حکیم مهر- محسن طاهرمیرزایی: در گفت‌وگوی تخصصی حکیم مهر با «دکتر ادریس سعیدی» رئیس انجمن صنفی مسئولین فنی بهداشتی دامپزشکی استان کرمانشاه، چالش‌های ساختاری و حقوقی حاکم بر وضعیت شغلی مسئولین فنی دامپزشکی در سراسر کشور و به‌ویژه در استان کرمانشاه به تفصیل مورد بررسی قرار گرفت.
دکتر سعیدی با ترسیم تصویری از تبعیض‌های سیستماتیک در نظام بیمه‌ای و محاسبه حقوق، بر لزوم بازنگری در قوانین کار و تأمین اجتماعی تأکید کرد تا پایه حقوقی متخصصین هم‌سطح با مدرک تحصیلی و جایگاه علمی آن‌ها تعیین گردد و تفکیک شغلی میان «کارگر» و «متخصص» به‌طور جدی اعمال شود.
وی ضمن اشاره به تضاد قانونی میان مصوبه هیئت وزیران (جمع ضرایب) و رویه اجرایی اکثر استان‌ها (ضرب ضرایب)، خواستار اجرای دقیق قوانین ملی و نظارت مؤثر برای جلوگیری از تضییع حقوق کارشناسان شد.
نکته حائز اهمیت دیگر در این گفت‌وگو، بحث حساس «تضمین امنیت شغلی» و نحوه انتخاب مسئول فنی است؛ مسئله‌ای که در آن اختیار انتخاب توسط کارفرما، زمینه‌ساز فشارهای روانی و مالی بر متخصصین و گاهی نادیده گرفتن ملاحظات بهداشتی شده است.
دکتر سعیدی با تقدیر از رویکرد مثبت مدیرکل دامپزشکی استان کرمانشاه و رئیس سازمان نظام دامپزشکی در ایجاد کمیته تأیید صلاحیت و مدیریت شفاف فرآیند انتخاب در سطح استانی، پیشنهاد داد که این الگوی موفق در سطح ملی نیز الگو قرار گیرد و اختیار انتخاب مستقیم به کمیته‌های تخصصی واگذار شود.
همچنین، دستاوردهای انجمن صنفی در سال گذشته از جمله احقاق حقوق اعضای پرونده‌های ماده ۱۹ و پیگیری‌های بیمه‌ای تشریح شد و در پایان، درخواست‌های کلان انجمن شامل تسهیل فرآیندهای اداری، بازنگری حمایتی قراردادهای کار، ایجاد تعاملات فصلی با نهادهای بالادستی و حمایت از متخصصین در شرایط بحرانی، به‌عنوان راهکارهای عملیاتی برای ارتقای جایگاه صنف مسئولین فنی و ارتقای سلامت عمومی مطرح گردید.
حکیم مهر: وضعیت مسئولین فنی بهداشتی دامپزشکی در استان کرمانشاه را چگونه ارزیابی می‌فرمایید و مهم‌ترین چالش‌های پیش روی این صنف چیست؟
ما در کرمانشاه انجمن صنفی مسئولین فنی را با هدف حمایت از همکاران و ارتقای سلامت جامعه تأسیس کردیم. متأسفانه مشکلاتی که ما در استان کرمانشاه با آن‌ها مواجه هستیم، در اکثر نقاط کشور نیز دیده می‌شود. من با سایر استان‌ها در ارتباط هستم و این دغدغه‌ها مشترک است. یکی از اصلی‌ترین مشکلات، مسئله بیمه و تبعیض شغلی است. بیمه‌گذاران، چه بیمه کارگری و چه تأمین اجتماعی، برخی از مسئولین فنی دامپزشکی را با وجود داشتن مدارک دکترا و تخصص‌های بالا، تحت پوشش قانون کار و با پایه کارگری بیمه میکنند. این موضوع زمانی بحرانی می‌شود که فرد بیکار شود؛ زیرا حقوق بیکاری یا حقوق بازنشستگی بر اساس حقوق کارگری محاسبه خواهد شد، نه حقوق یک متخصص. این در حالی است که یک پزشک یا مهندس با همان مدرک تحصیلی، مزایای متفاوتی دارد. این تبعیض باعث کاهش انگیزه جوانان برای ادامه فعالیت در این صنف می‌شود. همچنین، ریسک مالی در صورت بیکاری برای این عزیزان بسیار بالاست و حمایت‌های بیمه‌ای آن‌ها متناسب با شایستگی‌شان نیست که فشار روانی و مالی زیادی را به خانواده‌ها وارد می‌کند.
