حکیم مهر- محسن طاهرمیرزایی: در دوران جنگ ۳۹ روزه رمضان و ایام پساجنگ، داروخانه‌های دامپزشکی بیش از آنکه با چالش‌های جدید مواجه شوند، با تشدید بحران‌های ساختاری و اقتصادی روبرو هستند. به گزارش پایگاه خبری حکیم مهر، داروخانه‌داران دامپزشکی هشدار می‌دهند که «کمبود دارو» تنها نوک کوه یخ است؛ در حالی که توزیع گسترده داروهای شرکت‌های معتبر توسط قاچاقچیان در وانت‌بارها و نیسان‌های سرپوشیده، سیستم نظارتی را دور زده است.
از یک سو، قیمت‌های افسارگسیخته درمان دام را برای دامداران غیرمنطقی کرده و آنها را به سمت کشتار زودهنگام یا تعطیلی دامداری‌ها سوق داده است و از سوی دیگر، بی‌توجهی به نسخه‌های الکترونیک و عدم حمایت‌های ارزی، داروخانه‌های مجاز را در آستانه تبدیل شدن به بنگاه‌های اقتصادی زیان‌ده قرار داده است. روایت پیش‌رو، بازتاب صدای دغدغه‌مند متخصصان داروسازی دامپزشکی است که از «خروج دامداران از چرخه تولید» تا «خطر رواج داروهای غیراستاندارد» پرده برمی‌دارند.
ریشه‌های ساختاری؛ معضل توزیع غیرقانونی و فرار از نظارت
بر اساس اظهارات «دکتر آرش موسوی» مالک داروخانه دامپزشکی، بسیاری از فشارهای فعلی بر دوش داروخانه‌داران، ریشه در مشکلاتی دارد که پیش از آغاز جنگ ۳۹ روزه رمضان نیز وجود داشته‌اند. وی در گفت‌وگو با حکیم مهر معتقد است که «قاچاق دارو» به ویژه داروهای برند و وارداتی، به یک پدیده ریشه‌دار و سیستماتیک تبدیل شده است که متأسفانه نظارت بر آن در حاشیه قرار گرفته است.
دکتر موسوی با اشاره به شیوه‌های نادرست توزیع، می‌گوید: «متأسفانه شرکت‌های رسمی دارو، محموله‌های خود را به جای تحویل به داروخانه‌های مجاز، از طریق نیسان‌های سرپوشیده (که ظاهراً در حال حمل نان خشک هستند) یا وانت‌بارها، مستقیماً در دامداری‌ها توزیع میکنند. در این فرآیند، هیچ مدرک رسمی یا فاکتوری مبادله نمی‌شود و اثبات قاچاق دارو بسیار دشوار است.»
وی با انتقاد از تمرکز صرف نظارتی بر داروخانه‌های مجاز، خاطرنشان می‌کند: «تمام تمرکز اداره کل دامپزشکی و بازرسان محترم روی داروخانه‌های دارای پروانه است، در حالی که توزیع‌کنندگان غیررسمی که هیچ نظارتی بر آنها نیست، آزادانه در بازار فعالیت میکنند. ما به عنوان داروخانه‌دارانی که زیر ذره‌بین هستیم، بار نظارتی سنگینی را تحمل می‌کنیم، اما توزیع‌کنندگان غیرمجاز که دارو را از سیستم خارج میکنند، عملاً از چرخه نظارت خارج شده‌اند.»
این وضعیت منجر به پدیده‌ای شده است که دکتر موسوی آن را «ناقوس خطر» می‌نامد: «گاهی ما به شرکت‌های تولیدکننده زنگ می‌زنیم و از آنها دارو درخواست می‌کنیم، اما آنها اعلام موجودی نمی‌کنند، در حالی که همان دارو در بازار سیاه و در دست توزیع‌کنندگان غیررسمی به وفور یافت می‌شود. این موضوع نه تنها سلامت دام‌ها را به خطر می‌اندازد، بلکه اعتماد عمومی به سیستم دارویی را نیز خدشه‌دار می‌کند.»
