حکیم مهر – محسن طاهرمیرزایی: در شرایطی که بازار کار متخصصین بهداشتی با چالش‌های ساختاری نظیر اشباع نیروی کار و ناهماهنگی میان ظرفیت‌های آموزشی و نیازهای واقعی صنعت مواجه است، نقش انجمن‌های صنفی به عنوان بازوی حمایتی و نظارتی بیش از پیش پررنگ میشود. در این راستا، حکیم مهر به مصاحبه با «دکتر فرهاد حکیمانه» رئیس انجمن صنفی مسئولین فنی بهداشتی دامپزشکی استان اصفهان و یکی از پیشگامان این عرصه با بیش از دو دهه سابقه خدمت، رفته است.
دکتر حکیمانه در گفت‌وگو با حکیم مهر، به بررسی دقیق وضعیت موجود در استان اصفهان می‌پردازد و با اشاره به انباشت نیروهای متخصص در حوزه‌های دامپزشکی و علوم بهداشتی، راهکارهای عملیاتی برای مدیریت این چالش را از طریق «بازنگری در ظرفیت‌های دانشگاهی» و «هماهنگی با توسعه زیرساخت‌های تولیدی» تشریح می‌کند. وی همچنین با تأکید بر اجرای قاطعانه «آیین‌نامه ماده ۱۸ مصوب هیئت وزیران»، از تلاش‌های انجمن صنفی برای همسان‌سازی حقوق و مزایای مسئولین فنی و جلوگیری از تخطی‌های قانونی از سوی کارفرمایان خبر می‌دهد.
در بخش دیگری از این گفت‌وکو، دکتر حکیمانه به معرفی خدمات راهبردی انجمن اصفهان، از جمله راه‌اندازی سیستم جایگزینی نیرو در مواقع اضطراری و برگزاری دوره‌های کارآموزی رایگان و عملیاتی برای ورودی‌های جدید، می‌پردازد؛ اقداماتی که هدف آن‌ها ارتقای صلاحیت علمی و حرفه‌ای نیروها در محیط‌های پرخطر کاری است. وی در پایان، با نگاهی به جایگاه حیاتی مسئولین فنی در تضمین «سلامت ملی» و تأثیر مستقیم آن بر «اقتصاد ملی»، از مقامات سازمان دامپزشکی و نظام دامپزشکی دعوت می‌کند تا با حمایت‌های بیشتر حقوقی و معنوی، بستر مناسبی را برای عملکرد بهتر این قشر زحمتکش فراهم آورند.
حکیم مهر: وضعیت شغلی مسئولین فنی بهداشتی در استان اصفهان در حال حاضر چگونه ارزیابی میشود و مهم‌ترین معضلات و چالش‌های پیش‌روی این قشر چیست؟
مهم‌ترین و نخستین مشکلی که همکاران ما در استان با آن دست‌وپنجه نرم میکنند، عدم تعادل شدید میان تعداد نیروها و متقاضیان شغل «مسئول فنی» در استان اصفهان است. این انباشت نیرو به چند عامل ساختاری برمی‌گردد:
نخست، سخت‌گیری در فرآیند اخذ امتیاز برای تأسیس داروخانه‌ها یا درمانگاه‌هاست. به دلیل پیچیدگی‌های بخش «دارو-درمان» و سیستم امتیازبندی، بسیاری از فارغ‌التحصیلان توانایی ورود به این بخش را ندارند.
دوم، حجم بالای فارغ‌التحصیلان رشته‌های مرتبط به‌ویژه در دانشگاه‌هایی مانند دانشگاه شهرکرد است. به عنوان مثال، ورودی سال ۱۳۹۷ این دانشگاه نزدیک به ۱۳۰ تا ۱۴۰ نفر بود که این دانشجویان پس از گذراندن مراحل مختلف (شامل انتخاب واحد در مهرماه و گزینش در بهمن‌ماه) هم‌اکنون فارغ‌التحصیل شده‌اند.
سوم، محدودیت گنجایش مراکز تولیدی در استان اصفهان است. چه در شهر اصفهان و چه در شهرستان‌ها، تعداد کارگاه‌ها و مراکز بسته‌بندی که می‌توانند نیروی مسئول فنی جذب کنند، محدود است. اگرچه اداره کل و انجمن صنفی تلاش‌های زیادی برای کاریابی و جذب نیرو در بخش‌های قطعه‌سازی، بسته‌بندی و مراکز عرضه انجام داده‌اند، اما این ظرفیت‌ها پاسخگوی حجم عظیم متقاضیان نیست.