حکیم مهر: برای رفع این تبعیض و مشکل بیمه‌ای، چه راهکاری پیشنهاد می‌دهید؟
راهکار پیشنهادی ما اصلاح قانون است. ما پیشنهاد میکنیم که قوانین کار یا تأمین اجتماعی به گونه‌ای تغییر یابند که برای مسئولین فنی دامپزشکی، پایه حقوقی متناسب با مدرک دکترا یا سایر رده‌های تخصصی در نظر گرفته شود، نه پایه کارگری. همچنین باید تفکیک شغل به صورت جدی اعمال شود و شغل «مسئول فنی» از شغل «کارگر» جدا گردد و به عنوان یک شغل تخصصی شناخته شود. ما در انجمن صنفی خواهان کسب امتیاز ویژه نیستیم، بلکه تنها خواهان برقراری عدالت هستیم تا حقوق و حمایت‌های متخصصین متناسب با تخصص و دانش آن‌ها باشد.
حکیم مهر: علاوه بر مسئله بیمه و پایه حقوق، چالش قانونی دیگری در محاسبه دستمزد وجود دارد؟
بله. مشکل دوم، تضاد بین قانون و اجرا در خصوص قراردادها و نحوه محاسبه حقوق بر اساس ضرایب است. طبق مصوبه هیئت وزیران، روش «جمع ضرایب» باید ملاک عمل باشد، زیرا منطقی‌تر است و حقوق واقعی کارشناس را نشان می‌دهد. اما متأسفانه در استان کرمانشاه و اکثر استان‌های کشور، روش «ضرب ضرایب» که مبلغ کمتری را نشان می‌دهد، به عنوان مبنا انتخاب شده است. این یعنی عملاً قانون ملی در سطح استانی نادیده گرفته می‌شود. این رویه باعث می‌شود حتی اگر کارخانه‌دار بخواهد قانون را رعایت کند، باز هم مبلغ کمتری پرداخت شود. بدتر از آن، برخی کارخانه‌ها حتی آن مبلغ اندک حاصل از ضرب ضرایب را نیز پرداخت نمی‌کنند. این مسئله، هم قانون را زیر پا می‌گذارد و هم حقوق کارشناسان را ضایع می‌کند. پیامد این بی‌ثباتی مالی این است که مسئولین فنی نمی‌توانند برنامه‌ریزی درستی داشته باشند و انگیزه خود را برای ادامه کار از دست می‌دهند.
حکیم مهر: برای حل این تضاد قانونی در محاسبه حقوق، چه اقدامی از سوی مراجع ذی‌صلاح انتظار دارید؟
پیشنهاد ما این است که اجرای مصوبه ملی اصلاح شود. شورای عالی کار و تعاون باید مصوبه هیئت وزیران مبنی بر «جمع ضرایب» را به عنوان تنها مبنا برای محاسبه حقوق اعلام کند و روش «ضرب ضرایب» را لغو نماید. همچنین برای اطمینان از اجرای صحیح قانون، باید نظارت و پایش جدی انجام شود. بازرسی‌های ویژه‌ای از کارخانه‌هایی که حقوق را به درستی پرداخت نمی‌کنند، صورت گیرد و جریمه‌های سنگینی برای آن‌ها در نظر گرفته شود تا قانون فقط روی کاغذ نماند. ما نمی‌خواهیم بیشتر از قانون دریافت کنیم، بلکه می‌خواهیم همان قانونی که هیئت وزیران تصویب کرده، در استان ما نیز اجرا شود و کارخانه‌داران به آن احترام بگذارند.
حکیم مهر: لطفا به چالش‌های بعدی اشاره کنید.
سومین مشکل، افزایش تعداد فارغ‌التحصیلان در رشته‌های دامپزشکی و سایر رده‌ها نسبت به ظرفیت بازار کار است. بخشنامه فعلی که اختیار انتخاب مسئول فنی را به کارفرما واگذار کرده، باعث ایجاد نابرابری و سوءاستفاده شده است. این رویه باعث شده تا کارفرمایان با تهدید به تغییر مسئول فنی، متخصصان را مجبور به پذیرش شرایط غیرقانونی، حقوق پایین‌تر و حتی تخلفات بهداشتی کنند. در اینجا یک تضاد منافع ایجاد شده است، زیرا وقتی کارفرما هم‌زمان کارفرماست و انتخاب‌کننده، نمی‌توان انتظار داشت که منافع سلامت عمومی و رعایت قانون در اولویت باشد. فشار روانی و مالی ناشی از ترس از بیکاری، مسئول فنی را مجبور به سکوت در برابر تخلفات می‌کند که متعاقباً منجر به کاهش کیفیت خدمات و تهدید سلامت جامعه می‌شود. انتخاب بر اساس توافق خصوصی به جای تخصص و تعهد، کیفیت خدمات دامپزشکی را به خطر می‌اندازد.
