حکیم مهر: چرا بره‌ها را فروختید؟ آیا بهتر نبود آن‌ها را مدت بیشتری نگهداری و سپس با قیمت بالاتری عرضه کنید؟
ما درآمد جانبی قابل‌توجهی نداشتیم و برای تهیه خوراک دام‌ها ناچار بودیم هزینه کنیم. در دامداری معمولاً باید تعدادی از بره‌ها را پرورش داد و فروخت تا هزینه‌های جاری مجموعه تأمین شود. خوراک، دارو، انگل‌زدایی و هم‌زمان‌سازی فحلی، همگی هزینه‌بر هستند. دامدار یا باید سرمایه و درآمد جانبی داشته باشد یا بخشی از هزینه‌های دامداری را از محل فروش دام تأمین کند تا بتواند فعالیتش را ادامه دهد و مجموعه را توسعه دهد.
ما نیز بخشی از بره‌ها را فروختیم تا هم خوراک تهیه کنیم و هم میش‌های مولد بخریم. معمولاً بره‌های ماده را برای توسعه گله مولد نگه می‌داریم و بره‌های نر را وارد دوره پرواربندی می‌کنیم و پس از آن می‌فروشیم.
حکیم مهر: دانش و مهارت‌های لازم برای دامداری را چگونه فراگرفتید؛ آموزش تخصصی دیدید یا بیشتر به‌صورت تجربی یاد گرفتید؟
بخش عمده آموخته‌هایم حاصل تجربه بود و در کنار آن به‌طور مستمر مطالعه می‌کردم. همان سال نخست، به دلیل بی‌تجربگی و ناآشنایی، تلفاتی داشتیم و قوچ‌هایمان را از دست دادیم. این اتفاق باعث شد مطالعه جدی را آغاز کنم. صفحه‌ها و کانال‌های دامپزشکان را دنبال می‌کردم، با افراد متخصص ارتباط می‌گرفتم و پرسش‌هایم را با آن‌ها در میان می‌گذاشتم.
زمانی که من کارم را آغاز کردم، حدود ۱۰ سال پیش، هیچ زنی در فضای مجازی صفحه‌ای شناخته‌شده درباره فعالیت دامداری نداشت. ممکن بود زنان دیگری به‌صورت سنتی در این حرفه فعالیت کنند، اما اینکه یک زن تجربه‌های دامداری خود را در شبکه‌های اجتماعی مطرح کند، چندان مرسوم نبود. به ضرس قاطع می‌توانم بگویم نخستین زنی بودم که دامداری را به این شکل وارد فضای مجازی کردم و صفحه اینستاگرامی راه انداختم. شاید همین تازگی و متفاوت‌بودن موضوع باعث شد صفحه‌ام خیلی زود دیده شود و دنبال‌کنندگان زیادی پیدا کند.
از همان ابتدا از دانش دامپزشکان و تمام افرادی که در این حوزه تجربه داشتند استفاده می‌کردم و مرتب از آن‌ها سؤال می‌پرسیدم. به میدان انقلاب رفتم و حدود ۱۰ تا ۲۰ جلد کتاب تخصصی تهیه کردم. تمام جزوه‌های آقای دکتر نوریان را نیز داشتم که برایم به‌صورت کتاب چاپ شده بود. آن‌ها را می‌خواندم و هم‌زمان آموخته‌هایم را در محیط واقعی دامداری تجربه می‌کردم. در واقع، مطالعه و تجربه عملی در کنار یکدیگر باعث شدند به‌تدریج این حرفه را یاد بگیرم.
حکیم مهر: به‌عنوان یک زن فعال در حوزه دامداری، با چه چالش‌هایی مواجه شدید که شاید مردان کمتر آن‌ها را تجربه کرده باشند؟
بزرگ‌ترین چالش ما زنان در این حوزه، کارکردن در محیطی بود که بیشتر فعالان آن مرد بودند. اوایل ورودم به دامداری، بسیاری از مردان اصلاً حضور یک زن در این حرفه را نمی‌پذیرفتند و حتی بعضی از آن‌ها برخوردهای توهین‌آمیزی داشتند. می‌گفتند: «این کار زنانه نیست؛ برو به کارهای خانه و آشپزی‌ات برس.» در واقع، نسبت به حضور من در دامداری گارد شدیدی وجود داشت و توانایی‌هایم را قبول نمی‌کردند.