حکیم مهر: با توجه به این اشباع در بازار کار مسئولین فنی، به نظر شما چه راهکارهایی برای حل این معضل وجود دارد؟
به نظر من، راهکار اصلی باید از «منبع تولید نیرو» آغاز شود. ما بارها در گفتگوهای تخصصی مطرح کرده‌ایم که دانشگاه‌ها باید در ظرفیت‌های خود بازنگری اساسی انجام دهند. وضعیت فعلی بازار کار و اشتغال در جامعه، توان جذب این تعداد از فارغ‌التحصیلان را ندارد.
میزان جذب نیرو به‌ویژه در رشته‌های حوزه دامپزشکی و علوم پزشکی باید بازنگری شود تا از ورود بیش از حد نیرو به بازار کار جلوگیری گردد. با توجه به اینکه هر ساله تعداد فارغ‌التحصیلان افزایش می‌یابد و از سوی دیگر، به دلیل مشکلات اقتصادی کلان، مراکز تولیدی و صنعتی آن‌گونه که باید و شایسته است گسترش نیافته‌اند، این عدم تعادل عمیق‌تر میشود. بنابراین، بازنگری در ظرفیت‌های آموزشی دانشگاه‌ها می‌تواند تا حد زیادی به کاهش این بحران کمک کند.
حکیم مهر: آیا چالش دیگری وجود دارد که انجمن صنفی بر روی آن تمرکز داشته باشد؟
بله، یکی از محورهای مهم فعالیت ما در زمینه مسائل حقوقی و تنظیم قراردادهاست. ما در استان تلاش کرده‌ایم که آیین‌نامه ماده ۱۸ (مصوب هیئت وزیران) را به طور کامل و دقیق اجرا کنیم.
هدف ما این است که تمامی جداول و مستندات حقوقی که همکاران برای تعیین حقوق و مزایای سال جدید تهیه میکنند، کاملاً بر مبنای ماده ۱۸ آیین‌نامه مذکور تنظیم شود و از هرگونه تخطی از آن پرهیز گردد.
خوشبختانه و با تلاش‌های صورت گرفته، از ابتدای سال جاری، اکثر قراردادهای منعقد شده در استان بر همین مبنا و با رعایت دقیق ضوابط قانونی تنظیم شده است.
حکیم مهر: اخیراً جداولی با ارقام بالا در خصوص حقوق مسئولین فنی بهداشتی منتشر شده است. آیا این ارقام در استان‌ها قابل اجرا هستند؟ در صورت عدم اجرای آن‌ها، چه اقدامی می‌توان انجام داد و آیا امکان شکایت از کارفرما وجود دارد؟
باید توجه داشت که جداول مختلفی ممکن است در فضای عمومی منتشر شود که برخی ارقام آن‌ها کمتر یا بیشتر از واقعیت باشد. اما خط مشی انجمن صنفی و اداره کل در استان اصفهان، پایبندی کامل به «آیین‌نامه ماده ۱۸» (مصوب هیئت وزیران) است.
اگر تمام مسئولین فنی و کارفرمایان بر اساس این مصوبه عمل کنند، ساختاری منظم و قانونی ایجاد خواهد شد که اعتراضی در کار نخواهد بود. ما در اصفهان دقیقاً همین مسیر را طی کرده‌ایم. اسناد و رفرنس‌های ما، نامه‌های حقوقی سازمان و همان مصوبه هیئت وزیران است. به عنوان مثال، سازمان در سال ۱۴۰۱ نیز نامه‌ای صادر کرد که مبنای محاسبه حقوق را تأیید و منتشر نمود.
ما این مستندات را به کارفرمایان محترم ارائه می‌دهیم و تأکید می‌کنیم که کار ما بر اساس این قوانین است. ممکن است برخی ارقام پایین‌تر یا بالاتر منتشر شوند، اما از نظر ما هیچ‌کدام دارای وجاهت قانونی نیستند مگر اینکه مبتنی بر همان مصوبه باشند. وقتی کارفرما مشاهده کند که تمام جداول بر مبنای یک قانون واحد تنظیم شده‌اند، عملاً دلیلی برای اعتراض باقی نمی‌ماند.
