صفحه خبر (ویژه چپ)
کد خبر: ۸۶۲۹۰
تعداد نظرات: ۶ نظر
گفت‌وگوی حکیم مهر با «امید مرادعباسی» دانشجوی فعال در حوزه اگزوتیک پت

اگر یک خزنده در شهرستان بیمار شود، شاید هیچ راهی برای درمانش پیدا نشود / برخی گونه‌های اگزوتیک حتی برای دامپزشکان هم ناشناخته‌اند

«امید مراد عباسی» رویای راه‌اندازی یک کلینیک تخصصی حیوانات اگزوتیک را در سر دارد و معتقد است ایران، در صورت گسترش آموزش علمی، تدوین ضوابط قانونی و حمایت از فعالان این عرصه، می‌تواند به یکی از کشورهای مطرح منطقه در زمینه نگهداری و تکثیر اگزوتیک پت تبدیل شود...

gh
حکیم مهر- دکتر محسن طاهرمیرزایی: دنیای دامپزشکی برای بسیاری از مردم همچنان با درمان دام‌های بزرگ یا حیوانات خانگی رایجی مانند سگ و گربه شناخته می‌شود؛ اما در گوشه‌ای کمتر دیده‌شده از این حرفه، گونه‌هایی زندگی می‌کنند که نام و ظاهرشان برای عده‌ای جذاب و برای برخی دیگر هراس‌آور است؛ از مارها و مارمولک‌ها گرفته تا تارانتولاهایی که هنوز شناخت عمومی چندانی از رفتار، شیوه نگهداری و نیازهای زیستی آن‌ها وجود ندارد.
 
«امید مراد عباسی» دانشجوی ورودی ۱۴۰۱ رشته دامپزشکی دانشگاه تهران، از جمله علاقه‌مندانی است که مسیر خود را از مواجهه‌های کودکانه با خزندگان در طبیعت آغاز کرده و امروز به نگهداری، تکثیر و معرفی حیوانات اگزوتیک پرداخته است؛ مسیری که صفحه اینستاگرامی او با عنوان «دکتر اسپایدر» را نیز به فضایی برای روایت داستانی و آشنایی مخاطبان با تارانتولاها و دیگر گونه‌های کمتر شناخته‌شده تبدیل کرده است.

مراد عباسی معتقد است بخش مهمی از ترس عمومی نسبت به مارها، عنکبوت‌ها و سایر حیوانات اگزوتیک، نه از تجربه مستقیم، بلکه از آموزش‌های نادرست خانوادگی، تصاویر منفی رسانه‌ای و ناآشنایی با رفتار واقعی این حیوانات ناشی می‌شود. به گفته او، بسیاری از افرادی که در نخستین مواجهه از نزدیک با این گونه‌ها ترس شدیدی داشته‌اند، پس از دریافت توضیحات علمی و شناخت بهتر، نگاه متفاوتی پیدا کرده و حتی به نگهداری از آن‌ها علاقه‌مند شده‌اند. بااین‌حال، توسعه این حوزه در ایران تنها به فرهنگ‌سازی عمومی محدود نیست و با چالش‌های جدی‌تری همچون کمبود دامپزشکان آشنا با بیماری‌های حیوانات اگزوتیک، محدودبودن آموزش دانشگاهی، نبود دسترسی مناسب به خدمات تخصصی در شهرهای مختلف، دشواری دریافت مجوزهای قانونی و فراهم‌نبودن زیرساخت‌های لازم برای تکثیر حرفه‌ای و صادرات روبه‌روست.

او که تاکنون تجربه تکثیر چندین گونه از خزندگان را داشته، فعالیت خود را هنوز صنعتی و تجاری نمی‌داند و تأکید می‌کند که انگیزه اصلی‌اش علاقه به شناخت، نگهداری و تکثیر این حیوانات بوده است. بااین‌حال، استقبال روزافزون مخاطبان، افزایش تقاضا برای نگهداری خزندگان و تارانتولاها به‌عنوان حیوان خانگی و وجود گونه‌های ارزشمند در میان پرورش‌دهندگان ایرانی، او را نسبت به آینده این حوزه امیدوار کرده است. مراد عباسی رویای راه‌اندازی یک کلینیک تخصصی حیوانات اگزوتیک را در سر دارد و معتقد است ایران، در صورت گسترش آموزش علمی، تدوین ضوابط قانونی و حمایت از فعالان این عرصه، می‌تواند به یکی از کشورهای مطرح منطقه در زمینه نگهداری و تکثیر اگزوتیک پت تبدیل شود.

«حکیم مهر» در گفت‌وگو با این دانشجوی دامپزشکی، از نخستین تجربه او در نگهداری تارانتولا، واکنش خانواده و شکل‌گیری عنوان «دکتر اسپایدر» تا وضعیت آموزش دانشگاهی، بیماری‌های رایج، بازار پرورش، ظرفیت صادرات و آینده دامپزشکی حیوانات اگزوتیک در ایران پرسیده است.