حکیم مهر: برای مقابله با این چالش و تضمین سلامت عمومی، چه راهکارهایی در استان کرمانشاه یا در سطح کلان پیشنهاد می‌دهید؟
پیشنهاد اصلاحی ما، بازنگری در بخشنامه انتخاب مسئول فنی و ایجاد نظام شفافیت در این فرآیند است. خوشبختانه برخی از راهکارها در استان کرمانشاه در حال اجراست که امیدواریم نتایج مطلوبی در پی داشته باشد و تعادل میان منافع کارفرما، حقوق متخصص و سلامت عمومی برقرار گردد.
حکیم مهر: در ادامه بحث‌های پیش‌رو، موضوع «تضمین امنیت شغلی» چقدر در استان کرمانشاه و سایر نقاط کشور اهمیت دارد و چه مکانیسم‌هایی برای آن در نظر گرفته شده است؟
موضوع تضمین امنیت شغلی متأسفانه محدود به استان کرمانشاه نیست و صدها مسئول فنی در استان‌های دیگر نیز با این مشکل مواجه‌اند که حق آن‌ها ضایع می‌شود. با اجرای اصلاحاتی که پیش‌تر اشاره شد، هم از حقوق متخصصان حمایت خواهد شد و هم اطمینان حاصل می‌گردد که مسئولین فنی با استقلال و قدرت کافی بر سلامت و رعایت قوانین نظارت میکنند. این امر در نهایت به نفع سلامت جامعه و اعتبار صنف دامپزشکی خواهد بود.
حکیم مهر: با وجود اینکه بخشنامه فعلی اختیار انتخاب مسئول فنی را به کارفرما واگذار کرده، آیا در استان کرمانشاه این موضوع به درستی مدیریت می‌شود؟
خوشبختانه همینطور است. در حال حاضر کمیته تأیید صلاحیت استان تشکیل شده و رزومه همکاران به دقت بررسی می‌شود تا فرد اصلح معرفی گردد. این فرآیند باعث شده تا از تضییع حق همکاران جلوگیری شود. در این راستا باید از مدیرکل محترم دامپزشکی استان، جناب آقای دکتر سمیعیان، و ریاست محترم نظام دامپزشکی استان، خانم دکتر ماندانا پدرام، صمیمانه تشکر کنم. حمایت‌های به‌حق و نظارت دقیق ایشان باعث شده که حتی با وجود بخشنامه‌های فعلی، همچنان عدالت در فرآیند انتخاب رعایت شود و همکاران ما از حقوق و جایگاه شغلی‌شان محروم نشوند.
با این حال، برای حل ریشه‌ای مشکل و جلوگیری از هرگونه سوءاستفاده احتمالی در آینده، پیشنهاد میکنیم که در بخشنامه‌های ملی، اختیار انتخاب مستقیم به کمیته‌های تخصصی واگذار شود و نقش کارفرما در این فرآیند محدودتر گردد تا استقلال و بی‌طرفی در انتخاب مسئول فنی تضمین گردد.
حکیم مهر: انجمن صنفی مسئولین فنی بهداشتی دامپزشکی استان کرمانشاه در سال گذشته چه فعالیت‌های مشخصی را در راستای حمایت از حقوق اعضا انجام داده است؟
انجمن صنفی در سال گذشته روی چند محور اصلی تمرکز کرد؛ نخست، حل چالش‌های بیمه‌ای بود که منجر به پیگیری مستقیم از طریق اداره کار و تأمین اجتماعی برای دریافت حق بیمه‌های معوقه طبق قراردادها شد. دومین محور، احقاق حقوق در کمیته ماده ۱۹ بود که در آن مغایرت‌های قراردادی بررسی شد و ما موفق شدیم در پرونده‌های مختلف، حداقل حقوق ۱۰ مسئول فنی را احقاق کنیم. سومین محور، توانمندسازی اعضا بود که از طریق برگزاری دوره‌های آموزشی تخصصی توسط خود اعضای انجمن برای ارتقای دانش فنی انجام پذیرفت. چهارمین محور، ایجاد فرصت‌های شغلی بود که شامل ایجاد کارآموزی‌های عملی برای دانش‌آموختگان زیر نظر نظام دامپزشکی و انجمن شد.
