دکتر محسن مشکوة: ضرورت صدور مجوز بهداشتی فعالیت و اعمال نظارت بهداشتی بر مراکز عرضه خوراک، مکمل های غذایی، تجهیزات و ملزومات حيوانات خانگي

اصلاح ساختار کلان وزارت جهاد کشاورزی و سازمان‌های وابسته (بخش بیستم)

ضرورت صدور مجوز بهداشتی فعالیت و اعمال نظارت بهداشتی بر مراکز عرضه خوراک، مکمل های غذایی، تجهیزات و ملزومات حيوانات خانگي

دکتر محسن مشکوة

مروری بر شعارهای روز جهانی دامپزشکی منبعث از دیدگاه جوامع دامپزشکان در سراسر جهان در سالیان گذشته:

- سال 2011: دامپزشکی برای سلامت. دامپزشکی برای غذا. دامپزشکی برای سیاره زمین (Vet for Health. Vet for Food. Vet for the Planet)

- سال 2022: سیاره ما - سلامت ما (Our Planet- Our Health).

- سال 2023: تقویت تاب آوری دامپزشکی (Strengthening Veterinary Resilience).

- سال 2024: دامپزشکان کارکنان اصلی نظام سلامت (Veterinarians are essential health workers).

- سال 2025: سلامت حیوانات نیازمند کارگروهی است (Animal Health Takes a Team ).

- سال 2026: دامپزشکان: صیانت کنندگان غذا و سلامت (Veterinarian: Guardians of Food and Health).

به زیبایی واقعیت ها و جامعیت جایگاه و نقش دامپزشکی و دامپزشکان را درجای جای جهان با تأکید برتنوع حرفه ای منعکس می کند و به ما یادآور می شود در ایفای مسئولیت های خود با شهامت و قاطعیت مصر باشیم و به اتکای پشتوانه های قانونی، علمی و منطقی و با بیانی شیوا و رسا از حوزه دامپزشکی بدور از مصلحت اندیشی و مماشات، صیانت نمائیم.

دراستان تهران تعداد مراکزعرضه خوراک، مکمل های غذایی، تجهیزات و ملزومات حيوانات خانگي با عنوان نادرست پت شاپ نزدیک به 1000 واحد می رسد و خیابان اسکندری و اطراف آن به بورس پت شاپ مشهور است. با وجود اینکه در برخی از این مراکز به صورت مستقیم وغیرمستقیم خرید و فروش حیوانات خانگی، برخی داروها و واکسن های دامپزشکی و مشاوره های بهداشتی و حتی درکنار برخی ازآن ها ارائه خدمات درمانی دامپزشکی غیرمجاز صورت می پذیرد، متاسفانه مراجع ذی صلاح و ذی ربط مانند سازمان های دامپزشکی کشور و نظام دامپزشکی جمهوری اسلامی ایران تاکنون برای ساماندهی، صدور مجوز بهداشتی فعالیت و اعمال نظارت بهداشتی بر این مراکز ورود نکرده اند. برخی از متصدیان اين فروشگاه ها، از اتحاديه های صنفی مرتبط با بخش کشاورزی از جمله اتحاديه صنفی تهيه و توزيع كنندگان مواد اوليه كشاورزی و باغبانی و دامی پروانه هایی تحت عنوان پروانه كسب، دریافت کرده اند. اخیراً هیئت مدیره اتاق اصناف کشاورزی شهرستان تهران نیز مدعی صدور مجوز برای این مراکز شده است، درحالیکه دبیرخانه هیئت بدوی انتظامی نظام دامپزشکی استان شاهد شکایات تلفنی و حضوری مراجعین این مراکز در خصوص عرضه اقلام تاریخ منقضی و فاقد کیفیت و خرید و فروش مستقیم و غیرمستقیم حیوانات خانگی بیمار می باشند. از طرفی در تبليغات برخی از اين مراکز در شبكه های مجازی نیزكم و بيش به ارائه خدمات دامپزشكی (مشاوره، واكسن و واكسيناسيون، عرضه مكمل هاي ويتامينی، انواع كرم ها و پمادهای درمانی و ...)، اشاره می شود.