حکیم مهر: ابتدا خودتان را معرفی کنید. ورودی چه سالی هستید و در کدام دانشکده تحصیل می‌کنید؟
 
من ورودی سال ۱۴۰۱ رشته دامپزشکی دانشگاه تهران هستم.

حکیم مهر: چه شد که رشته دامپزشکی را انتخاب کردید؟
 
از دوران کودکی به حیوانات علاقه داشتم. معمولا وقتی از بچه‌ها می‌پرسند که در آینده می‌خواهند چه‌کاره شوند، معمولاً از شغل‌هایی مانند پلیس یا خلبان نام می‌برند، اما من از همان کودکی می‌گفتم که می‌خواهم دامپزشک شوم. به همین دلیل درس خواندم و در کنکور شرکت کردم تا وارد رشته دامپزشکی شوم. هنگام انتخاب رشته نیز فقط رشته دامپزشکی را انتخاب کرده بودم و هیچ رشته دیگری را در فرم انتخاب رشته وارد نکردم.

حکیم مهر: علاقه شما به حیوانات اگزوتیک از کجا آغاز شد؟ آیا ابتدا به حشرات و عنکبوت‌ها علاقه‌مند شدید یا این علاقه بعد از ورود به حوزه دامپزشکی شکل گرفت؟
 
در ابتدا بیشتر به نگهداری از حیوانات، به‌ویژه خزندگان، علاقه داشتم. اصالتاً شمالی هستم و وقتی به شمال می‌رفتیم، معمولاً وارد زمین‌های کشاورزی می‌شدم و لاک‌پشت، مار و حیوانات دیگری را پیدا می‌کردم. آن‌ها را برای مدت کوتاهی می‌گرفتم، از آن‌ها عکس می‌انداختم و دوباره در طبیعت آزادشان می‌کردم.
 
حکیم مهر: آیا اتفاق خاصی باعث شد متوجه شوید که به خزندگان علاقه بیشتری دارید؟
 
حدود هفده‌سالگی سفری به تفلیس داشتیم. در آنجا از باغ‌وحشی بازدید کردم که حیوانات متنوعی داشت. وقتی به بخش خزندگان رسیدم، متوجه شدم هیجان و اشتیاقی که نسبت به این حیوانات دارم، با احساسم نسبت به سایر حیوانات متفاوت است. همان‌جا احساس کردم که به خزندگان بیشتر از سایر گروه‌های جانوری علاقه دارم. پس از آن، به‌مرور با خزندگان بیشتری آشنا شدم، نگهداری و تکثیر آن‌ها را آغاز کردم و به‌صورت جدی‌تر وارد این حوزه شدم.

حکیم مهر: اولین رتیل یا تارانتولای خود را چگونه تهیه کردید؟
 
در حدود هجده‌سالگی از طریق اینستاگرام با فردی آشنا شدم که چند سال از من بزرگ‌تر بود و در این حوزه فعالیت می‌کرد. من در آن زمان صفحه‌ای در اینستاگرام داشتم و حیواناتی مانند لاک‌پشت، قورباغه، ماهی‌های خاص و برخی گونه‌های دیگر را نگهداری و تکثیر می‌کردم. این دوستم یک‌بار یک رتیل، که در واقع همان عنکبوت تارانتولا بود، آورد. من برای نخستین‌بار از نزدیک با این حیوان آشنا شدم و به آن علاقه پیدا کردم.
 
gh

حکیم مهر: چه عاملی باعث شد فعالیت خود را در زمینه تارانتولاها گسترش دهید؟
 
در آن زمان تارانتولا در ایران بسیار کم بود و حوزه نسبتاً جدیدی محسوب می‌شد. وقتی تصاویر و مطالب مربوط به آن را در فضای مجازی منتشر کردم، متوجه شدم که مردم نیز به این حیوانات علاقه نشان می‌دهند. استقبال مخاطبان از این محتوا زیاد بود. همین موضوع باعث شد فعالیت خود را در این زمینه بیشتر کنم و به‌صورت تخصصی‌تر وارد حوزه نگهداری و تکثیر تارانتولاها شوم.

حکیم مهر: وقتی برای نخستین‌بار تارانتولا را به خانه آوردید چه احساسی داشتید و واکنش خانواده‌تان چه بود؟
 
خانواده‌ام از ابتدا با نگهداری این حیوانات مخالف بودند، اما از آنجا که از کودکی چنین علاقه‌ای داشتم، به‌مرور به این موضوع عادت کرده بودند. البته آوردن نخستین مار، مارمولک و حیوانات مشابه به خانه دشواری‌های خودش را داشت. گاهی چند ماه بر سر نگهداری آن‌ها بحث و اختلاف داشتیم، اما به‌تدریج خانواده متوجه شدند که این موضوع یک علاقه موقت یا سرگرمی کودکانه نیست.

حکیم مهر: چه زمانی خانواده‌تان این مسیر را پذیرفتند؟
 
وقتی دیدند واقعاً به دامپزشکی و فعالیت در این حوزه علاقه دارم و قرار است مسیر شغلی و زندگی‌ام نیز در همین جهت شکل بگیرد، مخالفت‌هایشان کمتر شد. پس از آن دیگر مانند گذشته به کار من اعتراض نمی‌کردند.