حکیم مهر: در نهایت، مهم‌ترین درخواست‌های انجمن صنفی از ریاست سازمان دامپزشکی کشور و ریاست سازمان نظام دامپزشکی چیست؟
درخواست‌های ما در چند بخش قابل دسته‌بندی است؛ اول اینکه تسهیل فرآیندهای صدور مجوز و نظارت مورد نیاز است؛ می‌خواهیم فرآیندهای اداری و صدور مجوزهای مسئولیت فنی شفاف‌تر و سریع‌تر شود تا فشار کاری از روی دوش مسئولین فنی برداشته شود و تمرکز اصلی روی کیفیت خدمات باشد. دومین درخواست، تعیین تکلیف حقوقی و قراردادی است؛ پیرو پیگیری‌های انجام‌شده در کمیته ماده ۱۹، نیاز است که آیین‌نامه‌های اجرایی قراردادها با رویکرد حمایتی‌تر بازنگری شود تا از تضییع حقوق مسئولین فنی، به‌ویژه در بخش بیمه و پاداش، جلوگیری شود.
حکیم مهر: آیا پیشنهادی برای بهبود تعاملات بین انجمن و نهادهای بالادستی دارید؟
بله، درخواست تعامل مستمر و گفتگوی دوسویه داریم. پیشنهاد میکنیم جلسات منظمی، مثلاً فصلی، بین انجمن صنفی و ریاست سازمان یا نظام دامپزشکی برگزار شود تا چالش‌های میدانی قبل از تبدیل شدن به بحران، شناسایی و حل شوند. همچنین توسعه آموزش و کارآموزی مورد تأکید است؛ با توجه به نیاز بازار به نیروی متخصص، خواهشمندیم ظرفیت‌های کارآموزی و دوره‌های تخصصی زیر نظر نظام دامپزشکی گسترش یابد تا شکاف بین دانش آکادمیک و نیازهای واقعی صنعت پر شود. و در نهایت، حمایت از مسئولین فنی در شرایط بحرانی؛ در مواقع بروز حوادث یا چالش‌های قانونی، انتظار داریم سازمان و نظام با رویکرد حمایتی و نه صرفاً تنبیهی، به مسئولین فنی کمک کنند تا بتوانند با اطمینان خاطر وظایف خود را انجام دهند.
حکیم مهر: ممنون از فرصتی که در اختیار ما قرار دادید.
تامین اجتماعی ایران الان بیش از آمریکا داره حق بیمه میستونه، هیچ سرویس خاصی هم نمیده حالا شما بگو سابقه بیمه برات رد میشه بازنشست بشی ولی صندوق ها رو قرار تجمیع کنند، چه شود! چرا دامپزشک با مدرک دکتری در سازمان دامپزشکی حقوق و جایگاهی برابر یک کاردان دارد؟ | این بیشتر به خاطر ترس مدیران کل از دامپزشک هاست. که یه وقت جایگا خوشون تهدید نشه کاردان مردم دار است غرور ندارد در حاشیه هم نیست درود فراوان بر دکتر ادریس سعیدی کدوم عدالت در انتخاب مسئول فنی هست، ۵ ساله فارغ‌التحصیل شدم به دامپزشکی مراجعه کردم برای شغل مسئول فنی دریغ از یک بار معرفی کار به اینجانب، اصلا در کرمانشاه همش پارتی‌بازی کدوم عدالت! | جسارتا باید تو کمیته تایید صلاحیت امتیازهای لازم رو کسب بفرمایید،تمام مستندات طبق هر فراخوان تو نظام دامپزشکی موجود هست،هر اعتراضی دارید میتونید تشریف ببرید و بررسی کنید،قطعا امتیاز لازم جهت پست مورد نظر کسب نفرمودید. | دقیقا،حتی در همین کمیته تعیین صلاحیت دکتر هایی که متقاضی یک شرکت مناسب هستند که در ماهیدشت معروف است، نفر آخر صورت جلسه انتخاب شد ...