جنگ و گرانی؛ درمان از حیز انتفاع ساقط شد
اگرچه چالش‌های توزیع ریشه در گذشته داشتند، اما دوران ۳۹ روزه رمضان و دوران پساجنگ، ضربه‌ای جبران‌ناپذیر بر اقتصاد داروخانه‌های دامپزشکی و دامداران وارد کرد. دکتر آرش موسوی با تلخی بیان می‌کند که افزایش قیمت‌ها «افسارگسیخته» شده و عملاً منطق اقتصادی را از درمان دام خارج کرده است.
وی با ذکر یک مثال عینی از واقعیت‌های بازار می‌گوید: «امروزه تهیه یک ویال داروی وارداتی ممکن است ۱۰ تا ۱۲ میلیون تومان هزینه داشته باشد. این قیمت آنقدر بالاست که درمان برای دامدار، از نظر اقتصادی کاملاً غیرمنطقی می‌شود. دامدار ترجیح می‌دهد به جای هزینه کردن برای درمان، چند روز به دامش فرصت دهد؛ اگر بهبود یافت که عالی است، وگرنه آن را برای کشتار آماده می‌کند. ما شاهد این هستیم که بسیاری از دامداران به دلیل گرانی دارو، از درمان دست کشیده‌اند.»
این وضعیت، تبعات خطرناکی را در آینده نزدیک به همراه دارد. دکتر موسوی هشدار می‌دهد که اگر همین روند ادامه یابد، تبعات بهداشتی و ضدعفونی وحشتناک شدید خواهد شد که مستقیماً بر کاهش تولید و سلامت جامعه اثر منفی می‌گذارد.
در همین راستا، «دکتر حسن ابراهیمی» مالک داروخانه دامپزشکی نیز بر همین موضوع تأکید می‌کند و به حکیم مهر می‌گوید: «قیمت‌ها به حدی بالا رفته که نگهداری دام برای هیچ‌کس نمی‌صرفد. ما در گذشته شاهد بودیم که تقریباً تمام روستاها دارای دامداری‌های سنتی بودند، اما امروزه حتی دامداری‌های بزرگ نیز با مشکل مواجه‌اند. یک دامداری با هزاران رأس دام، خودش اعتراف می‌کند که نگهداری دام برایش توجیه اقتصادی ندارد، پس چه برسد به دامداری‌های خرد و کوچک که عملاً در حال خروج از چرخه تولید هستند.»
دکتر ابراهیمی با اشاره به کمبود مواد اولیه و توزیع نامناسب دارو پس از جنگ، از مسئولین تقاضا دارد که فوراً فکری به حال این معضل بکنند، چرا که بدون حمایت، نه تنها دامداری‌ها احیا نخواهند شد، بلکه امنیت غذایی و سلامت جامعه نیز در خطر خواهد بود.
داروخانه‌ها در آستانه ورشکستگی؛ وقتی قانون‌مداری بهانه‌ای برای زیان می‌شود
برخلاف تصور رایج، داروخانه‌های دامپزشکی نیز در این بحران اقتصادی، خود را در معرض خطر جدی ورشکستگی و تعطیلی می‌بینند. دکتر آرش موسوی با نگرانی بیان می‌کند که فعالیت در این حوزه دیگر «غیراقتصادی» شده و بسیاری از همکاران به دنبال راه‌هایی برای خروج از این وضعیت هستند.
وی با اشاره به سیاست‌های اشتباه صدور پروانه و عدم رعایت فواصل جغرافیایی، وضعیت رقابت ناعادلانه را تشریح می‌کند: «حجم صنعت دامپروری در یک منطقه به کندی کاهش می‌یابد یا ثابت می‌ماند، اما تعداد داروخانه‌ها به شدت افزایش می‌یابد. مثلاً ظرفیت مصرف دارو در یک منطقه برای ۵ داروخانه کافی است، اما ناگهان ۵ داروخانه دیگر نیز در همان محدوده پروانه می‌گیرند. این یعنی تقسیم یک بازار ثابت بین بازیگران بیشتر، که منجر به کاهش شدید سودآوری و حتی زیان‌دهی می‌شود.»
