حکیم مهر- محسن طاهرمیرزایی: در آستانه گذر از صد روز جنگ تحمیلی سوم و با توجه به شرایط حساس کنونی، «طرح حکمرانی امنیت غذایی و ایمنی زیستی دامپزشکی» به عنوان پلی استراتژیک میان وزارت جهاد کشاورزی و وزارت بهداشت مطرح شد؛ طرحی که با هدف هم‌افزایی اعتبارات و توانمندی‌های دو وزارتخانه، کنترل و مبارزه با ۶۱ تا ۷۵ درصد از بیماری‌های مشترک و عفونی میان انسان و دام را در دستور کار قرار داده است.
«دکتر علیرضا رفیعی‌پور» رئیس سازمان دامپزشکی کشور، در گفت‌وگوی اختصاصی با حکیم مهر، ضمن تشریح گزارش عملکرد این سازمان در کمیسیون بهداشت و درمان مجلس شورای اسلامی، بر نقش خط مقدم سازمان دامپزشکی در پیشگیری از بیماری‌های خطرناکی همچون تب مالت، هاری، تب کریمه کنگو و شاربون تأکید کرد و یادآور شد که اقدامات پیشگیرانه دامپزشکی نه‌تنها سلامت جامعه را تضمین می‌کند، بلکه با کاهش بار بیماری‌ها، هزینه‌های سنگین درمانی را از دوش وزارت بهداشت برداشته و به امنیت ملی و غذایی کشور کمک شایانی می‌نماید.
وی همچنین با اشاره به افزایش فعالیت ناقلین بیماری در فصول گرم سال، از کسبه دامی، مرغداری‌ها و آبزی‌پروران خواست تا ضوابط بهداشتی را به دقت رعایت کنند و از مردم درخواست کرد برای صیانت از سلامت خود و خانواده‌شان، مصرف فرآورده‌های خام دامی را تنها از مجاری قانونی و با داشتن شناسنامه بهداشتی تأمین نمایند.
حکیم مهر: حضور شما در کمیسیون بهداشت و درمان مجلس شورای اسلامی به چه منظوری بود؟ آیا این جلسات به صورت روتین برگزار می‌شود یا مناسبت خاصی داشت؟ لطفاً توضیحاتی در این زمینه ارائه دهید.
پس از آغاز جنگ تحمیلی سوم و با توجه به شرایط حساس فعلی کشور، کمیسیون‌های تخصصی مجلس شورای اسلامی به وزارتخانه‌ها مراجعه کرده و با وزرا و معاونین آنان دیدار دارند. وزارت جهاد کشاورزی به عنوان یکی از مهم‌ترین نهادهای دولت که مستقیماً با امنیت غذایی، امنیت زیستی و امنیت ملی کشور سروکار دارد، دارای مسئولیت تصمیم‌گیری و تصمیم‌سازی است و در قبال آن پاسخگو می‌باشد. این مسئولیت شامل اطمینان از تولید وفور غذا، هم در بخش غذای پروتئینی و هم در بخش پروتئین گیاهی است.
با توجه به اینکه همکاری‌های مشترک میان وزارت جهاد کشاورزی و وزارت بهداشت معمولاً در کمیسیون بهداشت و درمان مجلس بررسی می‌شود، رئیس محترم کمیسیون و اعضای آن برای بررسی این موارد به وزارتخانه مراجعه کردند. بنده نیز به عنوان معاون وزیر و رئیس سازمان دامپزشکی، به دلیل ارتباط نزدیک و همکاری‌های فرابخشی با وزارت بهداشت، در این جلسه حضور داشتم و فعالیت‌های حوزه دامپزشکی و تأمین غذای سالم، باکیفیت و بهداشتی را برای نمایندگان تشریح نمودم. البته سوالات نمایندگان توسط وزیر و معاونین محترم پاسخ داده شد.
این نوع گفت‌وگوها برای ایجاد چابکی در فعالیت‌های دستگاه‌های نظارتی مانند مجلس و دستگاه‌های اجرایی بسیار مفید است و ان‌شاءالله به مدیریت بهتر شرایط بحرانی که بیش از صد روز است در آن قرار داریم، کمک خواهد کرد.
حکیم مهر: با توجه به اینکه سازمان دامپزشکی زیرمجموعه وزارت جهاد کشاورزی است، سطح همکاری‌های بین‌بخشی میان وزارت جهاد کشاورزی و وزارت بهداشت چگونه ارزیابی می‌شود؟
سطح همکاری‌های بین‌بخشی میان وزارت جهاد کشاورزی و وزارت بهداشت در حال حاضر بسیار بالا است. در تأمین و تضمین غذای مردم، وزارت جهاد کشاورزی نقش مستقیم و عمده‌ای دارد و محصولات تولیدشده توسط این وزارتخانه، به همراه تلاش‌های سایر وزارتخانه‌های اجتماعی، اقتصادی، سیاسی و امنیتی، مورد بهره‌برداری قرار می‌گیرد.
