
حکیم مهر- دکتر محسن طاهرمیرزایی: گسترش نگهداری از حیوانات خانگی و افزایش تقاضا برای دریافت خدمات تخصصی، زمینه ظهور شکلهای تازهای از فعالیتهای دامپزشکی را فراهم کرده است؛ از مراکز فیزیوتراپی حیوانات و پانسیونهای نگهداری گرفته تا ویزیت در محل و ارائه مشاوره از طریق سایتها، اپلیکیشنها و شبکههای اجتماعی. بااینحال، توسعه سریع این خدمات در شرایطی رخ داده که برای بخشی از آنها هنوز ضوابط مستقل، شفاف و جامعی تدوین یا ابلاغ نشده است؛ وضعیتی که پرسشهایی جدی درباره حدود صلاحیت ارائهدهندگان خدمات، نحوه صدور مجوز، مسئولیت حرفهای دامپزشکان، نظارت بر فعالیت مراکز و پلتفرمها و چگونگی برخورد با مداخلات غیرمجاز ایجاد کرده است.
دکتر عباسعلی مطلبی، رئیس سازمان نظام دامپزشکی جمهوری اسلامی ایران، در گفتوگویی تفصیلی با پایگاه خبری حکیم مهر، ضمن استقبال از توسعه ضابطهمند خدمات نوین دامپزشکی، تأکید کرد که ارائه این خدمات باید صرفاً توسط افراد دارای صلاحیت و در چارچوب مجوزهای قانونی انجام شود. وی در این گفتوگو از نبود دستورالعمل مشخص برای فعالیت آنلاین دامپزشکان، آغاز بررسی راهکارهای ساماندهی فیزیوتراپی حیوانات، تدوین مشترک شیوهنامه تأسیس مراکز نگهداری حیوانات خانگی و انتظار برای ابلاغ آن خبر داد و اعلام کرد که تمام پانسیونهای حیوانات خانگی، فاقد مجوز و غیرقانونیاند.
رئیس سازمان نظام دامپزشکی همچنین با اشاره به ضرورت ایجاد نظام ثبت و رتبهبندی برای پلتفرمها، مؤسسات و ارائهدهندگان مشاوره آنلاین، شرایط ویزیت حیوانات در محل، حدود فعالیت دامپزشکان در حوزه فیزیوتراپی و نحوه برخورد انتظامی یا قضایی با افراد فاقد صلاحیت را تشریح کرد و تدوین مقرراتی تازه و شفاف را لازمه ساماندهی این حوزه روبهگسترش دانست.
حکیم مهر: آقای دکتر مطلبی، طی سالهای اخیر با گسترش فعالیتهای نوین در حوزه دامپزشکی مواجه هستیم؛ از جمله مراکز فیزیوتراپی حیوانات، پانسیونها، خدمات ویزیت در محل و سایتهای مشاوره آنلاین. سازمان نظام دامپزشکی این تحولات را چگونه ارزیابی میکند؟ آیا این فعالیتها را به رسمیت شناخته است؟
از توجه و وقتی که برای پرداختن به این موضوع اختصاص دادهاید، تشکر میکنم. آنچه سازمان نظام دامپزشکی دنبال میکند، توسعه خدمات دامپزشکی است؛ منتها این توسعه باید منوط و مشروط به رعایت مقررات، ضوابط، آییننامهها و دستورالعملها باشد. امروزه با توجه به شرایط خاص کشور، فعالیتهای مشاورهای و ارائه خدمات از راه دور گسترش یافته است. ویزیتهای آنلاین در حوزه پزشکی نیز مطرح شدهاند و قطعاً چنین خدماتی میتوانند در حوزه دامپزشکی هم مورد توجه قرار گیرند. بااینحال، همانگونه که در حوزه پزشکی هیچ پزشکی بدون مجوز، کد نظام پزشکی، اجازه تجویز نسخه و برخورداری از تخصص مرتبط نمیتواند اظهارنظر، تجویز، ویزیت آنلاین یا مشاوره پزشکی ارائه کند، در حوزه دامپزشکی نیز رعایت همین الزامات ضروری است. در حوزه پزشکی نیز اگر فردی خارج از این چارچوب فعالیت کند، اقدام او تخلف محسوب میشود و مورد پیگرد قرار میگیرد.
حکیم مهر: در حال حاضر برخی افراد در فضای مجازی خدمات مشاوره یا ویزیت آنلاین دامپزشکی ارائه میکنند. موضع سازمان نظام دامپزشکی درباره فعالیت این افراد چیست؟
گاهی در فضای مجازی مشاهده میکنم که برخی افراد چنین فعالیتهایی دارند. ما پیشازاین به آنان هشدار دادهایم و اکنون نیز هشدار میدهیم که برای فعالیت آنلاین در فضای مجازی، حتماً باید به سازمان نظام دامپزشکی استان مربوطه مراجعه و مجوز لازم را دریافت کنند.
اگر افرادی که در حوزههای مختلف دامپزشکی، بهویژه حوزه حیوانات خانگی، خدمات آنلاین ارائه میکنند، پروانه اشتغال به امور درمان یا پروانه فعالیت بهعنوان کلینیسین دامپزشکی نداشته باشند، اقدام آنان قطعاً تخلف محسوب میشود. براساس گزارش کارشناسان، بازرسان و ناظران سازمان دامپزشکی کشور یا سازمان نظام دامپزشکی، با این افراد بهدلیل دخالت غیرقانونی و غیرمجاز در امور دامپزشکی برخورد خواهد شد.
