از حاشیه تک‌سمیان و مرغ‌های منجمد تا ساماندهی پت‌شاپ‌ها و جایگاه راهبردی مؤسسه رازی

حکیم مهر-دکتر محسن طاهرمیرزایی: نشست خبری مشترک رئیس سازمان دامپزشکی کشور، رئیس سازمان نظام دامپزشکی جمهوری اسلامی ایران و رئیس مؤسسه تحقیقات واکسن و سرم‌سازی رازی، همزمان با روز ملی دامپزشکی برگزار شد؛ نشستی که از پاسخ به حاشیه‌های مربوط به پرورش و کشتار تک‌سمیان، واردات گوشت و وضعیت ۵۴۰۰ تن مرغ منجمد آغاز شد و تا ساماندهی فعالیت پت‌شاپ‌ها، واگذاری تصدی‌ها و ضرورت تقویت ظرفیت‌های علمی و تولیدی در حوزه واکسن و فرآورده‌های بیولوژیک ادامه یافت.

به گزارش پایگاه خبری «حکیم مهر»، نشست خبری مشترک «دکتر وحید صالحی» رئیس سازمان دامپزشکی کشور، «دکتر عباسعلی مطلبی» رئیس سازمان نظام دامپزشکی جمهوری اسلامی ایران و «دکتر حسن مروتی» رئیس مؤسسه تحقیقات واکسن و سرم‌سازی رازی، روز سه‌شنبه ۱۴ مهرماه ۱۴۰۵ و همزمان با روز ملی دامپزشکی برگزار شد.

صالحی: هیچ واحد مجاز پرورش یا کشتارگاه تک‌سمیان در کشور وجود ندارد

در ابتدای این نشست، «دکتر وحید صالحی» با تشریح جایگاه سازمان دامپزشکی در زنجیره سلامت و امنیت غذایی، تأکید کرد که نظارت‌های این سازمان نباید به‌معنای تقابل با تولیدکنندگان تلقی شود؛ چراکه سازمان دامپزشکی در کنار تولید و با هدف صیانت از سلامت جامعه فعالیت می‌کند.

وی همچنین از رسانه‌ها خواست در افزایش آگاهی عمومی نسبت به ضرورت خرید فرآورده‌های خام دامی از مراکز مجاز نقش فعال‌تری داشته باشند و گفت فرهنگ‌سازی در این زمینه می‌تواند مخاطرات ناشی از خرید محصولات خارج از زنجیره نظارت دامپزشکی را کاهش دهد.

یکی از مهم‌ترین محورهای این نشست، حواشی روزهای اخیر درباره پرورش، کشتار و عرضه گوشت تک‌سمیان بود.

صالحی در پاسخ به پرسش خبرنگاران تصریح کرد که در حال حاضر هیچ واحد مجاز پرورش تک‌سمیان و هیچ کشتارگاه مجاز برای استحصال گوشت اسب، الاغ و دیگر تک‌سمیان در کشور وجود ندارد.

وی توضیح داد که در سال گذشته متقاضیانی در سه استان کشور، ایجاد واحد پرورش و کشتارگاه بهداشتی برای ذبح، استحصال، بسته‌بندی و عمدتاً صادرات فرآورده‌های تک‌سمیان را پیگیری کرده‌اند و سازمان دامپزشکی نیز بر اساس وظیفه قانونی خود، موضوع را با وزارت جهاد کشاورزی و دستگاه‌های مرتبط بررسی کرده است.

رئیس سازمان دامپزشکی کشور تأکید کرد نامه‌ای که طی روزهای گذشته در فضای مجازی بازتاب گسترده‌ای پیدا کرد، به‌معنای صدور مجوز برای فعالیت در این حوزه نبوده است و در حال حاضر حتی شیوه‌نامه مشخصی برای صدور پروانه چنین واحدهایی وجود ندارد.

به گفته وی، در صورت تصمیم برای تعریف چنین فعالیتی در آینده، مجموعه‌ای از ضوابط قانونی، شرعی و بهداشتی و همچنین الزامات مرتبط با پرورش، کشتار، بسته‌بندی و نحوه عرضه باید به‌صورت شفاف تدوین شود.

تمام گوشت‌های منجمد وارداتی در مبادی ورودی آزمایش می‌شوند

صالحی در بخش دیگری از نشست به پرسش‌های مطرح‌شده درباره سلامت گوشت‌های وارداتی پاسخ داد و گفت سازمان دامپزشکی برای واردات هر فرآورده خام دامی، الزامات بهداشتی مشخصی دارد و تمام محموله‌های گوشت منجمد وارداتی در مبادی ورود به کشور تحت آزمایش‌ها و بازرسی‌های تخصصی قرار می‌گیرند.

