عمده گوشت قرمز کشور همچنان به‌صورت فله‌ای عرضه می‌شود / ۷۰ درصد ظرفیت قطعه‌بندی مرغ کشور خالی است

حکیم مهر-دکتر محسن طاهرمیرزایی: عمده گوشت قرمز کشور همچنان به‌صورت فله‌ای عرضه می‌شود، حدود ۷۰ درصد ظرفیت قطعه‌بندی مرغ خالی مانده و بخشی از محموله‌های صادراتی به روسیه و کشورهای اوراسیا نیز به دلیل رعایت‌نشدن برخی استانداردها بازگردانده می‌شوند؛ سه چالشی که دکتر احمد شریعتی، مدیرکل دامپزشکی استان تهران، در همایش مدیران عامل شرکت‌های صنعت گوشت و مواد پروتئینی کشور بر ضرورت رسیدگی فوری به آن‌ها تأکید کرد. 

وی با اشاره به ظرفیت بالای واحدهای بسته‌بندی و فرآوری، خواستار عبور از بازرسی‌های سنتی، حرکت به سمت نظارت هوشمند، ایجاد شناسنامه الکترونیکی برای فرآورده‌ها و امکان ردیابی محصولات از کشتارگاه تا محل عرضه شد.

«دکتر احمد شریعتی» مدیرکل دامپزشکی استان تهران، با اشاره به عملکرد فعالان صنعت گوشت و مواد پروتئینی در مقاطع حساس کشور گفت: در جریان جنگ ۱۲ روزه و همچنین ماه مبارک رمضان، کوچک‌ترین نگرانی و تنشی در حوزه تأمین گوشت و فرآورده‌های خام دامی نداشتیم که این موفقیت با همت تولیدکنندگان و تلاش فعالان بخش بسته‌بندی و فرآوری محقق شد.

وی همچنین با تبریک فرارسیدن ماه ربیع‌الاول و ولادت حضرت رسول اکرم(ص)، به احکام برنامه هفتم پیشرفت پرداخت و اظهار کرد: ماده ۷۱ برنامه هفتم از جمله موضوعاتی است که امروز وزیر جهاد کشاورزی را نیز در مجلس شورای اسلامی با چالش‌هایی مواجه کرد و مباحث مختلفی پیرامون آن مطرح شد.

ارتقای بسته‌بندی بهداشتی در برنامه هفتم پیشرفت

شریعتی با اشاره به ماده ۲ آیین‌نامه اجرایی این قانون افزود: یکی از محورهای مهم این آیین‌نامه، ارتقای وضعیت بسته‌بندی بهداشتی است. قانون‌گذار در برنامه هفتم پیشرفت، به‌درستی فصلی را به این موضوع اختصاص داده است تا بتوانیم تا پایان اجرای برنامه، در حوزه بسته‌بندی فرآورده‌های خام دامی به دستاوردهای مشخصی برسیم.

وی ادامه داد: همه ما از وضعیت گوشت و فرآورده‌های خام دامی اطلاع داریم و در برخی بخش‌های این زنجیره، اتفاقات مثبتی رخ داده است؛ از تولیدکنندگان و واحدهای پرورشی که استانداردهای بهداشتی را رعایت می‌کنند تا اقداماتی که برای ارتقای وضعیت کشتارگاه‌ها انجام شده و فعالیت مراکز بسته‌بندی و واحدهای توزیع و عرضه.

مدیرکل دامپزشکی استان تهران تصریح کرد: اگر در تمام زنجیره تولید، از مزرعه تا سفره، بایدها و نبایدهای بهداشتی رعایت شوند، قطعاً استقبال مردم از گوشت و فرآورده‌های بسته‌بندی‌شده افزایش خواهد یافت.

عرضه تمام مرغ تولیدی کشور به‌صورت بسته‌بندی‌شده

وی با اشاره به دستاوردهای بخش گوشت مرغ گفت: به یمن تلاش‌های انجام‌شده، امروز می‌توانیم ادعا کنیم که صددرصد مرغ تولیدی کشور به‌صورت بسته‌بندی‌شده عرضه می‌شود. تقریباً در تمام استان‌ها، مرغ خارج از بسته‌بندی عرضه نمی‌شود.

شریعتی افزود: اگرچه در این بخش به استاندارد قابل‌قبولی رسیده‌ایم، در حوزه قطعه‌بندی مرغ همچنان عقب هستیم. در حال حاضر، حداکثر ۳۰ درصد ظرفیت قطعه‌بندی مورد استفاده قرار می‌گیرد و حدود ۷۰ درصد این ظرفیت خالی است.