حکیم مهر: عنوان «دکتر اسپایدر» از کجا شکل گرفت؟ آیا خودتان آن را انتخاب کردید یا مخاطبان این نام را روی شما گذاشتند؟
 
این عنوان را خودم انتخاب کردم. در ابتدا صفحه دیگری داشتم و برخی مخاطبان تصور می‌کردند محتوای صفحه من درباره پزشکی و درمان حیوانات است؛ درحالی‌که هیچ‌وقت محتوای پزشکی منتشر نمی‌کردم و در حال حاضر نیز چنین محتوایی ارائه نمی‌دهم، زیرا موضوع اصلی صفحه من علم پزشکی و درمان نیست. گاهی مخاطبان درباره بیماری حیوانشان سؤال می‌کردند و من توضیح می‌دادم که دانشجوی دامپزشکی هستم، اما هنوز دامپزشک نشده‌ام.

حکیم مهر: ارتباط این عنوان با تارانتولاها چیست؟
 
با گسترش فعالیت من در زمینه تارانتولاها و عنکبوت‌ها، به این فکر افتادم که یک عنوان مشخص و تخصصی برای صفحه انتخاب کنم. هدفم این نبود که با استفاده از واژه «دکتر» ادعایی در زمینه علمی یا درمانی داشته باشم. از آنجا که فعالیت صفحه بیشتر بر تارانتولاها متمرکز شده بود و مخاطبان نیز مرا با این حوزه می‌شناختند، عنوان «دکتر اسپایدر» به ذهنم رسید. این نام با فضای صفحه هماهنگ بود و مخاطبان نیز با آن ارتباط برقرار کردند؛ به همین دلیل آن را ادامه دادم.

حکیم مهر: در حال حاضر در زمینه درمان خزندگان نیز فعالیت می‌کنید یا تمرکز شما فقط بر نگهداری و تکثیر آن‌هاست؟
 
به‌صورت عمومی فعالیت درمانی انجام نمی‌دهم. ادعایی نیز در زمینه علم دامپزشکی و درمان ندارم؛ زیرا هنوز دانشجو هستم و تا زمانی که مدرکم را نگرفته‌ام، نمی‌خواهم اقدامی انجام دهم که احتمال آسیب‌دیدن حیوان در آن وجود داشته باشد. ممکن است درباره حیوانات خودم، اگر با مشکلی مواجه شوند که قبلاً تجربه‌اش را داشته باشم و درباره آن اطلاعات کافی داشته باشم، اقدامی انجام دهم؛ اما برای حیوانات مردم درمان انجام نمی‌دهم.
 
gh
حکیم مهر: وقتی مخاطبان درباره بیماری حیوانشان از شما سؤال می‌کنند، چه پاسخی به آن‌ها می‌دهید؟
 
در چنین شرایطی توصیه می‌کنم که به دامپزشک متخصص حیوانات اگزوتیک مراجعه کنند. تلاش می‌کنم وارد حوزه درمان نشوم و مسئولیتی را که هنوز صلاحیت کامل آن را ندارم، بر عهده نگیرم.

حکیم مهر: آیا در زمینه تکثیر خزندگان نیز فعالیت دارید؟
 
بله، در زمینه تکثیر برخی خزندگان، از جمله مارها و مارمولک‌ها، فعالیت می‌کنم.
 
حکیم مهر: مارها و مارمولک‌ها از نظر تغذیه چه تفاوتی با یکدیگر دارند؟
 
از نظر تغذیه‌ای تفاوت‌هایی میان آن‌ها وجود دارد. بیشتر مارمولک‌ها از حشرات تغذیه می‌کنند، درحالی‌که غذای مارها معمولاً جوندگان است.

حکیم مهر: نگهداری از خزندگان و تارانتولاها از نظر زمانی چه تفاوتی با حیواناتی مانند سگ، گربه و پرندگان دارد؟
 
خزندگان، تارانتولاها و به‌طورکلی حیوانات اگزوتیکی که من با آن‌ها کار می‌کنم، مانند سگ، گربه یا طوطی‌سانان به صرف زمان زیاد و ارتباط مداوم با صاحبشان نیاز ندارند. به همین دلیل برای افرادی مناسب‌اند که زمان زیادی را در خانه نمی‌گذرانند یا فرصت کافی برای ارتباط و بازی روزانه با حیوان ندارند. بیشتر این حیوانات ترجیح می‌دهند به‌تنهایی زندگی کنند و نیازی ندارند حیوان دیگری در کنارشان باشد. معمولاً زندگی انفرادی برای آن‌ها راحت‌تر است و فقط در زمان جفت‌گیری برای مدت مشخصی در کنار جفت قرار می‌گیرند.