وی خاطرنشان کرد در صورتی که محموله‌ای با استانداردهای ملی و الزامات بهداشتی کشور مطابقت نداشته باشد، مطابق مقررات، کالا می‌تواند به مبدأ بازگردانده یا به کشور دیگری ترانزیت شود و چنانچه این دو امکان وجود نداشته باشد، با دستور قضایی امحا خواهد شد.

رئیس سازمان دامپزشکی همچنین درباره عرضه گوشت گاومیش هندی برای مصرف خانوار توضیح داد که این محصول سال‌ها در صنایع غذایی کشور مورد استفاده قرار گرفته است و طی سه تا چهار سال اخیر، با بازنگری و سخت‌گیرانه‌تر شدن الزامات بهداشتی، امکان واردات نمونه‌هایی که سلامت آنها تأیید شده برای مصرف مستقیم خانوار نیز فراهم شده است.

وی تأکید کرد گوشت گاومیش وارداتی که با برچسب مصرف خانوار و پس از تأیید سازمان دامپزشکی عرضه می‌شود، مراحل لازم برای احراز سلامت را طی کرده است.

واقعیت ماجرای ۵۴۰۰ تن مرغ منجمد

موضوع دیگری که بخش قابل توجهی از پرسش‌های خبرنگاران را به خود اختصاص داد، اخبار منتشرشده درباره «مرغ‌های تاریخ‌گذشته» بود.

صالحی در تشریح ماجرا گفت شرکت پشتیبانی امور دام در سال گذشته حدود ۲۰ هزار و ۵۰۰ تن مرغ منجمد برای تنظیم بازار ذخیره کرده بود که حدود ۱۵ هزار تن آن پیش از پایان تاریخ مصرف وارد بازار شد.

وی افزود حدود ۵۴۰۰ تن از این ذخایر باقی مانده بود که در آن مقطع یک تا سه ماه تا پایان تاریخ مصرف آنها باقی مانده بود و به همین دلیل موضوع در کارگروه‌های فنی و بهداشتی بررسی شد.

رئیس سازمان دامپزشکی کشور گفت این محموله‌ها بدون بررسی وارد شبکه مصرف نشده‌اند و پس از نمونه‌برداری و آزمایش در آزمایشگاه‌های مرجع، از مجموع ۵۴۰۰ تن، تنها ۲۷ تن تأیید سلامت دریافت نکرد.

وی تأکید کرد محموله‌های تأییدشده نیز صرفاً در مسیرهای تعریف‌شده از جمله واحدهای تولید فرآورده‌های گوشتی و مراکز مصرف صنعتی تحت نظارت قرار گرفته‌اند و این ادعا که چند هزار تن مرغ تاریخ‌گذشته بدون بررسی سلامت مستقیماً روانه سفره خانوار شده، با واقعیت فرآیند انجام‌شده مطابقت ندارد.

مطلبی: پت‌شاپ‌ها حذف نمی‌شوند؛ فعالیت آنها باید ساماندهی شود

در ادامه نشست، «دکتر عباسعلی مطلبی» رئیس سازمان نظام دامپزشکی جمهوری اسلامی ایران، به موضوع فعالیت پت‌شاپ‌ها و ورود برخی از این مراکز به حوزه خدمات تخصصی دامپزشکی پرداخت.

وی با تأکید بر اینکه هدف، حذف پت‌شاپ‌ها از چرخه خدمات مرتبط با حیوانات خانگی نیست، گفت فعالیت این مراکز باید در چارچوب قوانین و ضوابط مربوط ساماندهی شود.

مطلبی تصریح کرد برخی پت‌شاپ‌ها عملاً به محلی برای دخالت افراد فاقد صلاحیت حرفه‌ای در امور تخصصی دامپزشکی تبدیل شده‌اند و در مواردی افرادی که دامپزشک نیستند، اقدام به توصیه، تجویز یا فروش دارو و مکمل‌های دامپزشکی می‌کنند.

وی گفت حدود ۸۰ درصد فعالیت برخی از این مراکز به دارو، مکمل و لوازم بهداشتی و آرایشی مرتبط شده است؛ در حالی که برای ارائه خدمات تخصصی درمانی و عرضه دارو، کلینیک‌ها و داروخانه‌های دامپزشکی دارای مسئول فنی و مجوز قانونی در کشور فعالیت می‌کنند.