حکیم مهر: اگر ارائهدهندگان این خدمات دامپزشک باشند و پروانه اشتغال یا مرکز درمانی دارای مجوز داشته باشند، باز هم باید مجوز جداگانهای دریافت کنند؟
ممکن است افرادی که این خدمات را ارائه میکنند، دامپزشک و دارای پروانه اشتغال باشند یا کلینیک و درمانگاه داشته باشند. به این افراد نیز توصیه میشود به سازمان نظام دامپزشکی مراجعه و اجازه لازم را دریافت کنند تا بتوانند بهصورت آنلاین خدمات ویزیت و سایر خدمات دامپزشکی را ارائه دهند. طبیعی است افرادی که در زمینه فیزیوتراپی حیوانات فعالیت میکنند نیز باید با کسانی همکاری کنند که مجوز و پروانه لازم را از سازمان نظام دامپزشکی دریافت کردهاند.
حکیم مهر: وضعیت شرکتهایی که خدمات مشاورهای و فنی دامپزشکی ارائه میکنند، چگونه است؟
در ماده ۲ قانون افزایش بهرهوری بخش کشاورزی و منابع طبیعی، ارائه خدمات مشاورهای نیز پیشبینی شده است. در این چارچوب، شرکتهایی شکل میگیرند که وظیفه آنها ارائه خدمات فنی، مشاورهای و اجرایی در حوزه امور بهداشتی و سایر امور دامپزشکی است. بنابراین، سازمان نظام دامپزشکی قطعاً نظاممند شدن این فعالیتها را دنبال میکند و بر ضرورت آن تأکید دارد. در عین حال، بهشدت توصیه میکنیم که هیچ فردی بدون دریافت مجوز وارد این حوزه نشود.
حکیم مهر: اگر فردی بدون داشتن مجوز یا صلاحیت حرفهای در فضای مجازی خدمات دامپزشکی ارائه کند، چه برخوردی با او صورت میگیرد؟
افرادی که دامپزشک نیستند و ممکن است کاردان، کارشناس یا حتی از افراد غیرمرتبط باشند، نباید بدون مجوز در فضای مجازی به ارائه خدمات دامپزشکی بپردازند. اگر فرد متخلف عضو سازمان نظام دامپزشکی باشد، فعالیت بدون مجوز او از طریق هیئتهای بدوی و عالی انتظامی پیگیری خواهد شد. اگر فرد عضو سازمان نظام دامپزشکی نباشد و بهصورت غیرمجاز در امور دامپزشکی دخالت کند، موضوع از طریق مراجع قضایی پیگیری میشود و فرد تحت تعقیب قرار خواهد گرفت.
حکیم مهر: حال فرض کنیم تمام افرادی که این خدمات را ارائه میکنند، دامپزشک و دارای صلاحیت حرفهای هستند. آیا در سازمان نظام دامپزشکی دستورالعمل، آییننامه یا ضابطه مشخصی برای ساماندهی فعالیت آنان در فضای مجازی تدوین شده است؟
خیر؛ واقعیت این است که تاکنون برای فعالیت دامپزشکان در فضای مجازی، چارچوب، دستورالعمل یا مقررات مشخصی تدوین نشده است. البته این موضوع به سیاستگذاری نیاز دارد. سیاستهای کلان مربوط به این حوزه باید از سوی سازمان دامپزشکی کشور تهیه و ابلاغ شود و سازمان نظام دامپزشکی نیز نسبت به اجرای آنها اقدام کند. اگر این نوع فعالیت را در امتداد خدماتی بدانیم که در کلینیکها، بیمارستانها و درمانگاههای دامپزشکی ارائه میشود، لازم است برای آن شیوهنامه و دستورالعمل مشخصی تدوین و ابلاغ شود تا این فعالیتها بهصورت نظاممند انجام گیرند. واقعاً عرض میکنم که اصل شکلگیری این خدمات را میپسندم، بهشرط آنکه بهصورت تعریفشده و مدیریتشده انجام شود؛ اما تاکنون هیچ دستورالعمل و ضابطه مشخصی برای آن تعریف نشده است.
حکیم مهر: آیا ضرورت دریافت مجوز فقط شامل ویزیت و مشاوره آنلاین میشود یا فعالیتهای آموزشی دامپزشکی در فضای مجازی را نیز دربر میگیرد؟
هر فعالیتی که اکنون در فضای مجازی در این حوزه انجام میشود، باید ضابطهمند باشد؛ حتی فعالیت افرادی که آموزش میدهند یا ویدئوهای آموزشی منتشر میکنند. فعالیتهای آموزشی نیز نزد ما تابع ضابطه و نظام مشخصی است. افرادی صلاحیت برگزاری دورههای آموزشی برای سایر دامپزشکان را دارند که مجوزهای لازم را دریافت کرده باشند. سازمان نظام دامپزشکی متولی بازآموزی، نوآموزی و توانمندسازی نیروی انسانی بخش دامپزشکی و بهرهبرداران فعالیتهای دامپزشکی است؛ بنابراین، افراد بدون دریافت مجوز نمیتوانند چنین فعالیتهایی را انجام دهند. ما باید این خلأ را در اسرع وقت پیگیری و برطرف کنیم و بهطور جدی به این موضوع بپردازیم.
حکیم مهر: فیزیوتراپی حیوانات بهعنوان یک حوزه تخصصی نوین، طیف وسیعی از خدمات، از جمله لیزردرمانی، آبدرمانی، الکتروتراپی و ماساژدرمانی را شامل میشود. آیا از نظر سازمان نظام دامپزشکی، این خدمات در حوزه وظایف دامپزشکی تعریف میشوند؟
بله. میتوان در این زمینه دامپزشکی را با پزشکی مقایسه کرد. در حوزه پزشکی، خدماتی مانند فیزیوتراپی و لیزردرمانی توسط پزشکان و متخصصان فیزیوتراپی ارائه میشود که دارای کد نظام پزشکی، مجوز فعالیت و تحصیلات مرتبط هستند. متخصصان ارتوپدی و جراحی نیز متناسب با حوزه تخصصی خود در این زمینه فعالیت میکنند.
