حکیم مهر - سرویس دانشجویی: دانشجویان همواره در مقاطع ارشد و دکتری عمومی و تخصصی ، تمامی رشته ها ، مخصوصا دانشجویان دانشگاه آزاد پس از تحمل هزینه های سنگین و گزاف و رسیدن به واحد پایان نامه و تقبل مبالغ عجیب نگارش آن، در پله ی آخر همچنان باید نگران نحوه ی پذیرایی در جلسه ی دفاع از پایان نامه نیز باشند.
در اولین نگاه احتمالا پذیرایی در روز دفاع یک موضوع ساده و کم اهمیت تلقی شود، اما زمانی که یک رفتار از یک انتخاب شخصی به یک انتظار نانوشته تبدیل شود، جنبه ی تشریفات گرفته و صرفا عبور از یک مرحله نخواهد بود!
آگاهیم که در بخشنامه و ابلاغیه های گوناگون تا به این لحظه از جانب وزارت علوم و دانشکده ها این موضوع ممنوع اعلام شده و بقولی تحت نظارت است،اما مهم‌ترین پرسش این است که چرا همچنان در عمل شاهد آن هستیم؟ چرا همچنان بخش بزرگی از دغدغه ی دانشجو را به خود اختصاص میدهد؟
رویکردی که برای سال‌ها در یک محیط تکرار می‌شود، به‌تدریج از یک انتخاب شخصی به یک هنجار تبدیل شده و دانشجویی که خود تمایلی به پذیرایی ندارد، ممکن است احساس کند جلسه ی دفاع بدون پذیرایی ناقص بوده و خود را با دانشجویان قبلی مقایسه کرده و یا نگران برداشت دیگران از خود باشد. حتی ممکن است پذیرایی را نه یک تجمل، بلکه نوعی احترام به استادان و داوران تلقی کند.
با این اوصاف، صدور یک بخشنامه برای تغییر یک هنجار کافی نیست!!
نقل قول از مبینا—، که به تازگی جلسه ی دفاع خود را پشت سر گذاشته است:
برای دفاعم واقعا سعی کردم بهترین پذیرایی که از توانم برمیاد داشته باشم، چون فکر می‌کردم حداقل از این نظر باید آبروداری کنم. خانواده ی من هم نتونستن روز دفاع کنارم باشن و واقعا دوست داشتم جلسه برای خودم خوب پیش بره برای پذیرایی هزینه زیادی کردم، ولی آخرش احساس نکردم این موضوع تفاوتی توی نظر اساتید ایجاد کرده باشه شاید حتی اگر اون هزینه رو نمی‌کردم، نتیجه دفاعم همون میشد. چیزی که بیشتر از همه اذیتم کرد این بود که در حالتی که خودم به تنهایی داشتم از پس هزینه ها و فشارهای پایان‌نامه برمیومدم احساس کردم برای دفاع هم باید هزینه‌ای رو قبول کنم که ضرورتی ندارد!
اگر دانشجو همچنان تصور کند که پذیرایی نکردن ممکن است از نظر اساتید و وجه ی کلی برای او پیامد منفی داشته باشد، طبیعی است که ممنوعیت رسمی الزاماً به تغییر رفتار منجر نشود.تغییر چنین فرهنگی نیز تنها با خطاب قرار دادن دانشجو امکان‌پذیر نیست.
اعضای هیئت علمی و مدیران دانشگاه نیز شکل‌گیری و اصلاح این فرهنگ نقش دارند.
همواره اساتید مهربان و باانصاف وجود دارند که ذره ای نگاه مقایسه ای در مقابل مسائل این چنینی نداشته و هیچ تاثیری در داوری و نظرشان ندارد.
اگر به‌صورت روشن و عملی به دانشجو گفته شود که پذیرایی هیچ نقشی در ارزیابی پایان‌نامه ندارد، نبود آن کاملاً طبیعی است و هیچ‌کس نباید به دلیل عدم پذیرایی مورد قضاوت قرار گیرد، به‌تدریج انگیزه برای ادامه ی این رفتار نیز کاهش خواهد یافت.در کنار اینها باید در عمل نیز از سوی اساتید بی طرفی در نمره‌دهی و پذیرش عدم وجود پذیرایی از سمت دانشجو شکل بگیرد.
درمقابل دیدگاه و گزارش های متفا‌وتی نیز مطرح شده اند که حاکی از این موضوع هستند که هرچند پذیرایی در ابتدا به منظور توجهی ساده و صرف تشکر از اساتید و داوران شکل گرفته است. با گذشت زمان به طرز افراط گونه ای پیش رفته و سطح توقع اساتید را نیز تغییر داده است تا آن جایی که قسمتی از نمرات دانشجویان حتی در این وضعیت معیشت اجتماعی به این مورد وابسته بوده و اساتید با مقایسه ی این مورد در میان دانشجویان حتی اگر نمره ای کم نشود امتیاز ویژه ای برای پذیرایی بهتر قائل هستند.