حکیم مهر: آیا نگهداری خزندگان و تارانتولاها در محیط خانه موجب آزار یا استرس آن‌ها نمی‌شود؟
 
اگر فضایی با ابعاد مناسب برای حیوان در نظر گرفته شود و تمام نیازهای محیطی آن تأمین شود، حیوان به‌خوبی با آن محیط ارتباط برقرار می‌کند و دچار آزار نمی‌شود. حتی در صورتی که نیازهای حیوان به‌درستی تأمین شود، ممکن است استرس کمتری نسبت به زندگی در طبیعت داشته باشد، رشد بهتری را تجربه کند و طول عمر بیشتری داشته باشد. بنابراین نمی‌توان به‌طورکلی گفت که نگهداری از این حیوانات الزاماً باعث اذیت‌شدن آن‌ها می‌شود.

حکیم مهر: بیماری‌ها و چالش‌های رایج در پرورش این حیوانات چیست؟ آیا تاکنون با همه‌گیری بیماری یا تلفات گسترده در مجموعه خود مواجه شده‌اید؟
 
خوشبختانه تاکنون با تلفات گسترده یا چنین مشکلاتی مواجه نشده‌ام. تعداد گونه‌هایی که تکثیر می‌کنم زیاد نیست و اغلب آن‌ها نیز گونه‌های مقاومی هستند؛ به همین دلیل بیماری در میان آن‌ها بسیار کم و به‌ندرت مشاهده می‌شود.

حکیم مهر: آیا تاکنون حیوان بیماری وارد مجموعه شما شده است؟
 
بله، یک‌بار ماری را از مجموعه دیگری تهیه کردم که به مایت مبتلا بود. از آنجا که حیواناتم را با دقت بررسی می‌کنم، خیلی زود متوجه مشکل شدم. پس از پرس‌وجو، داروی مناسبی برای آن پیدا و درمان را آغاز کردم. حدود دو تا سه هفته بعد، حیوان بهبود پیدا کرد و بیماری نیز به سایر حیوانات مجموعه منتقل نشد. در مجموع، گونه‌هایی که نگهداری می‌کنم مقاوم‌اند و مشکلات و بیماری‌هایشان بسیار محدود است.

حکیم مهر: جای خالی دامپزشکی حیوانات اگزوتیک در ایران تا چه اندازه احساس می‌شود؟ آیا این حوزه به آموزش و تخصص جدی‌تری نیاز دارد؟
 
بله، کمبود در این حوزه به‌شدت احساس می‌شود. می‌توان گفت دامپزشکانی که دانش کافی و تخصصی در زمینه حیوانات اگزوتیک داشته باشند، بسیار کم هستند. شاید تنها یک یا دو نفر در این حوزه فعالیت کنند که آن‌ها نیز در تهران حضور دارند و همه مردم به خدماتشان دسترسی ندارند.

حکیم مهر: وضعیت صاحبان حیوانات اگزوتیک در شهرهای دیگر چگونه است؟
 
در شهرهای دیگر شرایط بسیار دشوارتر است. اگر خزنده فردی بیمار شود، ممکن است هیچ راهی برای درمان آن پیدا نکند؛ زیرا بسیاری از دامپزشکان در این شهرها با بیماری‌ها و درمان خزندگان آشنایی ندارند. حتی در تهران نیز فقط یک یا دو دامپزشک متخصص حیوانات اگزوتیک حضور دارند که با این حوزه آشنایی دارند. بااین‌حال، برخی گونه‌ها آن‌قدر در ایران کمیاب‌اند که ممکن است همان دامپزشکان نیز تاکنون با آن‌ها مواجه نشده باشند و هنگام مراجعه حیوان، نخستین تجربه خود را پشت سر بگذارند. به همین دلیل معتقدم این حوزه، هم از نظر علمی و هم از نظر کسب تجربه عملی، جای کار بسیار زیادی دارد.

حکیم مهر: آیا دانشکده دامپزشکی دانشگاه تهران فضای مناسبی برای آموزش تخصصی حیوانات اگزوتیک فراهم کرده است؟
 
به آن صورت، تخصص مستقلی برای حیوانات اگزوتیک نداریم و بیشتر تخصص حیات‌وحش مطرح است که پس از پایان دوره عمومی می‌توان آن را ادامه داد. آموزش تخصصی و قدرتمندی در زمینه حیوانات اگزوتیک وجود ندارد. تا این ترم، بخشی کوچک از یک واحد درسی به حیوانات اگزوتیک اختصاص داده شده بود که دکتر رستمی آن را تدریس می‌کردند. آن بخش بسیار خوب بود، اما در مجموع حجم آموزش این حوزه کم است و با زمانی که به سگ، گربه و دام‌های بزرگ اختصاص داده می‌شود، اصلاً قابل مقایسه نیست.
 