با گذشت زمان، این نگاه به‌تدریج تغییر کرد. نه‌تنها حضورمان را پذیرفتند، بلکه بعضی از همان افراد بعدها به سراغمان آمدند و حتی برای معرفی فعالیت‌هایشان در فضای مجازی از ما کمک گرفتند. به‌مرور توانستیم در کنار یکدیگر کار کنیم.
خوشبختانه امروز تعداد زنان فعال در حوزه دامداری افزایش یافته است. اکنون در بسیاری از صفحات مرتبط با دامداری، پرورش طیور و بوقلمون و دیگر فعالیت‌های تولیدی، زنان حضور دارند و تجربه‌هایشان را به اشتراک می‌گذارند. به همین دلیل، مشکلات و مقاومت‌هایی که در گذشته وجود داشت، امروز تا حد زیادی کاهش یافته است.
حکیم مهر: آیا تفاوت توان جسمی زنان و مردان نیز در فعالیت‌های روزمره دامداری برایتان چالش‌برانگیز بود؟
بله، این موضوع را نمی‌توان نادیده گرفت. به‌هرحال، توان جسمی‌ای که معمولاً مردان برای انجام برخی کارهای سنگین دارند، بیشتر است و من نمی‌توانستم تمام فعالیت‌های فیزیکی دامداری را به‌تنهایی انجام دهم. به همین دلیل، گاهی مجبور بودم برای کاری که ممکن بود یک کارگر مرد انجام دهد، از دو کارگر استفاده کنم. این مسئله هزینه‌های بیشتری به من تحمیل می‌کرد و از نظر اقتصادی یکی از چالش‌های جدی کارم بود.
حکیم مهر: هنگامی که صفحه اینستاگرامتان را راه‌اندازی کردید، تصور می‌کردید بتوانید تا این اندازه مخاطب جذب کنید؟
خیر، در ابتدا چنین تصوری نداشتم. فعالیت من در اینستاگرام کاملاً دلی بود و برای انتشار پست‌ها هدف خاص یا برنامه حرفه‌ای نداشتم. اگر پست‌های نخست صفحه‌ام را ببینید، متوجه می‌شوید که بسیار غیرحرفه‌ای هستند. از کوچک‌ترین اتفاقات داخل دامداری محتوا منتشر می‌کردم؛ از متولدشدن بره‌ها و بیمارشدنشان گرفته تا اسم‌هایی که برایشان انتخاب می‌کردیم. چون محتواها دلی و واقعی بودند، به دل مخاطبان نیز می‌نشستند و افراد صفحه را دنبال می‌کردند. بعدها متوجه شدم که زن‌بودنم و فعالیت در حرفه‌ای که آن زمان زنان حضور پررنگی در آن نداشتند، یکی از دلایل دیده‌شدن صفحه بود. البته در آن دوران آن‌قدر درگیر کار و مشغله‌های دامداری بودم که به این مسائل توجه چندانی نمی‌کردم؛ اما متفاوت‌بودن حضور یک زن در این حوزه، امتیازی بود که باعث شد صفحه من نسبت به صفحات برخی همکاران سریع‌تر رشد کند.
حکیم مهر: واکنش مخاطبان به فعالیت‌ها و محتوای صفحه شما چگونه بوده است؟
واکنش‌ها بسیار متفاوت است. بیشتر مخاطبان من مرد هستند؛ شاید حدود ۹۵ درصد دنبال‌کنندگان صفحه را مردان و تنها چهار یا پنج درصد را زنان تشکیل دهند.
بسیاری از مخاطبان من را تشویق می‌کنند، «ماشاءالله» می‌گویند و از اینکه یک زن در این حرفه فعالیت می‌کند، ابراز افتخار می‌کنند. برخی نیز من را «شیرزن» خطاب می‌کنند. در مقابل، عده‌ای به‌شدت تخریب می‌کنند و می‌گویند: «تو اصلاً اهل این کار نیستی»، «نباید این کار را انجام بدهی»، «این شغل به تو نمی‌آید» یا به‌دلیل ظاهر و لاک ناخن‌هایم، فعالیت واقعی من در دامداری را زیر سؤال می‌برند.
این افراد روزهای سخت ما را ندیده‌اند. زمانی که لازم بود آغل و محل نگهداری دام را تمیز کنم، این کار را انجام دادم؛ زمانی که باید علوفه خرد می‌کردم، انجام دادم و برای نگهداری از بره‌ها شب‌بیداری‌های زیادی کشیدم. تا جایی که توان داشتم، خودم در کارهای مختلف حضور پیدا می‌کردم و در بخش‌هایی که از توانم خارج بود، از همکاران و کارگران کمک می‌گرفتم.