در دامپزشکی نیز همکاران دامپزشکِ جراح، متخصصان ارتوپدی و سایر متخصصانی که در حوزههای مختلف دامپزشکی فعالیت میکنند، در صورت برخورداری از مجوز و صلاحیت حرفهای مرتبط میتوانند این خدمات را ارائه دهند؛ همانگونه که چنین خدماتی در بیمارستانهای دامپزشکی ارائه میشود.
حکیم مهر: وضعیت شرکتهایی که خدمات مشاورهای و فنی دامپزشکی ارائه میکنند، چگونه است؟
در ماده ۲ قانون افزایش بهرهوری بخش کشاورزی و منابع طبیعی، ارائه خدمات مشاورهای نیز پیشبینی شده است. در این چارچوب، شرکتهایی شکل میگیرند که وظیفه آنها ارائه خدمات فنی، مشاورهای و اجرایی در حوزه امور بهداشتی و سایر امور دامپزشکی است. بنابراین، سازمان نظام دامپزشکی قطعاً نظاممند شدن این فعالیتها را دنبال میکند و بر ضرورت آن تأکید دارد. در عین حال، بهشدت توصیه میکنیم که هیچ فردی بدون دریافت مجوز وارد این حوزه نشود.
حکیم مهر: اگر فردی بدون داشتن مجوز یا صلاحیت حرفهای در فضای مجازی خدمات دامپزشکی ارائه کند، چه برخوردی با او صورت میگیرد؟
افرادی که دامپزشک نیستند و ممکن است کاردان، کارشناس یا حتی از افراد غیرمرتبط باشند، نباید بدون مجوز در فضای مجازی به ارائه خدمات دامپزشکی بپردازند. اگر فرد متخلف عضو سازمان نظام دامپزشکی باشد، فعالیت بدون مجوز او از طریق هیئتهای بدوی و عالی انتظامی پیگیری خواهد شد. اگر فرد عضو سازمان نظام دامپزشکی نباشد و بهصورت غیرمجاز در امور دامپزشکی دخالت کند، موضوع از طریق مراجع قضایی پیگیری میشود و فرد تحت تعقیب قرار خواهد گرفت.
حکیم مهر: حال فرض کنیم تمام افرادی که این خدمات را ارائه میکنند، دامپزشک و دارای صلاحیت حرفهای هستند. آیا در سازمان نظام دامپزشکی دستورالعمل، آییننامه یا ضابطه مشخصی برای ساماندهی فعالیت آنان در فضای مجازی تدوین شده است؟
خیر؛ واقعیت این است که تاکنون برای فعالیت دامپزشکان در فضای مجازی، چارچوب، دستورالعمل یا مقررات مشخصی تدوین نشده است. البته این موضوع به سیاستگذاری نیاز دارد. سیاستهای کلان مربوط به این حوزه باید از سوی سازمان دامپزشکی کشور تهیه و ابلاغ شود و سازمان نظام دامپزشکی نیز نسبت به اجرای آنها اقدام کند. اگر این نوع فعالیت را در امتداد خدماتی بدانیم که در کلینیکها، بیمارستانها و درمانگاههای دامپزشکی ارائه میشود، لازم است برای آن شیوهنامه و دستورالعمل مشخصی تدوین و ابلاغ شود تا این فعالیتها بهصورت نظاممند انجام گیرند. واقعاً عرض میکنم که اصل شکلگیری این خدمات را میپسندم، بهشرط آنکه بهصورت تعریفشده و مدیریتشده انجام شود؛ اما تاکنون هیچ دستورالعمل و ضابطه مشخصی برای آن تعریف نشده است.
حکیم مهر: آیا ضرورت دریافت مجوز فقط شامل ویزیت و مشاوره آنلاین میشود یا فعالیتهای آموزشی دامپزشکی در فضای مجازی را نیز دربر میگیرد؟
هر فعالیتی که اکنون در فضای مجازی در این حوزه انجام میشود، باید ضابطهمند باشد؛ حتی فعالیت افرادی که آموزش میدهند یا ویدئوهای آموزشی منتشر میکنند. فعالیتهای آموزشی نیز نزد ما تابع ضابطه و نظام مشخصی است. افرادی صلاحیت برگزاری دورههای آموزشی برای سایر دامپزشکان را دارند که مجوزهای لازم را دریافت کرده باشند. سازمان نظام دامپزشکی متولی بازآموزی، نوآموزی و توانمندسازی نیروی انسانی بخش دامپزشکی و بهرهبرداران فعالیتهای دامپزشکی است؛ بنابراین، افراد بدون دریافت مجوز نمیتوانند چنین فعالیتهایی را انجام دهند. ما باید این خلأ را در اسرع وقت پیگیری و برطرف کنیم و بهطور جدی به این موضوع بپردازیم.
حکیم مهر: فیزیوتراپی حیوانات بهعنوان یک حوزه تخصصی نوین، طیف وسیعی از خدمات، از جمله لیزردرمانی، آبدرمانی، الکتروتراپی و ماساژدرمانی را شامل میشود. آیا از نظر سازمان نظام دامپزشکی، این خدمات در حوزه وظایف دامپزشکی تعریف میشوند؟
بله. میتوان در این زمینه دامپزشکی را با پزشکی مقایسه کرد. در حوزه پزشکی، خدماتی مانند فیزیوتراپی و لیزردرمانی توسط پزشکان و متخصصان فیزیوتراپی ارائه میشود که دارای کد نظام پزشکی، مجوز فعالیت و تحصیلات مرتبط هستند. متخصصان ارتوپدی و جراحی نیز متناسب با حوزه تخصصی خود در این زمینه فعالیت میکنند.