اعتراضی هم شد کاری انجام نشد.... | همین مشکل معرفی کارفرما بود که طبق بخشنامه اجازه داده کارفرما خودش انتخاب کنه،مصاحبه برگزار کرده بودن و نفر اصلح رو خودشون معرفی کرده بودن با گزارش مصاحبه تایید شدن،اعتراض ما هم به همین بخشنامه هست که دست کارفرما از انتخاب کوتاه بشه و ارتباط مالی کارفرما و مسئول فنی قطع بشه | پست شغلی مورد نظر شما متأسفانه به دلیل خلأ قانونیِ بخشنامه‌ای که به کارفرما اجازه می‌ده خودش فرد معرفی کنه، استفاده شده. مدیر کارخانه با برگزاری فراخوان و مصاحبه با همکاران، شخص مورد نظر رو معرفی و به کمیته ارجاع دادن. ما هم همسو با نظر شما، به دنبال حذف بخشنامه‌ای هستیم که به کارفرما اجازه معرفی مسئول فنی رو می‌ده و قطع ارتباط مالی رو دنبال میکنیم. | هیچکدوم از افرادی که در کمیته صلاحیت انتخاب شده بودند حتی داخل اون مصاحبه مصلحتی شرکت نداشتند!حتی ازش خبر هم نداشتن معلوم نبود کجا اعلام کرده بود هرچند طبق مصاحبه هم انتخاب نشده بود وگرنه متخصص با سابقه هم گویا در اون مصاحبه شرکت کرده بود و قبول نشده بود | همه چی شده پول هرکی سرمایه دار باشه قدرت دست اونه مسول فنی های داروخونه زیر مجموعه شما هستن؟ | خیر واقعا برخی شغل ها یک کاردان کفایت میکنه واسشون و نیازی به دکتر دامپزشک نیست. وقتی کارفرما مجبور میشه برای سوپرمارکت یک دکتر دامپزشک بگیره خوب چرا بهش حقوق بالا بده. شما بفرمایید چه آورده ای واسه کارفرما داره. اگر حداقل پشت دخل می‌نشیند و فروش میکنه بنده حرفی ندارم. با صحبت‌های دکتر سعیدی موافقم. اگر بخشنامه اصلاح بشه و کارفرما نتونه مسئول فنی انتخاب کنه و ارتباط مالی قطع بشه، قطعاً جایگاه شغلی مسئولین فنی به‌درستی رعایت میشه و حقوق ما پایمال نمیشه. از زحمات بی‌دریغ دکتر سعیدی که پشت بچه‌ها هستند سپاسگزاریم. زمانی که کار مسئول فنی بهداشتی برای یک واحد تولیدی مفید باشه قطعا خیلی از مشکلات حل میشه. قشری بسیار با سواد ولی در حاشیه متاسفانه قانون هوای کار فرما و سرمایه دار رو داره و دامپزشکی هم مستثنی نیست پسر من مسئول فنی جایی بود که گوشت ماهی و مرغ و گوسفند نظارت می‌کرد تا ایراد گرفت انداختن بیرون وهمچنان داره کار میکنه با هم ن وضعیت امروزه کارگران مثل گذشته بیسواد نیستند خیلی از شماها با سواد تر هستند به کارگر بی احترامی نکنید | جناب توهینی صورت نگرفته! مسئول فنی دامپزشک نیروی کار متخصص است نباید در یک جایگاه همتراز قرار بگیرد! | توهینی صورت نگرفته!کارگر نیروی کار جنرال است و مسئول فنی نیروی کار متخصص، نباید همتراز قرار بگیرند! | بحث اینجا تخصصیه،والا هر کسی که کار میکنه کارگر تلقی میشه چه مدیر عاملش چه کارمند و هر قشری همه کارگریم،بحث تخصص دامپزشکه که حقوقش رعایت نمیشه دولت باید ابتدا حقوق ها رو بر اساس سبد معیشت و یا تورم واقعی پرداخت کنه، چرا که در چند سال اخیر حقوق ها از تورم واقعی جا مانده و کافی نیست و شرمندگی رو برای سرپرست خانوار به همراه داشته .اونوقت هر کس در هر جایگاهی افزایش خودش رو داشته باشه. به نظر من تو شرایطی که دستاورد حکومت بیکاری و فقر هست و این همه لیسانس و فوق لیسانس بیکار هستند اینکه دم از کارگر بزنید دور از انصاف هست چون خیلی ها با مدرک بالا دارن کارگری میکنند پولی هم ندارند از کشور مهاجرت کنند 
چرا شیش و هشت می‌زنید؟