اما نکته حائز اهمیت، موضوع بیماری‌های مشترک بین انسان و دام است. آمارها نشان می‌دهد که ۶۱ درصد از بیماری‌های انسانی و حدود ۷۵ درصد از بیماری‌های نوپدید، بازپدید و عفونی انسانی، ریشه در بیماری‌های مشترک بین انسان و دام دارند. این اعداد و ارقام نشان می‌دهد که سازمان دامپزشکی سهم عمده‌ای در فعالیت‌های بهداشتی و پیشگیرانه وزارت بهداشت ایفا می‌کند. اقدامات پیشگیرانه ما به کاهش قابل توجه هزینه‌های درمان در وزارت بهداشت منجر می‌شود.
در نشست اخیر نیز رئیس محترم کمیسیون و نمایندگان محترم قول همکاری و مساعدت دادند. سازمان دامپزشکی به عنوان نهادی کاملاً پیشگیرانه و بهداشتی، برای انجام اقدامات خود نیازمند اعتبارات کافی است. وقتی ما بیماری‌های استراتژیک مشترک را در سطح جامعه کاهش می‌دهیم، منافع آن مستقیماً به وزارت بهداشت میرسد و هزینه‌های درمانی کاهش می‌یابد.
حکیم مهر: آیا می‌توانید با ذکر مثال‌های مشخص، نشان دهید که چگونه اقدامات پیشگیرانه سازمان دامپزشکی باعث کاهش هزینه‌های وزارت بهداشت می‌شود؟
بله، یکی از مثال‌های بارز، بیماری هاری است. هاری یک بیماری فوق‌العاده خطرناک است. هرچه میزان سلامت حیوانات خانگی، نگهبان و گله‌ای که مانند سگ و گربه با انسان در ارتباط هستند، از طریق واکسیناسیون و مراقبت‌های بهداشتی تضمین شود، قطعاً هزینه‌های وزارت بهداشت برای درمان هاری در انسان، کاهش می‌یابد. این کاهش هزینه شامل هزینه‌های سرم‌تراپی و تزریق واکسن هاری برای انسان می‌شود که گاهی اوقات مبالغ قابل توجهی را به سیستم سلامت تحمیل می‌کند. بنابراین، سرمایه‌گذاری در پیشگیری از بیماری‌های مشترک، در واقع سرمایه‌گذاری برای کاهش بار مالی بر دوش وزارت بهداشت است.
حکیم مهر: با توجه به آمار بیماری تب مالت در کشور، وضعیت ابتلای انسان‌ها چگونه است و سازمان دامپزشکی چه برنامه‌ای برای بهبود این وضعیت دارد؟
در حوزه تب مالت، هرگونه تلاش که برای کاهش میزان ابتلای انسان‌ها در کشور عزیزمان انجام می‌شود، بسیار حائز اهمیت است. هدف نهایی ما این است که بتوانیم نرخ ابتلا را به استانداردهای کشورهای پیشرفته مانند آمریکا و اروپا برسانیم. کاهش ابتلا به تب مالت نه تنها سلامت جامعه را تضمین می‌کند، بلکه از هزینه‌های سرسام‌آوری که وزارت بهداشت در طول زندگی یک بیمار مبتلا به تب مالت متحمل می‌شود، جلوگیری خواهد کرد.
ما در جلسه خود با نمایندگان محترم بر این موضوع تأکید کردیم که سازمان دامپزشکی می‌تواند در حوزه حکمرانی امنیت غذایی و امنیت زیستی، در کنار طرح تحول سلامت، بزرگترین کمک و خدمت را به وزارت بهداشت ارائه دهد.
حکیم مهر: آیا گزارش‌های دقیقی از عملکرد سازمان دامپزشکی کشور در این زمینه به نمایندگان مجلس ارائه شده است؟
بله، ما تمامی مطالب و عملکرد خود را در قالب یک پاورپوینت سی‌صفحه‌ای به عزیزان نماینده تقدیم کردیم. آن‌ها نیز به عنوان دستگاه نظارتی و حمایتی، قول داده‌اند که کمک‌هایی فراتر از گذشته را برای ما فراهم کنند. ما معتقدیم با همکاری دستگاه‌های متناظر مانند وزارت بهداشت، سازمان محیط زیست (با توجه به اهمیت حیاتی بیماری‌های مشترک بین انسان و دام، حیات وحش و موضوع مخازن عوامل بیماری‌زا در حیات وحش)، و همچنین وزارت جهاد کشاورزی، صمت و سازمان استاندارد، می‌توانیم همکاری‌های بین‌بخشی و فرابخشی را گسترش دهیم و ان‌شاءالله نتایج آن مستقیماً به نفع مردم عزیزمان باشد.
