر یعقوبی‌زاده راه حل اصلی را تعادل در عرضه و تقاضا و دستگیری کردن از دست فعالان اقتصادی می‌داند. او خواستار تسریع فرآیند تخصیص ارز برای کالاهای اساسی دامی است تا زمان انتظار از ۶ تا ۸ ماه به چند هفته کاهش یابد. همچنین تأکید می‌کند که بانک‌ها باید با نرخ سود معقول و بدون چک‌های صیادی پیچیده، تسهیلاتی ارائه دهند که مستقیماً به واردات جنس منجر شود. از سوی دیگر، کاهش بوروکراسی در سامانه جامع تجارت و تسریع فرآیندهای تمدید پروانه‌ها توسط سازمان دامپزشکی، از دیگر راهکارهای پیشنهادی است تا کالاهای موجود در گمرک با مشکل تاریخ انقضای پروانه مواجه نشوند.
دکتر نجف‌زاده نیز با تأکید بر نیاز به صبر و ارزیابی دقیق‌تر، معتقد است که تنها راه نجات، حمایت واقعی نهادهای حاکمیتی و تسهیل‌گری بانکی در کنار یکدیگر است.
خسته نباشید، ممنون بابت مقاله جامع و خوبتون، اضافه کنم خودتحریمی بلای جان ماست، تحریم بیرونی اثرش کمه خرید مستقیم زنجیره های یکپارچه تولید طیور به بهانه کاهش هزینه تولید (تنها ۳٪ هزینه تولید طیور دامپزشکی و ۹۷٪ هزینه تولید طیور نهاده و مسائل پرورشی است) از شرکت واردکننده دارو یا شرکت های تولیدکننده دارو باعث اختلال در زنجیره توزیع دارو و دور زدن شرکت های پخش "سراسری" و "استانی" و "داروخانه ها" و نابودی آنها شده است؛ راهکار= زنجیره های تولید طیور باید به منظور پیشگیری از مقاومت دارویی و باقیمانده های آن و نیز رصد دارویی و کاهش قاچاق و احتکار دارویی، داروی مورد نیاز خود را منحصراً از داروخانه دامپزشکی و صرفاً با نسخه الکترونیک تهیه نمایند و برای اینکه همه داروی خود را فقط از یک داروخانه تهیه نکنند و رانتی برای یک داروخانه خاص ایجاد نشود، باید برای داروهای راهبردی مانند فوزبک، کلسیتین و... سهمیه برای هر داروخانه توسط اداره دارو و درمان دامپزشکی تعیین شود مانند آنچه که در مورد سهمیه بندی داروهای آنتی سایکوز و بیمارستانی انسانی، وجود دارد؛ پیگیری موضوع هم از سطحی بالاتر از وزارتخانه جهاد کشاورزی تا لابی احتمالی زنجیره ها جهت حفظ رانت فعلی، شکسته شود. الان یه داروخونه کوچیک چند میلیارد سرمایه میخاد؟ | الان یا الان؟ | به تاریخ ۱۲ اردیبهشت ساعت ۱۲ و ۷ دقیقه صبح میتونید با ۵ میلیارد سرمایه راهش بندازید. | بازگشت سرمایه به تاریخ 13 اردیبهشت ساعت بیست هزار و بیست و چهار لطفا فکری به حال فروش نقدی دارو ها و بدون آفر شدنشان توسط شرکت های پخش هم کنید. چنان قیمت ها بالا میره که اگر کل خرید قبل رو فروخته باشم نمیتونم یک سوم رو دفعه بعد نقد بخرم. داروهای دامپزشکی باید سامانه قیمت آنلاین داشته باشند و قیمت آنها به نرخ روز محاسبه شود. | اون هم نمیصرفه با سقط دادن قرص های شرکت ........ چه کنیم. چرا نیکلوزاماید شرکت ........ جدیدا سقط میده؟؟ قیمت رفته بالا اما کیفیت پایین هست؟ همکاران برندی و داروی برای جایگزینی برای نیکلوزاماید دارند. دوستی میگفت نیکلوزاماید بهرود خوبه اقا بجای دارو در داروخانه ات، برو نخ و سوزن بفروش ! هم سودش بیشتره هم دردسرش کمتره! هم سودش بیشتر ...چکی مدت دار میخری، نقد می قروشی ,با حاشیه سود حذاقل صد درصد می فروشی! غم و غصه ی موثر نبودن و کیفیت فاجعه دارو و واکسن با تاریخ انقضا و ناله و نفرین مرغدار و دامدار همیشه بدهکارت رو هم نداری!!!! | راست میگی، سال پیش رفتم برای گل دوزی نخ رنگی بگیرم شد ششصد تومن 12 تا دسته بقول پیرزنهای قدیم ،خدا باعث و بانی ش را نابود کنه. 