در دامپزشکی نیز همکاران دامپزشکِ جراح، متخصصان ارتوپدی و سایر متخصصانی که در حوزههای مختلف دامپزشکی فعالیت میکنند، در صورت برخورداری از مجوز و صلاحیت حرفهای مرتبط میتوانند این خدمات را ارائه دهند؛ همانگونه که چنین خدماتی در بیمارستانهای دامپزشکی ارائه میشود.
حکیم مهر: آیا ارائه خدمات فیزیوتراپی حیوانات در محل نگهداری حیوان یا منزل صاحب آن نیز مجاز است؟
ارائه فیزیوتراپی بهصورت آنلاین معنای مشخصی ندارد و این خدمات در واقع در محل ارائه میشوند؛ بنابراین، موضوع فیزیوتراپی در محل با بحث ویزیت آنلاین متفاوت است. همانطور که ممکن است پزشکی با دعوت بیمار به محل مراجعه کند، در اینجا نیز فرد دارای مجوز اشتغال به امور درمان که در یک بیمارستان یا محدوده مشخص بهعنوان کارشناس امور درمان یا جراح فعالیت میکند، میتواند به منزل مراجعه کند و خدمات موردنیاز را براساس توصیه متخصصان ارائه دهد. این اقدام، در صورتی که توسط فرد دارای مجوز و صلاحیت حرفهای انجام شود، مغایرتی با ضوابط ندارد.
حکیم مهر: اشاره کردید که به تدوین دستورالعمل تأسیس مراکز فیزیوتراپی دامپزشکی نیاز داریم. به نظر شما این دستورالعمل چه زمانی تدوین خواهد شد و پیگیری آن از چه زمانی آغاز میشود؟
در شرایط حاضر، خدمات فیزیوتراپی حیوانات عمدتاً توسط دامپزشکان جراح یا متخصصان مرتبط ارائه یا مدیریت میشود. همانطور که میدانید، فعلاً در دامپزشکی تخصص مستقلی با عنوان «فیزیوتراپی» نداریم؛ درحالیکه چنین تخصصی در حوزه پزشکی وجود دارد. در دامپزشکی، رشتههایی مانند جراحی دام کوچک و جراحی دام بزرگ را داریم.
در حال حاضر، اگر جراحان یا متخصصان داخلی دامپزشکی این خدمات را مدیریت و بر اجرای آن نظارت کنند و فعالیتشان نیز در چارچوب مسئولیت، مجوز و پروانهای باشد که در اختیار دارند، ارائه این خدمات امکانپذیر است. با مراجعه به برخی بیمارستانهای دامپزشکی نیز مشاهده میکنیم که چنین خدماتی در حال ارائه است.
اما اگر قرار باشد این فعالیت خارج از چارچوبهای موجود و در قالب مرکزی مستقل انجام شود، قطعاً به ضوابط و دستورالعمل مشخصی نیاز دارد. این موضوع واقعاً یکی از خلأهایی است که اخیراً به آن توجه کردهایم. برای فردا، دوشنبه، نیز جلسهای با حضور جمعی از دوستان و همکاران ترتیب دادهایم تا مشورت کنیم و ببینیم چه راهکارهایی باید برای ساماندهی این حوزه در نظر گرفته شود.
حکیم مهر: پانسیونهای حیوانات خانگی طی سالهای اخیر رشد زیادی داشتهاند؛ اما در بسیاری از آنها مواردی مانند نظارت بهداشتی، رعایت شرایط قرنطینه و حضور دامپزشک بهعنوان مسئول فنی رعایت نمیشود. رویکرد سازمان نظام دامپزشکی درباره این مراکز چیست؟
پانسیونهایی که در حال حاضر فعالیت میکنند، فاقد مجوز هستند و فعالیتشان غیرقانونی است. اگر هر مرجع دیگری غیر از سازمان نظام دامپزشکی بخواهد برای پانسیون حیوانات مجوز صادر کند، اقدام آن مرجع اشتباه است. درباره پتشاپها نیز بحثهایی داریم که باید به آنها پرداخته شود.
دستورالعمل و شیوهنامه مربوط به تأسیس مراکز نگهداری حیوانات خانگی مدتی است با مشارکت سازمان دامپزشکی کشور و سازمان نظام دامپزشکی تدوین شده است. اکنون منتظر ابلاغ این سیاست و دستورالعمل از سوی سازمان دامپزشکی کشور هستیم. بهمحض ابلاغ آن، براساس ضوابط تعیینشده برای پانسیونهای نگهداری حیوانات خانگی پروانه صادر خواهد شد.
حکیم مهر: آیا در حال حاضر هیچ پانسیونی در چارچوب قانونی فعالیت نمیکند؟
ممکن است موارد خاص و استثنائی وجود داشته باشد؛ برای مثال، در کنار یک بیمارستان دامپزشکی فضایی برای نگهداری حیوانات ایجاد شده باشد که فعالیت آن در چارچوب مجوز همان بیمارستان انجام شود. بااینحال، موضوع فعالیت مستقل پانسیونهای حیوانات خانگی به صدور مجوز مشخص نیاز دارد.
حکیم مهر: از نظر شما، ایجاد قانونی و ضابطهمند پانسیونهای حیوانات خانگی چه ضرورتی دارد؟
پانسیون حیوانات موضوع بسیار مهم و در عین حال مفیدی است. میتوان برای توضیح ضرورت آن، باشگاههای سوارکاری را مثال زد. بسیاری از خانوادهها اسب دارند، اما با توجه به شرایط زندگی نمیتوانند اسب را در محل سکونت خود نگهداری کنند؛ بنابراین، آن را در باشگاههای سوارکاری پانسیون میکنند و در پایان هفته برای سوارکاری، تیمار حیوان یا انجام سایر امور موردنیاز به باشگاه مراجعه میکنند.