حکیم مهر: واکنش استادان دانشکده به علاقه و فعالیت گسترده شما در حوزه حیوانات اگزوتیک چه بوده است؟
 
من این فعالیت را خیلی در محیط دانشکده مطرح نکرده‌ام. افرادی که در دانشکده با کار من آشنا شده‌اند، بیشتر از طریق صفحه مجازی‌ام بوده است. خودم نیز نمی‌خواستم فعالیت‌هایم را بیش از اندازه مطرح کنم یا به‌طور مشخص درباره آن با استادان صحبت کنم؛ به همین دلیل بیشتر استادان از فعالیت من اطلاعی ندارند. البته برخی استادان نزدیک‌تر که صفحه و فعالیت‌هایم را دیده بودند، استقبال کردند، از کارم تعریف کردند و آن را پسندیدند.
 
gh
حکیم مهر: اصولاً نگهداری چه تعدادی از حیوانات را می‌توان پرورش دانست؟ فعالیت خودتان در چه سطحی قرار دارد؟
 
فعالیت من را نمی‌توان پرورش صنعتی دانست و مقیاس آن کوچک است؛ زیرا اساساً فضای این حوزه در ایران هنوز محدود است. علاوه بر این، ترجیح می‌دهم به‌صورت قانونی فعالیت کنم و به همین دلیل فعلاً تعداد کمی حیوان برای خودم نگهداری می‌کنم. هدف اصلی من علاقه به پرورش این حیوانات بوده است، نه فعالیت مالی و تجاری. تاکنون توانسته‌ام حدود شش یا هفت گونه را شخصاً تکثیر کنم.

حکیم مهر: آیا برنامه‌ای برای توسعه فعالیت و ورود به پرورش صنعتی دارید؟
 
به دنبال راهی بوده‌ام که بتوان این فعالیت را در تعداد بالاتر و در مقیاسی صنعتی انجام داد؛ به‌گونه‌ای که مجوزهای دولتی نیز دریافت شود و بتوان فعالیت بهتر، رسمی‌تر و گسترده‌تری داشت.

حکیم مهر: فرایند تکثیر و پرورش یک گونه، از ابتدا تا زمان عرضه، چقدر طول می‌کشد؟
 
مدت این فرایند به گونه‌ای که تکثیر می‌شود بستگی دارد. فعالیت من تاکنون در مقیاس محدود و روی چند گونه مشخص انجام شده است و هنوز وارد پرورش صنعتی و گسترده نشده‌ام.

حکیم مهر: آیا حیواناتی را که تکثیر کرده‌اید، در نهایت فروخته‌اید؟
 
بله، برای این حیوانات مشتری وجود دارد. از آنجا که این حوزه در ایران جدید است، مردم علاقه زیادی به آن نشان می‌دهند و از نظر وجود مشتری مشکلی نیست.

حکیم مهر: مشتریان این حیوانات بیشتر کلکسیونر هستند یا آن‌ها را با اهداف دیگری خریداری می‌کنند؟
 
بیشتر مشتریان به نگهداری این حیوانات علاقه‌مند هستند و آن‌ها را به‌عنوان حیوان خانگی نگهداری می‌کنند. بسیاری از آن‌ها نیز به‌خوبی از حیوان مراقبت می‌کنند. گاهی برایم عکس و فیلم می‌فرستند و نشان می‌دهند که حیوان چقدر رشد کرده و چگونه تمام امکانات موردنیازش را فراهم کرده‌اند. بنابراین، هدف آن‌ها فقط نگهداری از حیوان به‌عنوان پت است و هدف دیگری ندارند.

حکیم مهر: آیا تاکنون به صادرات حیوانات تکثیرشده نیز فکر کرده‌اید؟
 
بله، برخی گونه‌ها با کیفیت‌های خاص در اختیار دارم که در کشورهای دیگر متقاضی دارند. بااین‌حال، صادرات باید به‌گونه‌ای انجام شود که مجوزهای دولتی لازم را داشته باشیم و امکان قانونی آن فراهم شود. چند بار این موضوع را پیگیری کرده‌ام، اما تاکنون از طرف بخش‌های دولتی استقبال چندانی نشده است.

حکیم مهر: گران‌قیمت‌ترین گونه‌ای که در حال حاضر نگهداری می‌کنید چیست و تقریباً چه ارزشی دارد؟
 
یک مارمولک مانیتور درشت دارم که ارزش تقریبی آن حدود یکصد میلیون تومان است.

حکیم مهر: آیا پرورش حیوانات اگزوتیک می‌تواند به یک فعالیت اقتصادی پایدار و پردرآمد تبدیل شود یا بیشتر باید آن را فعالیتی مبتنی بر علاقه دانست؟
 
من تا این مرحله بیشتر به دنبال علاقه‌ام بوده‌ام، اما در مجموع مردم ایران استقبال زیادی از این حوزه کرده‌اند؛ زیرا نگهداری از خزندگان در ایران موضوع نسبتاً جدیدی است. حیواناتی مانند سگ، گربه و طوطی‌سانان از مدت‌ها قبل در ایران رایج بوده‌اند و بسیار بیشتر به آن‌ها پرداخته شده است. در نتیجه، تجربه مردم، پرورش‌دهندگان و واردکنندگان در آن حوزه‌ها بیشتر شده و بازارشان نیز گسترده‌تر است. فعالان این حوزه‌ها در ابتدا مجوز نداشتند، اما به‌تدریج مجوز دریافت کردند و حتی به‌صورت رسمی فروشگاه تأسیس کردند. حوزه خزندگان هنوز به این مرحله نرسیده است، اما استقبال از آن در حال افزایش است.