حکیم مهر: تصویری که قصد داشتید از دامپزشکی به اعضای کمیسیون بهداشت مجلس ارائه کنید، چه بود؟
تلاش ما این بود که به عزیزان در کمیسیون بهداشت و درمان عرض کنیم که خط مقدم پیشگیری از بیماری‌های مشترک بین انسان و دام، سهم بسیار بزرگی از بیماری‌های انسانی را در سراسر کره خاکی به خود اختصاص می‌دهد. در شرایط و فضای کنونی، ما به عنوان اولین افرادی که در معرض مخاطرات خطرناکی مانند تب کریمه کنگو، تب مالت، هاری، شاربن (سیاه‌زخم)، آبله و سل قرار داریم، فدای سلامت مردم عزیزمان هستیم. عوامل بیماری‌زا در این بیماری‌ها، چه ویروس و چه میکروب، می‌توانند بسیار خطرناک باشند. ما در واقع سدی ایمنی و سلامتی برای مردم ایجاد می‌کنیم و این امر نیازمند حمایت بیشتری از سوی وزارت بهداشت و کمیسیون بهداشت و درمان مجلس شورای اسلامی است.
حکیم مهر: آیا این نوع جلسات با کمیسیون‌های مختلف مجلس به صورت منظم برگزار می‌شود یا این جلسه خاصیت متفاوتی داشت؟
البته باید عرض کنم که این موضوع منحصر به این جلسه نیست و ان‌شاءالله در آینده نیز به صورت مرتب با سایر کمیسیون‌ها نیز اتفاق خواهد افتاد. در گذشته نیز ما با کمیسیون تخصصی خودمان یعنی کمیسیون کشاورزی، و همچنین با کمیسیون اقتصادی مجلس و سایر کمیسیون‌ها جلسات داشتیم. اما یکی از جلسات بسیار ارزشمند و ضروری که در این دوره و زمانه، به‌ویژه در شرایط خاص، بحرانی و جنگی که در آن قرار داریم، جلسه‌ای بود که با عزیزانمان در کمیسیون بهداشت و درمان مجلس شورای اسلامی داشتیم.
حکیم مهر: در خصوص اعتبارات سلامت و مبارزه با بیماری‌های زئونوز، آیا وزارت بهداشت موافقت کرده است مبلغی را در اختیار سازمان دامپزشکی قرار دهد تا کنترل بیماری‌های مشترک را تقویت کند؟ آیا در این جلسه صحبتی در این زمینه مطرح شد؟
من در این جلسه یک پیشنهاد مشخص دادم و مطرح کردم. پیشنهاد ما این است که یک طرح مشترک با عنوان «طرح حکمرانی امنیت غذایی و ایمنی زیستی دامپزشکی» در کنار «طرح تحول سلامت» تعریف شود. در این طرح، منابع اعتباری موجود در وزارت بهداشت، که الحمدالله قابل توجه است، بتواند به سازمان دامپزشکی کمک کند. همان‌طور که اشاره کردم، ما مسئولیت کنترل و مبارزه با ۶۱ تا ۷۵ درصد از بیماری‌های مشترک و عفونی را بر عهده داریم و حتی گاهی در مسیر ریشه‌کنی این بیماری‌ها گام برمی‌داریم. این تلاش عظیمی است که سازمان دامپزشکی انجام می‌دهد و ما این پیشنهاد را به عنوان یک نقطه عطف در این جلسه مهم مطرح کردیم.
حکیم مهر: به عنوان حرف آخر...
در فصول گرم سال مانند بهار و تابستان، فعالیت عوامل بیماری‌زای مشترک بین انسان و دام افزایش می‌یابد. مخازن بیماری‌ها و عوامل انتقال‌دهنده خطرناکی مانند کنه‌ها و سایر ناقلین، می‌توانند بیماری‌های مشترک را به انسان منتقل کنند. بنابراین، از افرادی که فعالیت مستقیم در حوزه دامداری، مرغداری و آبزی‌پروری دارند، تقاضا داریم که تمامی دستورالعمل‌ها، ضوابط و ابلاغ‌های دامپزشکی و توصیه‌های بهداشتی را به دقت رعایت کنند تا مجموعه تولیدشان دچار مشکل نشود. همچنین از مردم عزیزمان درخواست داریم که فراورده‌های خام دامی شامل شیر، گوشت قرمز، گوشت مرغ، آبزیان، عسل و لبنیات را تنها از مجاری قانونی و فروشگاه‌های معتبر و با لیبل و شناسنامه محصول تهیه کنند. این اقدامات ساده می‌تواند از بروز بیماری‌های خطرناک برای خود و خانواده‌شان جلوگیری کند.
حکیم مهر: ممنون از فرصتی که در اختیار ما قرار دادید.
طرح خوبیه افرین آره طرح به ظاهر عالی بنظر میرسد