مبانی قانونی:

1- آئین نامه اجرایی نظارت بهداشتی دامپزشکی تصویب نامه شماره: 1644733/ت 35384ک مورخ 13/9/1387 کمیسیون اصل 138 قانون اساسی به شرح:

- بند الف ماده (3): تولید، پرورش، نگاهداری، توزیع، حمل و نقل، عرضه و فروش دام زنده و سایر فعالیت های مرتبط.

- بند ب ماده (3): استحصال، تهیه، عمل آوری، جمع آوری، نگهداری، بسته بندی، توزیع، عرضه، حمل و نقل فرآورده های با منشاء دامی و همچنین خوراك دام و سایر فعالیت های مرتبط.

- تبصره 1 ماده (10): كلیه دستگاه های صادركننده پروانه های تأسیس و بهره برداری محل ها و اماكن موضوع ماده (۲) این آیین نامه موظفند قبل از صدور هرگونه مجوز، پروانه بهداشتی صادره از سوی سازمان را از اشخاص متقاضی پروانه تأسیس و بهره برداری مطالبه نمایند.

2- آئين نامه اجرايي بند (ز) ماده (3) و مواد (7)، (8) و (9) قانون سازمان دامپزشکی کشور، مصوب آذرماه 1391، هيئت وزيران به شرح:

- ماده (15): سازمان موظف است با انجام بازدید و بازرسی های لازم در کلیه مراحل تولید، پخش، نگهداری، فروش، واردات و صادرات اقلام دارو و مواد مصرفی در امور دامپزشکی و نیز ورود و صدور دام زنده، تخم مرغ نطفه دار، اسپرم دام، فراورده های خام دامی، مواد غذایی متراکم و مکمل های غذایی دام و نیز از طریق صدور و تمدید پروانه ها و مجوزهای مربوط به موارد فوق الذکر بر اجرای مقررات موضوع این آیین نامه نظارت نموده و در صورت برخورد با موارد تخلف، به تناسب نوع و میزان آن ها با رعایت سایر قوانین و مقررات مربوط به ترتیب زیر با متخلفین برخورد نماید:

الف ـ اخطار کتبی و ابلاغ موارد تخلف به متخلف و درخواست رفع آن ها.

ب ـ جلوگیری از ادامه تخلف از طریق نیروی انتظامی.

ج ـ درصـورت لزوم جلوگیری موقت از فعالیت واحد به تشخیص مدیرکل استان از طریق نیـروی انتظامی تا رفـع مورد تخلف یا صدور حکم از سوی مرجع ذی صلاح مربوط.

د ـ معرفی به مراجع ذی صلاح و درخواست صدور حکم تعلیق و یا ابطال مجوزها و پروانه های مربوط.

3- قانون نظام صنفی کشور مصوب 24/12/1382 با اصلاحات و الحاقات بعدی به شرح:

 - تبصره (اصلاحي 12/06/1392): صنوفي كه قانون خاص دارند، ازشمول اين قانون مستثني مي ‌باشند. قانون خاص قانوني است كه بر اساس آن نحوه صدور مجوز فعاليت، تنظيم و تنسيق امور واحدهاي ذي‌ ربط، نظارت، بازرسي و رسيدگي به تخلفات افراد و واحدهاي تحت پوشش آن به صراحت در متن قانون مربوطه معين مي ‌شود.

نتیجه اینکه:

انتظار می رود با استفاده از پشتوانه حقوقی و علمی به منظورساماندهی بهداشتی مراکز عرضه خوراک، مکمل های غذایی، تجهیزات و ملزومات حيوانات خانگي، هر چه سریعتر تدوین و اجرای شيوه نامه صدور مجوز بهداشتی فعالیت و اعمال نظارت بهداشتی براین مراکز دردستورکار مشترک سازمان دامپزشکی کشور و سازمان نظام دامپزشکی جمهوری اسلامی ایران به عنوان مراجع ذی صلاح و ذی ربط موضوع، قرارگیرد و اجازه ندهند بیش از این سایر مراجع غیرمرتبط از خلاء موجود، بهره برداری و سوء استفاده نمایند.