حکیم مهر: آینده حوزه پرورش و نگهداری خزندگان در ایران را چگونه پیش‌بینی می‌کنید؟
 
به نظرم این حوزه در ایران ظرفیت پیشرفت زیادی دارد. افرادی را می‌شناسم که در تلاش‌اند این فعالیت را گسترش دهند و معتقدم ایران حتی می‌تواند در آینده به یکی از کشورهای مطرح خاورمیانه در این زمینه تبدیل شود. علاقه‌مندان تلاش می‌کنند دانش لازم برای تکثیر آن‌ها را به دست آورند. ادامه این فعالیت‌ها می‌تواند باعث پیشرفت قابل‌توجه ایران در این حوزه شود.
 
حکیم مهر: صفحه اینستاگرام شما بیشتر با چه نوع محتوایی رشد کرد؛ محتوای آموزشی، سرگرم‌کننده یا روایت‌های داستانی؟
 
صفحه اینستاگرام من بیشتر با روایت‌های داستانی و معرفی تارانتولاها رشد کرد. مردم استقبال زیادی از این محتوا نشان دادند؛ زیرا تارانتولا برای بسیاری از مخاطبان موضوعی جدید و کمتر دیده‌شده بود. مخاطبان پیش از این مار، مارمولک، ایگوانا، آفتاب‌پرست و لاک‌پشت را در صفحات دیگر دیده بودند، اما محتوای مربوط به تارانتولا بسیار کم بود. همین تازگی باعث شد معرفی این حیوانات با استقبال زیادی روبه‌رو شود.

حکیم مهر: به نظر شما چرا ترس و فوبیای عمومی نسبت به عنکبوت‌ها وجود دارد؟
 
به نظرم بخش زیادی از این ترس، ریشه در خانواده و آموزش‌هایی دارد که افراد از کودکی دریافت می‌کنند. گاهی نیز مارها و عنکبوت‌ها در کارتون‌ها و داستان‌ها به‌عنوان شخصیت‌های منفی نمایش داده می‌شوند و همین تصویر در ذهن کودکان باقی می‌ماند. من کودکان زیادی را دیده‌ام که بدون هیچ ترسی نزد من آمده‌اند، با این گونه‌ها از نزدیک آشنا شده‌اند و حتی آن‌ها را با احتیاط در دست گرفته‌اند. این کودکان نه‌تنها ترسی نداشتند، بلکه بسیار علاقه‌مند و هیجان‌زده بودند.

حکیم مهر: بنابراین معتقدید ترس از این حیوانات بیشتر از سوی خانواده به کودکان منتقل می‌شود؟
 
بله، به نظرم در بسیاری از موارد خانواده‌ها خودشان می‌ترسند و این ترس را به کودکان نیز منتقل می‌کنند. اگر کودک از سن پایین با این حیوانات آشنا نشود، ممکن است به‌مرور نسبت به آن‌ها احساس ترس پیدا کند. کودکان چهار یا پنج‌ساله‌ای نزد من آمده‌اند که هیچ ترسی نداشتند. آن‌ها خیلی راحت با حیوان آشنا شدند، به آن علاقه پیدا کردند و حتی از خانواده خود خواستند که چنین حیوانی را از نزدیک ببینند یا نگهداری کنند.

حکیم مهر: آیا در فضای مجازی با کامنت‌های منفی یا واکنش‌های ناشی از ترس مخاطبان مواجه شده‌اید؟
 
بله، چنین کامنت‌هایی زیاد است و هم درباره مارها و هم درباره عنکبوت‌ها دیده می‌شود. بخش زیادی از این واکنش‌ها نیز ناشی از همان ذهنیت‌ها و آموزش‌هایی است که افراد از کودکی درباره این حیوانات دریافت کرده‌اند.

حکیم مهر: پس از فارغ‌التحصیلی ترجیح می‌دهید در یک کلینیک عمومی دامپزشکی فعالیت کنید یا کلینیک تخصصی حیوانات اگزوتیک راه‌اندازی کنید؟
 
ترجیح می‌دهم یک کلینیک تخصصی حیوانات اگزوتیک راه‌اندازی کنم.

حکیم مهر: رویای بزرگ «دکتر اسپایدر» چیست؟
 
رویای من این است که درباره حیوانات اگزوتیک در ایران فرهنگ‌سازی شود و ترس، فوبیا و آموزش‌های نادرستی که درباره آن‌ها وجود دارد، کاهش پیدا کند. دوست دارم همان‌طور که سگ‌ها، گربه‌ها و طوطی‌سانان به مردم معرفی شده‌اند، حیوانات اگزوتیک نیز به‌درستی معرفی شوند و مردم با آن‌ها آشنا شوند.

حکیم مهر: وضعیت نگهداری از حیوانات اگزوتیک در سایر کشورها چگونه است؟
 
در بسیاری از کشورهای جهان، تعداد نگهدارندگان حیوانات اگزوتیک بسیار زیاد است و حتی در برخی موارد از تعداد نگهدارندگان طوطی‌سانان نیز بیشتر است. در کشورهایی مانند آلمان، تایلند و آمریکا نمایشگاه‌های بزرگی برگزار می‌شود و تکثیرکنندگان از کشورهای مختلف، حیوانات اگزوتیک خود را به این نمایشگاه‌ها می‌آورند. ایران تاکنون پیشرفت چندانی در این زمینه نداشته و این حوزه تازه در حال معرفی‌شدن است. دوست دارم ما نیز در آینده به چنین سطحی برسیم.