این فشار اقتصادی، پیامدهای اخلاقی و امنیتی سنگینی نیز به همراه دارد. دکتر موسوی هشدار می‌دهد که وقتی داروخانه‌دار قانون‌مدار، تحت نظارت شدید اداره دامپزشکی است و هزینه‌های بالایی را متحمل می‌شود، اما رقیب غیرقانونی خود با توزیع دارو در وانت‌بار، سود بیشتری کسب می‌کند، ممکن است انگیزه برای قانون‌مداری از بین برود: «وقتی می‌بینید توزیع‌کننده غیررسمی با وانتش دارو را ارزان‌تر و راحت‌تر می‌فروشد، و شما به عنوان داروخانه‌دار که زیر ذره‌بین بازرسی هستید، با مشکلات زیادی روبرو هستید، طبیعی است که برخی افراد وسوسه شوند تا کمی خارج از چارچوب قانون عمل کنند تا زنده بمانند. این عوارض آینده‌ای است که می‌تواند سیستم دارویی را کاملاً دگرگون و ناپایدار کند.»
وی همچنین بر نبود حمایت‌های موثر از سوی سازمان دامپزشکی و نظام دامپزشکی تأکید می‌کند و می‌گوید: «حس می‌کنم حمایتی در جهت تسهیل ارز مناسب برای واردکنندگان یا کنترل جدی توزیع غیرقانونی وجود ندارد. اگر این کنترل‌ها اعمال نشود، نه تنها داروخانه‌ها متضرر می‌شوند، بلکه سلامت دام‌ها و در نتیجه سلامت عمومی جامعه نیز به خطر می‌افتد.»
راهکارها؛ نظارت بر کیفیت و حمایت از دامداران
در پایان این گفتگوهای تخصصی، داروخانه‌داران دامپزشکی بر لزوم اتخاذ تدابیر فوری و ساختاری تأکید دارند. دکتر حسن ابراهیمی، با اشاره به کمبود دارو، راهکاری مشخص را مطرح می‌کند: «نظارت بر کارخانجات تولید دارو باید افزایش یابد. کیفیت دارو نباید به بهانه کمبود، پایین بیاید. ما نباید داروی بی‌کیفیت را جایگزین داروی استاندارد کنیم، زیرا این امر در درازمدت سلامت جامعه و دام‌ها را تهدید می‌کند.»
از سوی دیگر، دکتر موسوی و دکتر ابراهیمی بر نیاز مبرم به «حمایت‌های ارزی» و «کنترل توزیع غیرقانونی» به عنوان دو رکن اصلی نجات صنعت داروی دامپزشکی تأکید میکنند. دکتر موسوی خاطرنشان می‌سازد که اگر سازمان‌های مربوطه بتوانند ارز مناسب‌تری را در اختیار واردکنندگان قرار دهند یا حداقل توزیع‌کنندگان غیررسمی را با جدیت بیشتری کنترل کنند، فشار از دوش داروخانه‌ها و در نهایت مصرف‌کننده (دامدار) برداشته خواهد شد.
دکتر ابراهیمی در پایان سخنان خود، با نگاهی به آینده‌ای روشن‌تر می‌گوید: «ما آرزو داریم که نهادینه‌سازی سلامت دام و تأمین غذای سالم، اولویت اصلی قرار گیرد. اگر تسهیلاتی برای احیای دامداری‌ها، به ویژه دامداری‌های خرد و روستایی، در نظر گرفته شود، مطمئن باشید که چرخه تولید و سلامت جامعه دوباره به جریان می‌افتد.»
درنهایت به نظر می‌رسد که کلید حل این معضلات پیچیده، در گروِ «هم‌افزایی نظارت، حمایت و تولید» باشد؛ اقدامی که اگر هرچه سریع‌تر انجام شود، می‌تواند از فروپاشی بخش دامپروری و خطر جدی برای سلامت عمومی جامعه جلوگیری کند.
