روایتی از چالش‌های دانشجویان دامپزشکی

هیچ چیز جالب و مفیدی به من که اضافه نشد.

اگه امروز دانشجو همین حس رو توی کارآموزی داره نباید فقط صاحب کلینیک رو مقصر بدونیم. همون‌طور که اگه کیفیت آموزش پایینه، نمیشه فقط دانشگاه یا سازمان دامپزشکی رو مقصر دونست.
این یه مسئله‌ی سیستمیه، نه صرفاً اخلاقی

تو خیلی از کشورهایی که ما بودیم و از نزدیک پوستمون رو کندند، آموزش بالینی رو یه نظام مشخص اداره می‌کنه، نه سلیقه‌ی فرد مثلاً مراکزی مثل AVMA-COE تو آمریکا یا EAEVE تو اروپا کلینیک های آموزشی رو اعتباربخشی میکنند و حداقل‌ هایی مثل نسبت دانشجو به مربی، تنوع کیس بالینی و ساعت آموزش عملی و غیره رو مشخص می کنند. معمولاً هم یه سقفی داره، مثلاً چند تا کارآموز به ازای هر مربی، که همین باعث میشه دانشجو تو شلوغی گم نشه حالا در ایران ما با مدل پولی هم مواجه شدیم که در نوع خودش بی نظیره.

یه نکته‌ی که الان هست اینه که‌ کارآموز باید بدونه دقیقاً کجای مسیره، تو ادبیات آموزش بالینی یه مفهومی هست به اسم Entrustable professional activities یا EPA، یعنی یه فهرست مشخص از کارهایی که دانشجو باید قدم‌ به‌ قدم اجازه‌ ی انجامش رو مستقل بگیره، با سطح‌ بندی نظارت، از فقط نگاه کن تا خودت بدون نظارت انجام بده.
دقیقاً همین چیزی که تو مقاله شما غایبه اینه که کارآموز یا کاملاً تماشاگره یا کاملاً درگیر کارهای بی‌ ربط، بدون هیچ مرز مشخصی از مسئولیت.

برای فیدبک هم نباید کاملاً به سلیقه‌ی مربی وابسته باشه، ابزارهایی مثل DOPS یا Mini-CEX دقیقاً برای همینن که هر مهارت رو مستقیم مشاهده کنن و فیدبک ساختار یافته بدن، نه یه ارزیابی کلی و مبهم آخر دوره!

تو ایران اما چند تا سوال اساسی هنوز بی‌ جوابه مثلآ رابطه‌ی حقوقی دانشگاه، دانشجو و کلینیک دقیقاً چیه؟ اگه اتفاقی بیفته یا خطایی پیش بیاد، مسئولیتش با کیه؟ کدوم نهاد کیفیت آموزش مراکز خصوصی رو می‌سنجه؟ کلینیکی که وقت و امکاناتش رو صرف آموزش می‌کنه، چه حمایتی می‌بینه؟ و اگه دانشجویی مورد سوءاستفاده قرار گرفت، باید بره کجا شکایت کنه؟

تا وقتی این سوالا تو قالب آیین‌نامه‌ های شفاف جواب داده نشن، نه میشه از کلینیک ها انتظار آموزش استاندارد داشت، نه از دانشجو انتظار رضایت، نه از دانشگاه انتظار تربیت دامپزشکی که آماده‌ی بازار کار باشه.

شاید وقتشه که به‌جای تمرکز روی رفتار تک‌تک افراد، درباره‌ی اصلاح ساختار آموزش بالینی دامپزشکی حرف بزنیم، از بازنگری برنامه‌ی درسی و آموزش مبتنی بر شایستگی (همون CBVE) و تعریف EPA برای هر مقطع گرفته تا اعتباربخشی مراکز آموزشی، یه قرارداد سه‌جانبه‌ی دانشگاه، کلینیک، دانشجو، روشن شدن تکلیف بیمه و مسئولیت حقوقی، و یه سامانه برای رسیدگی به شکایات. اگه این زیرساخت‌ها درست بشن، هم شأن دانشجو حفظ میشه، هم امنیت حقوقی کلینیک‌ها بیشتر میشه، هم کیفیت آموزش به نفع خودِ حرفه‌ی دامپزشکی تموم میشه.