درباره حیوانات همراه و خانگی نیز وضعیت مشابهی وجود دارد. ممکن است خانوادهها بهدلیل شرایط زندگی نتوانند حیوان را همیشه نزد خود نگهداری کنند یا بخواهند به مسافرت بروند. در چنین شرایطی، پانسیونهای دارای مجوز و تحت نظارت دامپزشک میتوانند محل مناسبی برای نگهداری حیوان باشند.
حکیم مهر: براساس دستورالعمل تدوینشده، مجوز پانسیون حیوانات خانگی به چه کسانی داده خواهد شد؟
در دستورالعمل مربوط به پانسیونهای حیوانات خانگی، صدور مجوز پیشبینی شده است. پروانه پانسیون میتواند برای دامپزشک یا فردی که در این حوزه سرمایهگذاری کرده است صادر شود؛ مشروط بر اینکه مرکز با حضور مسئول فنی دامپزشک فعالیت کند.
ارائه فیزیوتراپی بهصورت آنلاین معنای مشخصی ندارد و این خدمات در واقع در محل ارائه میشوند؛ بنابراین، موضوع فیزیوتراپی در محل با بحث ویزیت آنلاین متفاوت است. همانطور که ممکن است پزشکی با دعوت بیمار به محل مراجعه کند، در اینجا نیز فرد دارای مجوز اشتغال به امور درمان که در یک بیمارستان یا محدوده مشخص بهعنوان کارشناس امور درمان یا جراح فعالیت میکند، میتواند به منزل مراجعه کند و خدمات موردنیاز را براساس توصیه متخصصان ارائه دهد. این اقدام، در صورتی که توسط فرد دارای مجوز و صلاحیت حرفهای انجام شود، مغایرتی با ضوابط ندارد.
حکیم مهر: اشاره کردید که به تدوین دستورالعمل تأسیس مراکز فیزیوتراپی دامپزشکی نیاز داریم. به نظر شما این دستورالعمل چه زمانی تدوین خواهد شد و پیگیری آن از چه زمانی آغاز میشود؟
در شرایط حاضر، خدمات فیزیوتراپی حیوانات عمدتاً توسط دامپزشکان جراح یا متخصصان مرتبط ارائه یا مدیریت میشود. همانطور که میدانید، فعلاً در دامپزشکی تخصص مستقلی با عنوان «فیزیوتراپی» نداریم؛ درحالیکه چنین تخصصی در حوزه پزشکی وجود دارد. در دامپزشکی، رشتههایی مانند جراحی دام کوچک و جراحی دام بزرگ را داریم.
در حال حاضر، اگر جراحان یا متخصصان داخلی دامپزشکی این خدمات را مدیریت و بر اجرای آن نظارت کنند و فعالیتشان نیز در چارچوب مسئولیت، مجوز و پروانهای باشد که در اختیار دارند، ارائه این خدمات امکانپذیر است. با مراجعه به برخی بیمارستانهای دامپزشکی نیز مشاهده میکنیم که چنین خدماتی در حال ارائه است.
اما اگر قرار باشد این فعالیت خارج از چارچوبهای موجود و در قالب مرکزی مستقل انجام شود، قطعاً به ضوابط و دستورالعمل مشخصی نیاز دارد. این موضوع واقعاً یکی از خلأهایی است که اخیراً به آن توجه کردهایم. برای فردا، دوشنبه، نیز جلسهای با حضور جمعی از دوستان و همکاران ترتیب دادهایم تا مشورت کنیم و ببینیم چه راهکارهایی باید برای ساماندهی این حوزه در نظر گرفته شود.
حکیم مهر: پانسیونهای حیوانات خانگی طی سالهای اخیر رشد زیادی داشتهاند؛ اما در بسیاری از آنها مواردی مانند نظارت بهداشتی، رعایت شرایط قرنطینه و حضور دامپزشک بهعنوان مسئول فنی رعایت نمیشود. رویکرد سازمان نظام دامپزشکی درباره این مراکز چیست؟
پانسیونهایی که در حال حاضر فعالیت میکنند، فاقد مجوز هستند و فعالیتشان غیرقانونی است. اگر هر مرجع دیگری غیر از سازمان نظام دامپزشکی بخواهد برای پانسیون حیوانات مجوز صادر کند، اقدام آن مرجع اشتباه است. درباره پتشاپها نیز بحثهایی داریم که باید به آنها پرداخته شود.
دستورالعمل و شیوهنامه مربوط به تأسیس مراکز نگهداری حیوانات خانگی مدتی است با مشارکت سازمان دامپزشکی کشور و سازمان نظام دامپزشکی تدوین شده است. اکنون منتظر ابلاغ این سیاست و دستورالعمل از سوی سازمان دامپزشکی کشور هستیم. بهمحض ابلاغ آن، براساس ضوابط تعیینشده برای پانسیونهای نگهداری حیوانات خانگی پروانه صادر خواهد شد.
حکیم مهر: آیا در حال حاضر هیچ پانسیونی در چارچوب قانونی فعالیت نمیکند؟
ممکن است موارد خاص و استثنائی وجود داشته باشد؛ برای مثال، در کنار یک بیمارستان دامپزشکی فضایی برای نگهداری حیوانات ایجاد شده باشد که فعالیت آن در چارچوب مجوز همان بیمارستان انجام شود. بااینحال، موضوع فعالیت مستقل پانسیونهای حیوانات خانگی به صدور مجوز مشخص نیاز دارد.