این گزارش تلاش کرد تا با تکیه بر شهادت‌های مستقیم فعالان عرصه داروخانه دامپزشکی، پرده از لایه‌های پنهان بحران‌های موجود بردارد. از توزیع غیرقانونی دارو گرفته تا گرانی افسارگسیخته و ورشکستگی دامداران، همگی زنجیره‌ای از تهدیدات هستند که نیازمند توجه فوری مسئولین امر است. پایگاه خبری حکیم مهر بر این باور است که شنیدن صدای دغدغه‌مند متخصصان، گامی مهم در جهت شفاف‌سازی و حل این معضلات است.
سلام. یک عکس از داروخانه دامپزشکی نداشتید؟؟؟؟ | داروخانه دامپزشکی مگه دارو هم داره که بخواد تو قفسه شکیل بچینه؟ نَََََََ غلام؟ متاسفانه تصویر خبر هیچ تناسبی با متن خبر و داروهای دامپزشکی ندارد،ایا تصویری از یک داروخانه دامپزشکی و داروهای دامپزشکی موجود نبود؟! دامپزشکی نظارتهای خوبی انجام میده ولی جابجایی غیرمجاز دارو اندک است ولی جلوگیری از آن صرفا از عهده دامپزشکی برنمی آید وارگانهای دیگر نظیر نیروی انتظامی وتعزیرات وهرکس از وقوع این تخلف اطلاع داردهم باید کمک کنندازجمله همین همکار محترم زمانیکه به این خودروها برخورد کردند شماره پلاک خودرو را به پلیس یا ادارات مربوطه اطلاع دهند اشتباه بزرگ زندگی ما،باور داشتن به ارزش ذاتی دانش در اتلاف عمر گرانبهایی بود که با پناه بردن به مدرک تحصیلی بی ارزشی حاصل از ان فقط آقابالاسرهای تحقیرگر و انجمن های صنفی باج گیر را در جامعه ای نخبه ستیز برایمان به ارمغان آورد، سود اندک، تجهیزات بسیار، ریسک سنگین و دستمزدهای ناچیز و تهدیدات اقتصادی ناشی از بازار درهم و برهم و تاریخ انقضای داروها ...همه و همه را بگذارید کنار فرصت شغلی خرید و فروش پیچ و مهره و آهن الات و فلزات ابزار ساختمانی و یا قطعات یدکی خودرو موتورآلات و یا لوازم خراب نشدنی پوشاک و الکترونیکی و برقی ،بدون هیچ پشتوانه مدرک تحصیلی عمرتلف کن و یا تهدیدات نظارتی با اورده هایی از سودهای هنگفت و روز افزون و حتی بیشتر از تورم بدون نگرانی از الزامات نگهداری و فروش و تاریخ انقضای سرمایه های این قبیل کسب و کارها.. | انجمن های صنفی باجگیر؟ | پنج خط اول خیلی زیبا وادبی بود. | خدا پدرت رو بیامرزه, اگر همون دو هفته قبل که این متن رو نوشته بودی، لاستیک و پلاستیک و لوله پولیکا خریده بویم، الان سرمایه روبه افزایش مون حداقل سه برابر سده بود، بدون ناظر و مسئول فنی و انبارش خاص و مشتری های بدحساب محدود و نظام و سازمان دامپزشکی جدیدا اکسی های شرکت ........ دارند شوک میدند کسی از همکاران راه حلی دارند واسشون؟؟ | اکسی ___؟ حیوان هدف؟ | گاو احتمالا ......... متاسفانه داره شوک میده | Batch no چی هستش ؟ | امان از بي خاصيتي. اعتماد كرديم و گفتیم بهترین برند داخلی هست اما الان در فصل نیازش با شوک مواجه شدیم اخیرا فقط از سقط دادن ........... میترسیدیم الان از شوک اکسی ......... هم باید ترسید | بنظر من برند نصر استفاده کنیم بی خطر تر هست تلخ ترین قسمت زندگی ام ،ارزان شدن شان و جایگاه علم و تخصص نیروهای بخش خصوصی در بازار مکاره گرانفروشی های دولتی بود...