مشکل، اخلاق آدما نیست، معماری نظام آموزشه

بعضاً صاحب کلینیک هیئت علمی بوده و از دانشجو به عنوان راننده برا رفتن دانشگاه و... استفاده میکنه

بعضی از اعضای هیات علمی بخصوص نزدیک بازنشستگیشونه یا بازنشستن و کلینیک دارن یا کلینیسین های باسابقه بهتر آموزش میدن البته باید تئوری خود کارآموز تسلط داشته باشه

۷_۸ سال پیش هر کلینیکی رفتم یا پول خواستن یا قبول نمیکردن کارآموز

برای کلینیسین شدن باید هوشت بالا باشه علاقه به کار کلینیکی و یادگیری مطالب علمی جزوه رو حداقل فول باشی اون فیلدی که میخای بری و یادگیری مطالب جدید و شرایط کاری رو بپیذیری مثلا دام بزرگ شاید ساعت ۲ شب کیس اورژانسی داشته باشی و شاید خیلی از اوقات به مناطق روستایی یا دور بری آیا این شرایطو قبول داری اگه دوس نداری سمت کلینیسین نری بهتره

خدا لعنت کند اون دامپزشکی که در اداره می نشست و کیس های طیور که درمان آنها حق کلینیک هری شهر بود را با رانت کارمند اداره بودن ‌ارایه سم و واکسن رایگان ویزیت می کردند و حتی اطلاعات به کار امورات نمی دادند و کاراموز را به خانه می فرستادند

در کلانشهر ما بعضی صاحبان بیمارستان ها و کلینیک ها، پیشنهادهای دوستی به دختران کاراموز میدهند. و وقتی هم با جواب رد مواجه میشن، با بدترین رفتارها عذرشو میخوان.
بارها دختران شکایت به اداره و نظام کردند و اثری نداشته. چون پول و ارتباطات صاحبان مرکز برای نظام مهمتره


کلینیک ها، دختران رو برای بیشتر کردن مشتری هاشون رو جذب میکنن

کارآموزی واقعا یه چیز شانسی هست
دوستم جایی که رفته بود عملا توی واحد کارآموزیش هیچی بهش اضافه نشده بود ولی جایی که من رفتم با اینکه صفر بودم ولی کار رو اصولی بهم یاد دادن و همیشه ممنونشون خواهم بود

اینکه بخوایم همه ی تقصیر هارو گردن مراکز ، کلینیک ها و … هم کم لطفی هست. کم کاری خود دانشجو هم باید مورد بررسی قرار بگیره

دوره کار آموزی از دانشگاه هم مفید تره ،
بستگی داره که دانشجو چطور ازش استفاده کنه ،
چه بسا مسیر آینده دامپزشکی افراد در همین دوره کارآموزی مشخص میشه،
متاسفانه برخی دانشجویان دوره کارآموزی را نادیده وبی اهمیت می‌بینند و فقط بعنوان واحدی که باید پاس بشه بش نگاه می‌کنند.

من کارآموز خانم دکتر قلوبی بودم و لطف هایی که ایشون به من داشتن رو هیچوقت فراموش نمیکنم تو زندگی
الانم که صدای کارآموز و بازآموز شدن

چندسال پیش برای دوره کاراموزی۲مراجعه کردم به یک کلینیک به اصطلاح خیلی معروف کرمان متاسفانه از همون روز اول انقدر بد رفتار کردن تمام انگیزه من همون روز اول تمام شد،متاسفانه چون نامه معرفی گرفته بودم نمیتونستم دیگه جا به جا بشم،همون برخورد اول یه خانومی که به عنوان دامپزشک عمومی اونجا کار میکردن و حتی از موسس های اونجام نبودن برگشتن گفتن میخوای کاراموزی رو بیای یا اینکه نامتو امضا کنم بری!!!اگه میخوای بمونی هم فقط باید نگاه کنی و هیچ کاری دستت نمیدیم بعد که سر کیس ها وایمیستادیم هی مسخره میکردن که اینا چیزی بلد نیستن و مال فلان دانشگاهن و به واسطه اینکه کجا درس خوندی هم تفاوت قائل میشدن بین دانشجوها،بعد از اتمام کیسی که جراحی شده کاراموز رو صدا میزدن که بالاسر کیس ساعت ها سرپا بایسته و حتی اگر تو روی صندلی مینشستی دعوا میکردن که کاراموز نباید بشینه یا اگه از تلفن همراهت استفاده میکردی میگفتن توی کلینیک کاراموز
حق نداره از تلفن همراه استفاده کنه.خلاصه واقعا بدترین دوران کاراموزی رو گذروندم توی این مرکز و هر روز با چشم گریون شیفتو تموم میکردم.
همین اقایونی که الان داخل هزاران کنگره به عنوان مدرس هستن و الکی معروف شدن و استاد دانشگاه هم هستن به این رفتارشون توی کلینیک هاشون با کاراموز افتخار میکنن و کمترین بویی از انسانیت و اخلاق حرفه ای نبردن.
رفتارشون با صاحب کیس از جهت اینکه هزینه دریافت کنن و کیس جذب کنن عالیه اما حتی جواب سلام کارآموز که جلو پاشون می ایستاد رو هم نمیدادن.