حکیم مهر: چه جمله‌ای به دانشجویان دامپزشکی می‌گویید که تصور می‌کنند دامپزشکی فقط به درمان سگ و گربه محدود می‌شود؟
 
اگر این دانشجویان با حیوانات اگزوتیک آشنا شوند و کمی درباره گستردگی این حوزه در جهان مطالعه کنند، متوجه می‌شوند که چه تعداد نگهدارنده و چه تنوع بزرگی از گونه‌ها وجود دارد. وقتی وارد این حوزه می‌شویم، با هزاران گونه روبه‌رو هستیم که برخی از آن‌ها به‌تازگی کشف شده‌اند. حتی گونه‌هایی به دست من رسیده‌اند که تنها یک یا دو سال از کشف آن‌ها در جهان گذشته بود و هنوز به بیشتر کشورهای دنیا نرسیده بودند، اما وارد ایران شده بودند. این حوزه جای کار بسیار زیادی دارد و به نظرم دنیای جذابی است؛ زیرا تنوع آن به‌اندازه‌ای زیاد است که عملاً پایانی ندارد.

حکیم مهر: اگر یک روز صبح از خواب بیدار شوید و ببینید تمام مارمولک‌ها و سایر حیوانات اگزوتیک شما فرار کرده‌اند، نخستین واکنشتان چیست؟
 
اگر فرار کرده باشند، به دنبالشان می‌گردم تا آن‌ها را پیدا کنم؛ هرچند شرایط نگهداری به‌گونه‌ای است که معمولاً امکان فرارشان وجود ندارد.
 
حکیم مهر: اگر به‌جای فرار، بر اثر یک بیماری یا حادثه تمام حیوانات خود را از دست بدهید، چه می‌کنید؟
 
دوباره از صفر شروع می‌کنم. من همیشه این روحیه را داشته‌ام که هر چیزی را از دست بدهم، فعالیت خود را از ابتدا آغاز کنم. حتی اگر صفحه اینستاگرامم از دسترس خارج شود و تمام زحماتی که برای آن کشیده‌ام از بین برود، دوباره صفحه دیگری راه‌اندازی می‌کنم و از صفر آن را رشد می‌دهم.

حکیم مهر: در پایان، نکته‌ای باقی مانده است که بخواهید با مخاطبان در میان بگذارید؟
 
بخشی از این ترس‌ها و باورهای نادرست، ریشه در خرافات و ضرب‌المثل‌هایی دارد که درباره این جانوران رایج شده است. مثلاً داستانی که می‌گویند مار کنار صاحبش خوابیده و غذا نخورده و دامپزشک گفته دارد خودش را به گرسنگی می‌زند تا صاحبش را بِکَشد؛ یا اینکه دم مارمولک سیانور دارد و در غذا افتاده و عده‌ای مرده‌اند؛ یا ضرب‌المثل معروف «نیش عقرب نه از ره کینه است، اقتضای طبیعتش است». همهٔ اینها اساساً غلط است. هیچ‌کدام نه پایهٔ علمی دارد و نه تاکنون موردی از آنها ثبت شده است. اینها حاصل ضرب‌المثل‌ها و باورهای غلط آموزشی است.

هیچ مارمولکی سیانور در دمش ندارد. هیچ ماری هم به این شکل برنامه‌ریزی نمی‌کند که خودش را به گرسنگی بزند تا بتواند طعمه‌ای را بخورد. اگر ماری غذا نخورده، علتش بیماری است یا نگهداری نادرست. این مار نباید در دمای محیط زندگی انسان نگهداری شود؛ باید شرایط مناسب خودش فراهم باشد. پس این رفتار حاصل برنامه‌ریزی حیوان نیست، حاصل نگهداری اشتباه است.

هیچ عقرب، عنکبوت، تارانتولا یا مار سمی، نه کینه‌ای دارد و نه «اقتضای طبیعتش» گزیدن است. آن سمی که تولید می‌کنند برایشان بسیار ارزشمند است؛ حاصل انرژی بدنشان است و ذخیره‌اش می‌کنند برای وقتی که جانشان در خطر باشد یا برای هضم شکار. در بعضی گونه‌ها، زهری که تزریق می‌کنند به هضم شکار کمک می‌کند. این جانوران بیهوده سم خود را خرج نمی‌کنند، چون تولیدش برایشان بسیار هزینه‌بر است. تا وقتی حس نکنند جانشان در خطر است یا واقعاً نیاز به استفاده از زهر داشته باشند، با هیچ انسانی نه خصومتی دارند و نه قصد آسیب‌رساندن.