نقل قول از محمد __، که به تازگی از پایان نامه ی خود دفاع کرده است ؛
من در روند انجام پایان نامه به خاطر شرایط جنگی نمونه هام خراب شد و مجبور شدم دوباره نمونه‌گیری و آزمایش ها رو انجام بدم ،همین موضوع هزینه ی زیادی برای من داشته ، الان هم که رسیدم به دفاع بحث پذیرایی مطرح شده و پرداخت مجدد مبالغ این چنینی برای من با توجه به شرایطم سنگین بود و متاسفانه اساتید هم کمی توقع دارند،میبینیم که واقعا پذیرایی خوب تاثیر مثبتی روی نظر اساتید دارد، بعد از این همه هزینه و دردسر دیگه واقعا توان این هزینه‌های اضافه رو نداشتم!
با وجود اینکه از اهمیت احتمال سوگیری اساتید در بحث نمره‌دهی بر اساس نحوه پذیرایی هم نمیتوان ساده گذر کرد، بسیاری از اساتید نیز طبیعتاً ارزیابی خود را بر اساس کیفیت علمی پایان‌نامه انجام می‌دهند.
پذیرایی، روابط اجتماعی و فضای حاکم بر جلسه، هرکدام می‌توانند بخشی از فضای روانی جلسه را شکل دهند. بنابراین، حتی اگر هیچ سوگیری آگاهانه‌ای در کار نباشد، بهتر است فرایند ارزیابی علمی تا جای ممکن از چنین عوامل جانبی مستقل باشد.
مسئله اصلی، متهم کردن استاد یا داور نیست، طراحی محیطی است که در آن کیفیت پژوهش و نحوه دفاع از آن، مهم‌ترین و در واقع تنها معیار قضاوت باشد.
در گزارشی دیگر علی، دانشجوی دکترای دامپزشکی دانشگاه —می‌گوید ؛
به علت وضعیت اقتصادی و مالی نه چندان مناسب که اکثر جامعه امروزه درگیر آن هستند، پذیرایی در خور اساتید و حضار صورت نگرفته و همین موضوع توسط داوران در مقایسه با بقیه دانشجویان این مقطع مورد نقد قرار گرفت و حتی در جلسه ی دفاع مطرح شده است.
دانشجویی که بجای صرف وقت برای ارائه ی پایان نامه ی خود که ماه ها وقت و انرژی صرف آن کرده است ، توان و تمرکز خود را روی مسائل دیگری مانند پذیرایی در جلسات دفاع معطوف کرده است .
زمانی که در جایگاه مقایسه با دیگر دانشجویان توسط داوران محترم قرار میگیرد ، علاوه بر دلسردی و ایجاد حس کمبود ، شوق و انگیزه ی ادامه را از دانشجویان میگیرد .
در این مسیر تنها صدور ابلاغیه را گامی مکفی نمیدانیم چرا که این تغییر تفکر هم از جانب دانشجو و هم از جانب اساتید نیازمند تغییر رویه ی دو طرفه بوده .در نهایت، شأن استاد با کیفیت پذیرایی دانشجو سنجیده نمی‌شود و ارزش یک پایان‌نامه نیز با تعداد و کیفیت خوراکی‌های روی میز دفاع تعیین نمی‌شود.
آنچه باید در پایان این مسیر دیده و قضاوت شود، سال‌ها تلاش، کیفیت پژوهش و توان علمی دانشجوست؛ نه میز پذیرایی جلسه‌ی دفاع.
نون سنگک بذار جلوشون - خیلی خواستی حال بدی گوجه و خیار و پنیر هم بذار لقمه کنند یادمه سال97با دو تا دوستام و یک قوطی شیرینی و 3تا رانی دفاع کردم و حتی پایان نامه چاپی هم نگرفتم طرف فارغ التحصیل کاردانیه و با وجود این که دانشجو نیست،وارد دانشکده میشه و با هدف جمع آوری پک پذیرایی در جلسات دفاع دانشجویان دکتری عمومی شرکت میکنه ،البته با یک سر و وضع دیدنی! اگه کیفیت پک پذیرایی به مذاقش خوش نیومد ،شروع میکنه به سخن چینی که فلانی عرضه نداشت خرج کنه،متاسفم برا حراست دانشکده که اجازه ورود میده رییس دانشکده ما رسما پذیرایی به جز آب معدنی را ممنوع کرده است. | آفرین بر رییس دانشگاه شما. معلومه که دانشگاه شما دانشگاهه و رییس محترمش هم استاد و دانشمنده. آفرین. 