حکیم مهر: از نظر شما، ایجاد قانونی و ضابطهمند پانسیونهای حیوانات خانگی چه ضرورتی دارد؟
پانسیون حیوانات موضوع بسیار مهم و در عین حال مفیدی است. میتوان برای توضیح ضرورت آن، باشگاههای سوارکاری را مثال زد. بسیاری از خانوادهها اسب دارند، اما با توجه به شرایط زندگی نمیتوانند اسب را در محل سکونت خود نگهداری کنند؛ بنابراین، آن را در باشگاههای سوارکاری پانسیون میکنند و در پایان هفته برای سوارکاری، تیمار حیوان یا انجام سایر امور موردنیاز به باشگاه مراجعه میکنند.
درباره حیوانات همراه و خانگی نیز وضعیت مشابهی وجود دارد. ممکن است خانوادهها بهدلیل شرایط زندگی نتوانند حیوان را همیشه نزد خود نگهداری کنند یا بخواهند به مسافرت بروند. در چنین شرایطی، پانسیونهای دارای مجوز و تحت نظارت دامپزشک میتوانند محل مناسبی برای نگهداری حیوان باشند.
حکیم مهر: براساس دستورالعمل تدوینشده، مجوز پانسیون حیوانات خانگی به چه کسانی داده خواهد شد؟
در دستورالعمل مربوط به پانسیونهای حیوانات خانگی، صدور مجوز پیشبینی شده است. پروانه پانسیون میتواند برای دامپزشک یا فردی که در این حوزه سرمایهگذاری کرده است صادر شود؛ مشروط بر اینکه مرکز با حضور مسئول فنی دامپزشک فعالیت کند.
حکیم مهر: اگر فعالیت پانسیونهای حیوانات خانگی ساماندهی نشود، چه خطراتی از نظر بهداشت عمومی و حیاتوحش متوجه جامعه خواهد شد؟
قطعاً مشکلات متعددی به وجود خواهد آمد. همانطور که گفتم، ممکن است اکنون موارد محدودی وجود داشته باشند که با اصرار بر انجام بازرسی و حضور مسئول فنی دامپزشک فعالیت کنند؛ اما این وضعیت درباره همه مراکز صدق نمیکند. با برخی مراکز نیز برخورد کردهایم که بهصورت غیرمجاز راهاندازی شدهاند.
بیمارستانها و درمانگاههای دامپزشکی نقش مهم و اساسی در کنترل بیماریها، بهویژه بیماریهای قابلانتقال از حیوان به انسان، دارند. البته میدانید که دامنه این بیماریها در حیوانات همراه در مقایسه با برخی حوزههای دیگر چندان گسترده نیست؛ اما در هر صورت، رعایت اصول بهداشتی و نظارت دامپزشکی ضرورت دارد.
حکیم مهر: پانسیونهای ضابطهمند چه نقشی در کاهش مشکلات خانوادههای دارای حیوانات خانگی دارند؟
نبود چنین مراکزی ممکن است برای بسیاری از خانوادهها مشکلاتی ایجاد کند و حتی موجب بروز اختلاف در برخی خانوادهها یا ساختمانهای مسکونی شود. بسیاری از مردم در آپارتمان زندگی میکنند و حیوان همراه دارند؛ اما ممکن است بعضی از همسایگان با حضور حیوان در ساختمان موافق نباشند یا در برابر آن مقاومت کنند.
پانسیونها میتوانند نگهداری و مدیریت بهداشتی حیوانات همراه مردم و فرزندان آنان را بر عهده بگیرند و خدمات بهداشتی موردنیاز را بهموقع ارائه کنند. خانوادهها نیز میتوانند هنگام سفر یا در مواقعی که با مشکلی مواجه میشوند، حیوان خود را به این مراکز بسپارند تا مراقبتهای لازم از آن انجام شود. به این ترتیب، با خیال راحت میتوانند در روزها یا مقاطعی از هفته یا ماه که امکان نگهداری از حیوان را ندارند، از خدمات پانسیون استفاده کنند.
حکیم مهر: خدمات ویزیت در محل، بهویژه برای حیوانات خانگی، یکی از نیازهای واقعی جامعه است. آیا این نوع خدمات از نظر حقوقی مورد تأیید سازمان نظام دامپزشکی قرار دارد؟
بله، ارائه خدمات ویزیت در محل مشکلی ندارد. این موضوع مشابه خدمات پزشکی است؛ همانطور که در پزشکی خدمات ویزیت در محل ارائه میشود، دامپزشکانی که مجوز فعالیت دارند نیز، اعم از دامپزشکان عمومی یا متخصص، میتوانند بنا به درخواست متقاضی خدمات دامپزشکی را در محل ارائه کنند.
حکیم مهر: آیا یک دامپزشک میتواند بدون داشتن مطب، کلینیک یا محل فعالیت مشخص، تمام خدمات خود را صرفاً بهصورت ویزیت در محل ارائه دهد؟
این موضوع با ارائه موردی خدمات در محل تفاوت دارد. خدمات در محل به این معنا نیست که فرد فقط این شیوه را بهعنوان شغل خود انتخاب کند؛ یعنی در خانه بنشیند، منتظر تماس باشد و سپس برای ارائه خدمات به محل مراجعه کند. دامپزشک باید به یک درمانگاه، کلینیک یا بیمارستان دارای نشانی و چارچوب مشخص وابسته باشد و در کنار فعالیت اصلی خود بتواند بنا به درخواست متقاضیان، برای ارائه خدمات به محل مراجعه کند.
حکیم مهر: چه شرایطی میتواند مراجعه دامپزشک به محل نگهداری حیوان را ضروری کند؟
گاهی جابهجایی و انتقال حیوان همراه به کلینیک یا مطب امکانپذیر نیست. برخی صاحبان حیوانات نیز ممکن است ملاحظاتی داشته باشند یا نگران باشند که با انتقال حیوان به محیط درمانی، در معرض آلودگی یا انتقال بیماری قرار گیرد. افرادی که دارای مجوز و پروانه اشتغال به امور درمانی هستند یا در بیمارستانها و کلینیکهای دامپزشکی فعالیت درمانی دارند، میتوانند در برخی مواقع، از جمله در شرایط خاص یا موارد اورژانسی، خدمات موردنیاز را در محل ارائه کنند.