افسوس و هزاران حیف!!! متاسفم برا رشته‌مون.با این همه تلاش و درس و آموزش و پشتکار نمیدونستیم باید بیایم زیر نظر چندتا پولدار آقابالاسر فقط چشم قربان بگیم و هرروز تو استرس این باشیم که نکنه حرفمون به این آقای پولدار بیسواد بربخوره!!نظام دامپزشکی و سازمان دامپزشکی بیشتر از اینکه بخواد نماینده دامپزشک‌ها باشه یه ارگانی هستش که سنگ جلو راه دامپزشکان میندازه.هیچ احدی هم نیست که بخواد این وضع رو سر و سامان بده.با مدرک دکترا کمتر از کارگر‌ها حقوق میگیرن و یه کسی هم نیست بخواد واقعا همه رو متحد کنه،حقوق بیشتر بخوای بگیری همین اولش خود نظام دامپزشکی دلخور میشه...تو که بابای پولدار داری خوب مرض داری میای مسئول فنی میشی با بیست تومن؟از کارگر کمتر حقوق میگیری که چی؟واقعا خجالت آوره.یه آدم نداره این دامپزشکی که خرش بره تو این جامعه و سر و سامان بده وضعیتو؟؟فقط بلدیم پشت هم حرف بزنیم،اساتید نخبه و این همه آدم کاردرست و بزرگ ولی میری اداره میبینی دوتا ... نشستن پشت میز.هرروز وضعیت این صنف بدتر از دیروز میشه.حالا دو راه بیشتر نیست یا کلا از این رشته انصراف بدی مث خیلیای دیگه و یا بزاری کلا از این مملکت بری. وقتی پروانه های درمانی و داروخانه به نظام واگذار شد فکر کردیم الان دیگه یک نظمی میگره و صدور پروانه قانونمند میشه ولی کاملا برعکس شد کلا تصمیم گیرنده نهایی یک نفر بعنوان رئیس نظام دامپزشکی به تنهایی از هر کی خوشش بیاد پروانه میدهع نیاد نمیده در شهری که مرکز درمانی نداره 4 داروخانه دادند و برعکس حالا این که خوبه صدور پروانه ماده 5 یعنی مرغداری و دامداری رتا چرا باید نظام صادر کنه چه دستاوردی برای اعضای نظام داره کسانی که دارند حق عضویت پرداخت میکنند چه سودی از صدور پروانه توسط رئیس نظام میبرند آقا یک دکان بازاری شده برای تمدید پروانه یک مرغداری طلب 500 ملیون پول کردند دکتر .......... هم که هنوز در خوابه 
در مواردی نیز مثل پروانه های درمانگاه های دام کوچک باعث و بانی جلوگیری از صدور آن در برخی استانها شد
تیر آخر را با دستورالعمل زنجیره یکپارچه زد که هر مرغدار و دامداری بتواند از هر جایی دوست دارد غیر داروخانه و مرکز واکسن دارو و واکسن بخرد و ایرادی نداشته باشد یعنی قوانین بهداشتی چرخه توزیع دارو و واکسن تا الان قصه بوده است
جابجایی دارو و واکسن با هر چیزی بعد از انهدام این چرخه به لطف سازمان دامپزشکی رخ داد کار شرکت های پخش نیست
الان مرغدار و دامدارها که اسم‌های دهن پر کن رو شون گذاشتن مثل زنجیره تولید یا هلدینگ یا اسامی مسخره دیگر این جابجایی ها را داخل کشور راه انداخته اند
یک اشکالی که بین همکاران دامپزشک وجود دارد هماهنگی وجود ندارد، در همین حین دکتر ___ هم به واسطه بنده ورود کردند و برای رفع اشکال پروانه های مایه کوبی و کلینیک ها اقدام کردند که به امید خدا خبری از دیوان برسه اطلاع میدیم خدمتتون.