رئیس سازمان نظام دامپزشکی تأکید کرد مرزبندی فعالیت‌های صنفی با امور تخصصی دامپزشکی باید روشن باشد و عرضه یا تجویز دارو و مکمل توسط افراد فاقد صلاحیت حرفه‌ای نمی‌تواند خارج از چارچوب نظارت تخصصی ادامه پیدا کند.

نظام دامپزشکی متولی اجرای تصدی‌های سازمان دامپزشکی نیست

مطلبی در بخش دیگری از سخنان خود به موضوع واگذاری تصدی‌های سازمان دامپزشکی کشور اشاره کرد و گفت قانون، نحوه و مرجع واگذاری این امور را مشخص کرده است.

وی توضیح داد سازمان نظام دامپزشکی قرار نیست به‌عنوان «عامل» یا «متصدی» خدماتی که از سوی سازمان دامپزشکی واگذار می‌شود فعالیت کند، بلکه نقش آن در ساماندهی، مدیریت و نظارت بر اجرای صحیح این سیاست‌ها تعریف شده است.

به گفته رئیس سازمان نظام دامپزشکی، سیاست‌گذاری و تدوین دستورالعمل‌ها و شیوه‌نامه‌های مربوط به واگذاری تصدی‌ها بر عهده سازمان دامپزشکی کشور است و سازمان نظام دامپزشکی می‌تواند با ساماندهی ظرفیت بخش غیردولتی، به سازمان دامپزشکی کمک کند تا تمرکز بیشتری بر وظایف حاکمیتی، سیاست‌گذاری و نظارت داشته باشد.

مروتی: دامپزشکی بدون پژوهش، واکسن و فناوری زیستی نمی‌تواند پاسخگوی تهدیدهای آینده باشد

در بخش پایانی نشست، «دکتر حسن مروتی» رئیس مؤسسه تحقیقات واکسن و سرم‌سازی رازی، بر جایگاه علمی و راهبردی دامپزشکی در سلامت جامعه و نقش تحقیقات و تولید فرآورده‌های بیولوژیک در تأمین امنیت زیستی کشور تأکید کرد.

وی دامپزشکان را حلقه‌ای اثرگذار از آزمایشگاه و پژوهش تا میدان، تولید و اجرای برنامه‌های پیشگیری و کنترل بیماری‌ها دانست و خاطرنشان کرد بخش مهمی از تأمین سلامت دام، کنترل بیماری‌های مشترک انسان و حیوان و در نهایت صیانت از سلامت جامعه، وابسته به فعالیت علمی و تخصصی دامپزشکان است.

مروتی با اشاره به ظرفیت‌های علمی، تحقیقاتی و تولیدی مؤسسه رازی، بر ضرورت تقویت پیوند میان مراکز تحقیقاتی، جامعه دامپزشکی، دانشگاه‌ها و مجموعه‌های تخصصی تأکید کرد و توسعه فناوری‌های مرتبط با واکسن و فرآورده‌های بیولوژیک را یکی از الزامات حفظ استقلال کشور در حوزه سلامت و امنیت زیستی دانست.

مؤسسه تحقیقات واکسن و سرم‌سازی رازی به‌عنوان یکی از باسابقه‌ترین مراکز علمی و تولیدی کشور در حوزه فرآورده‌های بیولوژیک، بخش مهمی از مأموریت خود را بر تحقیق، توسعه و تولید واکسن‌های انسانی و دامپزشکی متمرکز کرده است؛ ظرفیتی که به اعتقاد رئیس این مؤسسه، برای پاسخگویی به بیماری‌های نوپدید و بازپدید و کاهش وابستگی کشور باید بیش از گذشته تقویت شود.

نشست خبری مشترک سه مجموعه اصلی حوزه دامپزشکی کشور در شرایطی برگزار شد که دامپزشکی امروز تنها با سلامت دام و تولیدات دامی تعریف نمی‌شود و از امنیت غذایی و سلامت عمومی تا کنترل بیماری‌های مشترک، نظارت بر تجارت فرآورده‌های خام دامی، خدمات حرفه‌ای بخش خصوصی و تأمین واکسن و فرآورده‌های بیولوژیک را دربر می‌گیرد؛ مجموعه‌ای از مسئولیت‌ها که همکاری سازمان دامپزشکی، سازمان نظام دامپزشکی، مؤسسه رازی و دیگر بخش‌های مرتبط را بیش از گذشته ضروری کرده است.