البته همانطور که عرض کردم، ویزیت در محل نباید شیوه دائمی و همیشگی فعالیت باشد، بلکه برای شرایط خاص در نظر گرفته میشود. به نظر میرسد در این زمینه نیز باید تدبیری اتخاذ و چارچوبی تدوین شود تا مشخص باشد چه افرادی، با چه شرایطی و به چه شیوهای مجاز به ارائه خدمات حضوری در محل هستند.
حکیم مهر: بحث مشاوره آنلاین دامپزشکی نیز مطرح است؛ خدماتی که از طریق سایتها، اپلیکیشنها و شبکههای اجتماعی بهسرعت در حال گسترشاند. موضع سازمان نظام دامپزشکی در این زمینه چیست؟ آیا فعالیتهای مشاوره آنلاین را به رسمیت میشناسید؟
اگر فضای مجازی را بررسی کنید، با تعداد زیادی از افراد مواجه میشوید که درباره موضوعات مختلف مشاوره میدهند و برای مثال میگویند چه چیزی مصرف شود یا نشود. در بسیاری از موارد، افرادی که صلاحیت و تخصص لازم را ندارند، وارد حوزه مشاوره شدهاند. سازمان نظام دامپزشکی کاملاً با فعالیت این افراد مخالف است.
حتی موارد عجیبی را در فضای مجازی مشاهده کردهایم؛ برخی افراد بدون برخورداری از اطلاعات و دانش لازم، اطلاعات نادرستی را در اختیار مردم و علاقهمندان قرار میدهند. قطعاً چنین فعالیتهایی مورد تأیید سازمان نظام دامپزشکی نیست.
قطعاً مشکلات متعددی به وجود خواهد آمد. همانطور که گفتم، ممکن است اکنون موارد محدودی وجود داشته باشند که با اصرار بر انجام بازرسی و حضور مسئول فنی دامپزشک فعالیت کنند؛ اما این وضعیت درباره همه مراکز صدق نمیکند. با برخی مراکز نیز برخورد کردهایم که بهصورت غیرمجاز راهاندازی شدهاند.
بیمارستانها و درمانگاههای دامپزشکی نقش مهم و اساسی در کنترل بیماریها، بهویژه بیماریهای قابلانتقال از حیوان به انسان، دارند. البته میدانید که دامنه این بیماریها در حیوانات همراه در مقایسه با برخی حوزههای دیگر چندان گسترده نیست؛ اما در هر صورت، رعایت اصول بهداشتی و نظارت دامپزشکی ضرورت دارد.
حکیم مهر: پانسیونهای ضابطهمند چه نقشی در کاهش مشکلات خانوادههای دارای حیوانات خانگی دارند؟
نبود چنین مراکزی ممکن است برای بسیاری از خانوادهها مشکلاتی ایجاد کند و حتی موجب بروز اختلاف در برخی خانوادهها یا ساختمانهای مسکونی شود. بسیاری از مردم در آپارتمان زندگی میکنند و حیوان همراه دارند؛ اما ممکن است بعضی از همسایگان با حضور حیوان در ساختمان موافق نباشند یا در برابر آن مقاومت کنند.
پانسیونها میتوانند نگهداری و مدیریت بهداشتی حیوانات همراه مردم و فرزندان آنان را بر عهده بگیرند و خدمات بهداشتی موردنیاز را بهموقع ارائه کنند. خانوادهها نیز میتوانند هنگام سفر یا در مواقعی که با مشکلی مواجه میشوند، حیوان خود را به این مراکز بسپارند تا مراقبتهای لازم از آن انجام شود. به این ترتیب، با خیال راحت میتوانند در روزها یا مقاطعی از هفته یا ماه که امکان نگهداری از حیوان را ندارند، از خدمات پانسیون استفاده کنند.
حکیم مهر: خدمات ویزیت در محل، بهویژه برای حیوانات خانگی، یکی از نیازهای واقعی جامعه است. آیا این نوع خدمات از نظر حقوقی مورد تأیید سازمان نظام دامپزشکی قرار دارد؟
بله، ارائه خدمات ویزیت در محل مشکلی ندارد. این موضوع مشابه خدمات پزشکی است؛ همانطور که در پزشکی خدمات ویزیت در محل ارائه میشود، دامپزشکانی که مجوز فعالیت دارند نیز، اعم از دامپزشکان عمومی یا متخصص، میتوانند بنا به درخواست متقاضی خدمات دامپزشکی را در محل ارائه کنند.
حکیم مهر: آیا یک دامپزشک میتواند بدون داشتن مطب، کلینیک یا محل فعالیت مشخص، تمام خدمات خود را صرفاً بهصورت ویزیت در محل ارائه دهد؟
این موضوع با ارائه موردی خدمات در محل تفاوت دارد. خدمات در محل به این معنا نیست که فرد فقط این شیوه را بهعنوان شغل خود انتخاب کند؛ یعنی در خانه بنشیند، منتظر تماس باشد و سپس برای ارائه خدمات به محل مراجعه کند. دامپزشک باید به یک درمانگاه، کلینیک یا بیمارستان دارای نشانی و چارچوب مشخص وابسته باشد و در کنار فعالیت اصلی خود بتواند بنا به درخواست متقاضیان، برای ارائه خدمات به محل مراجعه کند.