وی توسعه قطعه‌بندی مرغ را به نفع مردم و سلامت جامعه دانست و گفت: بهره‌برداری از این ظرفیت به روشنگری، فرهنگ‌سازی و ایجاد اطمینان در میان مردم نیاز دارد.

عمده گوشت قرمز همچنان به‌صورت فله عرضه می‌شود

مدیرکل دامپزشکی استان تهران وضعیت بسته‌بندی گوشت قرمز را نامطلوب ارزیابی کرد و افزود: عمده گوشت قرمز کشور همچنان به‌صورت فله‌ای عرضه می‌شود. در برنامه هفتم پیشرفت پیش‌بینی شده است که با همکاری فعالان این صنعت، میزان تولید و عرضه گوشت قرمز بسته‌بندی‌شده افزایش یابد.

وی ادامه داد: توسعه بسته‌بندی گوشت قرمز، یکی از انتظارات سازمان دامپزشکی کشور است و افزایش استقبال عمومی از این محصولات در آینده نزدیک می‌تواند یکی از افتخارات حوزه دامپزشکی باشد.

شریعتی با اشاره به تأثیر شرایط اقتصادی بر الگوی خرید مردم گفت: افزایش قیمت‌ها بخشی از توان خرید مردم را کاهش داده است و شاید در شرایط فعلی نتوانیم تمام اهداف موردنظر در حوزه بهداشت و سلامت را عملیاتی کنیم. بسیاری از مردم ممکن است حتی توان خرید گوشت فله را نیز نداشته باشند؛ اما عزم خود را برای حرکت در این مسیر جزم کرده‌ایم.

ظرفیت بسته‌بندی روزانه ۹۰۰ تن گوشت قرمز در تهران

وی درباره ظرفیت واحدهای فعال استان تهران اظهار کرد: نزدیک به ۲۰۰ واحد بسته‌بندی و قطعه‌بندی در استان تهران فعالیت می‌کنند. این واحدها در حوزه گوشت قرمز، ظرفیت بسته‌بندی روزانه حدود ۹۰۰ تن محصول را دارند.

مدیرکل دامپزشکی استان تهران افزود: حدود ۹۰ واحد بسته‌بندی وابسته به مراکز تولید و نزدیک به ۱۰۰ واحد بسته‌بندی مستقل در استان فعال هستند. میزان مصرف گوشت قرمز در استان تهران حدود ۵۵۰ تن است؛ بنابراین اگر شرایط لازم فراهم و اعتماد متقابل میان مردم و تولیدکنندگان ایجاد شود، توانایی عرضه تمام گوشت قرمز مصرفی استان به‌صورت بسته‌بندی‌شده وجود دارد.

سلامت مواد غذایی و شفافیت در عرضه؛ دو هدف برنامه هفتم

شریعتی با اشاره به بند «خ» ماده ۷۱ برنامه هفتم پیشرفت گفت: در این بند دو هدف کلی تعریف شده است؛ نخست، ارتقای سلامت و ایمنی مواد غذایی و دوم، ایجاد شفافیت در عرضه.

وی توضیح داد: منظور از شفافیت، شفاف‌شدن تمام اجزای زنجیره، از تأمین‌کننده و تولیدکننده گرفته تا عرضه‌کننده و مصرف‌کننده است.

مدیرکل دامپزشکی استان تهران با قدردانی از ظرفیت‌های تخصصی انجمن صنعت گوشت و مواد پروتئینی کشور افزود: افراد آگاه، متخصص و فرهیخته‌ای در این انجمن حضور دارند. با توجه به ارتباط مناسبی که میان اداره‌کل دامپزشکی استان تهران و انجمن وجود دارد، می‌توانیم شاهد اتفاقات مثبتی در این حوزه باشیم.

عبور از بازرسی‌های سنتی و حرکت به‌سوی نظارت هوشمند

شریعتی تأکید کرد: نباید همچنان بر بازدیدها و بازرسی‌های سنتی، قدیمی و فاقد فرایند مشخص تکیه کنیم. باید به سمت بازرسی‌های هوشمند حرکت کنیم و تمام فعالیت‌های نظارتی خود را هدفمند سازیم.

وی ادامه داد: در حال حاضر، بخشی از نظارت‌های دامپزشکی به‌صورت دوره‌ای انجام می‌شوند. گاهی از یک واحد مطلوب با رتبه بالا، همان میزان بازرسی انجام می‌شود که از یک واحد دارای سطح پایین‌تر صورت می‌گیرد. اگر بتوانیم نظام نظارتی را ارتقا دهیم و هدفمند کنیم، منابع و ظرفیت‌های موجود نیز به شکل مؤثرتری مورد استفاده قرار خواهند گرفت.