تاکنون فرصت نشده است روایت منسجمی از مسیری که طی کرده‌ام بسازم و برای مخاطبان توضیح دهم که از کجا آغاز کردیم و چگونه به شرایط امروز رسیدیم؛ اما خودمان گذشته و سختی‌های آن دوران را فراموش نکرده‌ایم.
حکیم مهر: برخوردهای منفی و گاه توهین‌آمیز مخاطبان چه تأثیری بر شما می‌گذارد؟
امروز از نظر روحی به مرحله‌ای رسیده‌ام که نه تشویق‌ها بیش‌ازحد من را بالا می‌برند و نه سرزنش‌ها و تخریب‌ها پایین می‌آورند. به ثبات رسیده‌ام و برای هر نوع برخوردی آمادگی دارم. اگر کامنت‌های صفحه‌ام را ببینید، با واکنش‌های کاملاً متفاوتی روبه‌رو می‌شوید؛ برخی افراد تشویق می‌کنند و برخی دیگر حتی به فحاشی روی می‌آورند. در فضای مجازی و محیط کاری، تقریباً همه نوع برخوردی را تجربه کرده‌ام، اما دیگر این واکنش‌ها تأثیر تعیین‌کننده‌ای بر حال و مسیرم ندارند.
حکیم مهر: اکنون در مجموعه دامداری چه مسئولیتی دارید و فعالیت روزانه شما بیشتر در چه بخش‌هایی متمرکز است؟
اکنون در مدیریت مجموعه «آریا دام خاتون» حضور دارم و با آقای حیدری همکاری می‌کنم. تعداد دام‌های مجموعه افزایش یافته و به همین دلیل، فعالیت من بیشتر به سمت مدیریت رفته است. در بخش فروش و تولید محتوا نیز فعالیت می‌کنم و بخشی از امور مدیریتی مجموعه را بر عهده دارم. دیگر مانند گذشته توان و انگیزه حضور مداوم در کارهای سنگین جسمی را ندارم و ترجیح می‌دهم بیشتر در زمینه مدیریت، فروش و تولید محتوا فعالیت کنم.
حکیم مهر: در حال حاضر چه تعداد دام در مجموعه نگهداری می‌کنید و وضعیت نژادی گله چگونه است؟
در حال حاضر حدود ۵۰۰ رأس دام داریم که همگی اصلاح‌نژادشده هستند. فعالیت مجموعه از ابتدا با تأیید و زیر نظر جهاد دانشگاهی آغاز شد و همچنان نیز تحت نظارت این مجموعه ادامه دارد. دیگر دام معمولی و اصلاح‌نشده‌ای در گله نداریم و کل گله از دام‌های «همو» و «هترو» تشکیل شده است.
حکیم مهر: تورم و افزایش قیمت نهاده‌ها، تهیه علوفه و ادامه فعالیت دامداری را برای شما دشوار نکرده است؟
چرا؛ به‌ویژه سال‌های ۱۳۹۸ و ۱۳۹۹ که می‌توان آن دوره را زمان ورشکستگی بسیاری از دامداران دانست. به نظرم حدود ۹۰ درصد دامداران در آن مقطع با مشکلات جدی اقتصادی مواجه شدند. ما نیز ورشکسته شدیم و به‌شدت آسیب دیدیم؛ تا جایی که ناچار شدیم تعداد زیادی از دام‌هایمان را به کشتارگاه بفرستیم.
در آن دوره، قیمت علوفه و سایر نهاده‌های دامی به‌شدت افزایش یافته بود، اما با واردات گوشت‌های منجمد، قیمت گوشت در بازار ثابت نگه داشته می‌شد. این شکاف میان هزینه تولید و قیمت فروش، زیان سنگینی به ما تحمیل کرد.
حکیم مهر: چگونه توانستید آن دوره دشوار و ورشکستگی را پشت سر بگذارید؟
اگر امروز بتوانم بگویم تا حدودی به موفقیت رسیده‌ام، دلیلش این است که دوام آوردم. وقتی شرایط سخت شد، کار را رها نکردم تا به سراغ حرفه دیگری بروم؛ تلاش کردم دامداری را به هر شکلی که ممکن بود حفظ کنم. حتی زمانی پیش آمد که وسیله نقلیه‌مان را فروختیم تا بتوانیم خوراک دام تهیه کنیم.
سازمان دامپزشکی مسئول واردات گوشت منجمد نیست بلکه نظارت بهداشتی بر آن دارد 