حکیم مهر: با توجه به تأکید شما بر قانونی بودن این مبالغ، آیا کارفرمایان در استان اصفهان تاکنون با این ارقام و ضوابط سازگار شده‌اند یا همچنان مقاومتی مشاهده میشود؟
ما تلاش مستمری برای این امر داریم و خوشبختانه، به دلیل پیگیری‌های چندساله انجمن صنفی بر روی این موضوع، اکثر کارفرمایان ماده ۱۸ آیین‌نامه را پذیرفته‌اند.
البته پیش‌بینی می‌کنیم که ممکن است برخی موارد استثنایی یا مقاومت‌های جزئی وجود داشته باشد. در چنین مواقعی، همکاران یا کارفرمایان مربوطه به مجمع صنفی مراجعه میکنند و با آن‌ها مذاکره و گفتگو میشود. هدف ما قانع‌سازی طرفین است تا ضوابط حقوقی اجرا گردد. هرچند ممکن است همه کارفرمایان بلافاصله راضی نباشند، چرا که هر کسب‌وکاری چالش‌های اقتصادی خاص خود را دارد، اما وظیفه انجمن صنفی این است که به عنوان بازوی حمایتی و قانونی، این اعداد و ضوابط حقوقی را در شرکت‌ها، کارگاه‌ها و مراکز بسته‌بندی تثبیت و اجرا کند.
حکیم مهر: بسیاری از استان‌ها هنوز موفق به تشکیل انجمن صنفی نشده‌اند. لطفاً درباره اهمیت تشکیل انجمن صنفی، خدماتی که می‌تواند برای اعضا داشته باشد و اقدامات خاصی که انجمن اصفهان در این راستا انجام داده است، توضیح دهید.
انجمن صنفی مسئولین فنی استان اصفهان در سال ۱۳۷۹ تأسیس شده و دارای شناسه ملی مستقل است. با توجه به سابقه‌ی طولانی این انجمن، تأکید داریم که سایر استان‌ها نیز هرچه سریع‌تر نسبت به تشکیل انجمن صنفی اقدام کنند، زیرا هر صنف نیازمند نهادی است که از حقوق اعضای برگزیده‌ی خود دفاع کند.
خدمات انجمن صنفی فراتر از مسائل حقوقی است و شامل دو محور اصلی میشود: نخست، ارتقای علمی و آموزشی. مسئول فنی موفق کسی است که به مسائل روز و علمی آگاه باشد. انجمن با برگزاری دوره‌های آموزشی (حضوری و غیرحضوری) و ارائه مشاوره‌های تخصصی، به‌روز نگه داشتن دانش همکاران را در اولویت قرار داده است.
دوم، حمایت حقوقی و رفاهی. انجمن در زمینه‌های تسویه‌حساب، مرخصی‌ها و جابجایی نیروها، با همکاری شبکه‌های دامپزشکی و ادارات مربوطه، از حقوق اعضا حمایت می‌کند.
به عنوان نمونه، یکی از برنامه‌های مهم انجمن، تأمین نیروی جایگزین است. با توجه به حساسیت شغل مسئول فنی و عدم امکان خالی ماندن جایگاه وی در صورت بیماری یا سفر، انجمن با معرفی نیروهای آموزش‌دیده و دارای صلاحیت از میان همکاران خود، جایگزین موقت تأمین می‌کند تا امور مرکز بدون وقفه پیش رود.
حکیم مهر: در کنار حمایت‌های حقوقی و جایگزینی نیرو، آیا برنامه آموزشی یا دوره‌های خاصی برای آمادگی نیروهای جدیدالورود نیز توسط انجمن برگزار میشود؟
بله، ما یک دوره کارآموزی جامع و کاملاً رایگان برای متقاضیان ورود به سیستم مسئولین فنی برگزار می‌کنیم. در این دوره، تنها هزینه‌ی بیمه حوادث (با مبالغ ناچیز) از متقاضی دریافت میشود تا در محیط‌های پرخطر کاری، آسیب‌پذیری نیروها کاهش یابد.