مسئول فنی باید به مدیر سیستم ایمنی و سلامت تبدیل شود

مدیرکل دامپزشکی استان تهران با اشاره به جایگاه مسئولان فنی در واحدهای بسته‌بندی گفت: در شرایط فعلی، مسئول فنی بیشتر در جایگاه یک ناظر سنتی فعالیت می‌کند؛ اما اگر اهداف برنامه هفتم به‌درستی اجرا شوند، مسئولان فنی از ناظر صرف به مدیران سیستم ایمنی، تغذیه و سلامت تبدیل خواهند شد.

وی افزود: در چنین ساختاری، تأمین‌کنندگان واحدها نیز شفاف خواهند شد و اطلاعات موردنیاز برای مدیریت هوشمند بسته‌بندی در دسترس قرار خواهد گرفت.

ایجاد شناسنامه الکترونیکی برای هر فرآورده

شریعتی، ایجاد شناسنامه الکترونیکی برای محصولات را یکی از الزامات مدیریت هوشمند دانست و گفت: هر فرآورده و محصول تولیدی باید دارای شناسنامه مشخصی باشد و هرگونه تخلف یا خطا نیز از طریق اطلاعات متصل به یکدیگر، قابلیت ردیابی هوشمند داشته باشد. وی ادامه داد: اطلاعات باید از کشتارگاه تا واحد بسته‌بندی و محل عرضه به یکدیگر متصل شوند تا تمام این مسیر به‌صورت سیستماتیک مدیریت شود.

مدیرکل دامپزشکی استان تهران افزود: اگر این نظام به‌درستی اجرا شود، فراخوان و بازگشت محصولی که شرایط بهداشتی لازم را ندارد، هدفمند خواهد شد. همچنین امکان پیگیری تخلفات و رتبه‌بندی واحدها نیز فراهم می‌شود. وی تأکید کرد: یقین دارم که می‌توانیم در تمام این حوزه‌ها از روش‌های سنتی سال‌های گذشته عبور کنیم.

ضرورت ارتقای استانداردها برای جلوگیری از بازگشت محموله‌های صادراتی

شریعتی با اشاره به صادرات آبزیان به روسیه و کشورهای اوراسیا گفت: بخشی از محموله‌های صادراتی آبزیان ما از این بازارها بازگردانده می‌شوند. جدا از برخی رفتارها و سخت‌گیری‌هایی که ممکن است وجود داشته باشد، گاهی پس از بررسی متوجه می‌شویم که خود ما نیز در رعایت برخی استانداردها به‌درستی عمل نکرده‌ایم.

وی نقش انجمن صنعت گوشت و مواد پروتئینی کشور را در ارتقای این وضعیت مؤثر دانست و افزود: انجمن می‌تواند کمک زیادی کند تا از بازرسی‌های قدیمی و سنتی عبور کنیم و سطح استانداردها را ارتقا دهیم.

مدیرکل دامپزشکی استان تهران تصریح کرد: باید بتوانیم در برابر اتحادیه اروپا، اوراسیا و سایر بازارهای صادراتی با اطمینان اعلام کنیم که گوشت و فرآورده‌های تولیدی ما فاقد سرب، آرسنیک و باقی‌مانده‌های آنتی‌بیوتیکی غیرمجاز هستند.

ایران توان تولید، بسته‌بندی و صادرات گوشت را دارد

شریعتی با ابراز خوش‌بینی نسبت به آینده این صنعت گفت: از روزی که مسئولیت اداره‌کل دامپزشکی استان تهران را بر عهده گرفتیم، مبنای فعالیت خود را بر این گذاشتیم که بتوانیم موانع را از پیش پای فعالان این صنعت برداریم.

وی ادامه داد: حتی در شرایط جنگی، وضعیت عرضه فرآورده‌های خام دامی از نظر کمیت، کیفیت و قیمت، بسیار مناسب‌تر از برخی مقاطع غیرجنگی بود. این موضوع نشان می‌دهد که این بخش همچنان پویا و توانمند است.

مدیرکل دامپزشکی استان تهران در پایان خاطرنشان کرد: ایران هم توانایی تولید گوشت موردنیاز خود را دارد، هم می‌تواند استانداردهای بهداشتی را رعایت کند و هم از ظرفیت صادرات انواع گوشت در بسته‌بندی‌های مختلف برخوردار است. فقط در سه استان واحد تولید و بسته‌بندی گوشت و مرغ وجود ندارد.