بسیاری از این ترس‌ها ریشه در همین ضرب‌المثل‌ها دارد. خیلی‌ها در اینستاگرام به من می‌گویند مثلاً عقرب را گرفته‌ام در دستم و تعجب می‌کنند که چرا نیشت نزد. می‌گویم وقتی اذیتش نکرده‌اید، چرا باید بزند؟

حکیم مهر: آیا واکنش منفی مردم فقط ناشی از ترس است یا احساس چندش نیز در آن نقش دارد؟
 
به نظرم بیشتر همان ترسی است که در ذهن افراد جا افتاده است. البته شنیده‌ام برخی افراد فوبیای بسیار عمیقی دارند و حتی با دیدن این حیوانات از نظر جسمی دچار مشکل می‌شوند؛ برای مثال ضربان قلبشان به‌شدت افزایش پیدا می‌کند یا دچار حمله پنیک می‌شوند. ممکن است ترس این افراد عمیق‌تر باشد و تنها با یک‌بار دیدن حیوان یا آشنایی اولیه برطرف نشود. بااین‌حال، افرادی که خودم با آن‌ها مواجه شده‌ام، با وجود ترس زیاد، پس از نخستین برخورد از این حیوانات خوششان آمده و گفته‌اند: «ترس ما بی‌دلیل بود؛ این حیوان چقدر جذاب است.»

حکیم مهر: ممنون از فرصتی که در اختیار ما قرار دادید.
 
 
انتشار یافته: ۶
در انتظار بررسی:
غیر قابل انتشار: ۸
ناشناس
|
Iran (Islamic Republic of)
|
۲۱:۲۶ - ۱۴۰۵/۰۵/۱۰
3
8
دوست عزیز دکتر جوان ... بیماری های که در دام های اهلی خوانیدین برای شما ناشناخته است؛ اگزوتیک ها که بماند. لطفا در حیطه خود فعالیت کنید
حسینی
|
Germany
|
۲۱:۴۳ - ۱۴۰۵/۰۵/۱۰
4
2
عالی بود
پاسخ ها
ناشناس
| Iran (Islamic Republic of) |
۰۰:۵۸ - ۱۴۰۵/۰۵/۱۶
متاسفم. کجاش عالی بود
پویا
|
Iran (Islamic Republic of)
|
۰۱:۳۶ - ۱۴۰۵/۰۵/۱۱
2
5
با احترام، متن نهایی با اعمال اصلاحات پیشنهادی به این صورت است:

---

نقدی مهربانانه به حکیم مهر: بها دادن به جوانان، اما با معیارهای شفاف‌تر

بی‌شک یکی از نقاط قوت رسانه حکیم مهر، توجه به نسل جوان و دانشجویان دامپزشکی (خصوصاً اخیراً) است. این رویکرد که به دانشجویان فرصت دیده شدن می‌دهد، نه تنها انگیزه‌بخش است، بلکه نشان می‌دهد رسانه به آینده‌سازان این حوزه اعتماد دارد. این نگاه ارزشمند را باید تحسین کرد.

اما در این بین، آنچه کمی پرسش‌برانگیز می‌شود، معیارهای انتخاب سوژه است. وقتی موضوعی تخصصی مانند درمان حیوانات اگزوتیک مطرح می‌شود، انتخاب یک دانشجوی سال چهارمی پرانگیزه، مستعد و باسواد بدون ارائه فیلترهای مربوطه و سابقه مشخص، می‌تواند این ذهنیت را ایجاد کند که معیار «شهرت مجازی» بر «شایستگی تخصصی» اولویت داشته است. هرچند در این مصاحبه خاص چنین نشانه‌ای دیده نمی‌شود، اما همین فقدان معیارهای روشن، خود به‌تنهایی زمینه‌ساز چنین برداشتی است و احتمالاً باعث دلخوری دیگر دانشجویان و فارغ‌التحصیلان مستعدی می‌شود که با وجود توانمندی، کمتر دیده شدند.

پیشنهاد می‌شود حکیم مهر ضمن ادامه حمایت از جوانان، برای مصاحبه‌های تخصصی خود، معیارهای روشن و شفاف ورودی (مانند سوابق پژوهشی، مقالات، تجربه عملی یا نظر اساتید) را تدوین و اعلام کند. همچنین ذکر فرآیند انتخاب سوژه در انتهای مصاحبه، به شفافیت و اعتماد مخاطبان کمک شایانی خواهد کرد.

این رسانه تا حد زیادی جایگاه مناسبی در میان جامعه دامپزشکی ایران دارد. به امید روزی که هر دانشجو بداند تلاش علمی‌اش بدون نیاز به شهرت مجازی، دیده و ارزش‌گذاری می‌شود.
با آرزوی موفقیت روز افزون برای دکتر مراد‌عباسی همکار آینده و دانشجوی تلاشگر
پاسخ ها
ناشناس
| Iran (Islamic Republic of) |
۱۸:۱۶ - ۱۴۰۵/۰۵/۱۱
ما اگر نقد پیام ها را ببینیم بابد چیکار کنیم... همون پیام ها حکیم مهر کافیه
ناشناس
|
Iran (Islamic Republic of)
|
۱۱:۲۶ - ۱۴۰۵/۰۵/۲۳
0
0
جوانان جویای نام
نظر شما
(به حروف کوچک و بزرگ حساس نیست)
captcha
ادامه