این دوره ۴۵ روزه است و شامل استقرار عملی در مراکز مختلف مانند ایستگاه‌های شیر، قطعه‌بندی گوشت و مرغ، و کشتارگاه‌های دام میشود. هدف ما این است که فارغ‌التحصیلان، با تشریفات پیچیده‌ای که در دانشگاه آموزش داده نمی‌شود (مانند نحوه تخلیه قرنطینه، شکستن پلمپ‌ها و مدیریت میدانی سایت‌ها)، پیش از ورود رسمی به بازار کار، کاملاً آشنا شوند. این اقدام باعث میشود نیروهای جدید با آمادگی کامل و شناخت کافی، مدیریت کار را در دست بگیرند.
حکیم مهر: در پایان مصاحبه، اگر درخواست یا پیشنهادی از سوی رئیس سازمان دامپزشکی کشور یا رئیس سازمان نظام دامپزشکی دارید، بفرمایید.
من به عنوان یک خادم با ۲۹ سال سابقه خدمت، که امسال بازنشسته می‌شوم، سخنی از دل برمی‌آورم: سلامت ملی مردم ایران، مستقیماً در دستان همین مسئولین فنی است. آن‌ها هستند که نظارت شبانه‌روزی بر سفره‌های مردم (شیر، تخم‌مرغ، پنیر، کره، گوشت و مرغ) دارند.
از مقامات عالی‌رتبه می‌خواهم حمایت بیشتری از این صنف به عمل آورند. چرا که حمایت از صنف مسئولین فنی، مستقیماً منجر به ارتقای سلامت ملی و در نتیجه، تقویت اقتصاد ملی میشود. وقتی تغذیه سالم در دسترس مردم قرار گیرد و بیماری‌ها کاهش یابد، هزینه‌های درمانی جامعه کاهش خواهد یافت. بنابراین، خواهش می‌کنم از حمایت‌های حقوقی و معنوی این قشر زحمتکش دریغ نکنند.
حکیم مهر: به‌عنوان حرف آخر...
از پایگاه خبری «حکیم مهر» و تیم رسانه‌ای آن‌ها که همواره پشتیبان مسئولین فنی بوده‌اند و اخبار مرتبط را منعکس میکنند، صمیمانه تشکر می‌کنم. این بازخورد رسانه‌ای به ما کمک می‌کند تا از دغدغه‌ها و مسائل جامعه مسئولین فنی مطلع‌تر شویم و اقدامات موثرتری انجام دهیم.
حکیم مهر: ممنون از فرصتی که در اختیار ما قرار دادید.
ریاست انجمن صنفی مسؤلین فنی و ناظرين بهداشتی استان اصفهان سلام و درود خدا قوت خدمت دکتر حکیمانه عزیز فاقد وجاهت قانونی است ! اما پرداختم نمیشه؟ حالا چی؟ مکرر همکار مسئول فنی تازه فارغ التحصیل داشتیم که فقط میخواد حقوق و مزایای طبق جدول نظام بگیره ولی کار و تلاش را اصلا دوست نداره. فقط مدعی هست. حقوق ۶۰ میلیون تا ۱۰۰ میلیون دوست داره ولی تجربه و پشتکارش صفره. از کار طفره میره و بهونه های مختلف میاره. این جور رفتارها واقعا توهین به بقیه همکاران دامپزشکان و زیر سوال بردن جامعه دامپزشکی هست. معلومه که کارفرما هم از این فرصت برای کوبیدن جایگاه دامپزشکی و مسئول فنی حداکثر استفاده را می کنه. به خودمون بیاییم و همگی هر جا هستیم باعث حفظ آبرو و افزایش اعتبار خودمون باشیم | الان بنده ۴ ساله نخواستم تن به تعرفه پایین بدم الان ۴ ساله بیکارم خود مسئول مسئولین فنی در استان ما بهم گفت نمیشه شما بخش خصوصی کار کنید و از من چند سال سابقه بیشتر حقوق بگیرید یک معضل بزرگ داریم همه به نوعی پول طلب میکنند خجالت آور اینجاست که اکثریت کارمندان ادارات و نظام های دامپزشکی بجای دفاع از حقوق به حق مسئول فنی ، شکایت دارند که چرا حقوق مسئول فنی بیشتر از حقوق آنهاست. از ماست که بر ماست.. اصلا گوش کارفرما بدهکار نیست این طرح پشتوانه حقوقی و ضمانت اجرایی ندارد / فردا روزی یک کلاهبردار پیدا میشه ۴ ماه حقوق و حق بیمه ۷۸۰ نفر مسئول فنی استان را میبره که میره 
خوش به حال مسئول فنی های اصفهانی...
با تشکر از حکیم مهر عزیز