حکیم مهر: چه شرایطی میتواند مراجعه دامپزشک به محل نگهداری حیوان را ضروری کند؟
گاهی جابهجایی و انتقال حیوان همراه به کلینیک یا مطب امکانپذیر نیست. برخی صاحبان حیوانات نیز ممکن است ملاحظاتی داشته باشند یا نگران باشند که با انتقال حیوان به محیط درمانی، در معرض آلودگی یا انتقال بیماری قرار گیرد. افرادی که دارای مجوز و پروانه اشتغال به امور درمانی هستند یا در بیمارستانها و کلینیکهای دامپزشکی فعالیت درمانی دارند، میتوانند در برخی مواقع، از جمله در شرایط خاص یا موارد اورژانسی، خدمات موردنیاز را در محل ارائه کنند.
البته همانطور که عرض کردم، ویزیت در محل نباید شیوه دائمی و همیشگی فعالیت باشد، بلکه برای شرایط خاص در نظر گرفته میشود. به نظر میرسد در این زمینه نیز باید تدبیری اتخاذ و چارچوبی تدوین شود تا مشخص باشد چه افرادی، با چه شرایطی و به چه شیوهای مجاز به ارائه خدمات حضوری در محل هستند.
حکیم مهر: بحث مشاوره آنلاین دامپزشکی نیز مطرح است؛ خدماتی که از طریق سایتها، اپلیکیشنها و شبکههای اجتماعی بهسرعت در حال گسترشاند. موضع سازمان نظام دامپزشکی در این زمینه چیست؟ آیا فعالیتهای مشاوره آنلاین را به رسمیت میشناسید؟
اگر فضای مجازی را بررسی کنید، با تعداد زیادی از افراد مواجه میشوید که درباره موضوعات مختلف مشاوره میدهند و برای مثال میگویند چه چیزی مصرف شود یا نشود. در بسیاری از موارد، افرادی که صلاحیت و تخصص لازم را ندارند، وارد حوزه مشاوره شدهاند. سازمان نظام دامپزشکی کاملاً با فعالیت این افراد مخالف است.
حتی موارد عجیبی را در فضای مجازی مشاهده کردهایم؛ برخی افراد بدون برخورداری از اطلاعات و دانش لازم، اطلاعات نادرستی را در اختیار مردم و علاقهمندان قرار میدهند. قطعاً چنین فعالیتهایی مورد تأیید سازمان نظام دامپزشکی نیست.
حکیم مهر: چه افرادی میتوانند بهصورت آنلاین خدمات مشاوره دامپزشکی ارائه کنند؟
افرادی که صلاحیت لازم را دارند، دارای کد نظام دامپزشکی هستند و مجوز فعالیت دامپزشکی دریافت کردهاند، میتوانند در چارچوب مجوز خود خدمات مشاورهای ارائه کنند. برای مثال، دامپزشکی که مجوز مطب، درمانگاه یا کلینیک دارد، میتواند مشاوره را نیز بهعنوان بخشی از مسئولیتهای خود در حوزه امور بهداشتی و درمانی ارائه دهد.
فراتر از آن، به این موضوع نیز فکر کردهایم که برخی افراد بتوانند مؤسسات تکمنظوره یا چندمنظورهای را برای ارائه مشاورههای فنی و بهداشتی راهاندازی کنند. ممکن است یک گروه در حوزه حیوانات خانگی، گروهی در صنعت طیور و گروه دیگری در حوزه دامهای بزرگ خدمات مشاورهای ارائه دهند. اگر این فعالیتها دارای چارچوب مشخص باشند و افراد نیز مجوزهای لازم را دریافت کرده باشند، نهتنها با آنها مخالفتی نداریم، بلکه میتوانند حرکت خوبی باشند و به بالندگی، رشد و ارتقای دانش تولیدکنندگان و بهرهبرداران کمک کنند.
حکیم مهر: بنابراین، مشاوره دامپزشکی صرفاً به حوزه حیوانات خانگی محدود نمیشود؟
خیر، مشاوره صرفاً به حوزه حیوانات خانگی محدود نیست و میتواند صنعت گسترده دامپروری، مرغداری و آبزیپروری را نیز دربر بگیرد. بسیاری از بخشهای تولیدی به چنین مشاورههایی نیاز دارند. یکی از مأموریتهایی که براساس قانون برای مسئولان فنیبهداشتی مستقر در واحدهای تولیدی تعریف کردهایم نیز همین است. این افراد در واقع مشاوران امین تولیدکننده محسوب میشوند و باید، چه بهصورت مستقر و چه در قالب ارائه مشاوره، تولیدکننده را برای رعایت پروتکلها، مقررات و استانداردهای بهداشتی راهنمایی کنند تا جمعیت دامی از مخاطرات مختلف مصون بماند.
حکیم مهر: آیا فکر میکنید به سامانهای برای ثبت و رتبهبندی پلتفرمهای مشاوره آنلاین دامپزشکی نیاز داریم؟
به نظر من، حتماً چنین نیازی وجود دارد؛ البته این ضرورت فقط به پلتفرمهای مشاوره آنلاین محدود نمیشود و باید تمام خدمات مشابه را دربر بگیرد. یکی از الزامات ما، بهویژه با توجه به اینکه این نوع فعالیتها در حوزه حیوانات خانگی بهتازگی در حال رشد است، ایجاد نظام رتبهبندی است. حتی همکاران دامپزشک و مؤسسات و شرکتهایی که در این حوزه شکل میگیرند، باید براساس ترکیب تیم، توانمندیها و صلاحیتهایشان رتبهبندی شوند و متناسب با رتبه و صلاحیت خود اجازه فعالیت دریافت کنند. این موضوع در دستور کار ما قرار دارد.
حکیم مهر: اگر یک دامپزشک بخواهد همین امروز مرکز فیزیوتراپی، پانسیون حیوانات یا سرویس ویزیت در محل راهاندازی کند، باید از کجا شروع کند؟
نخستین اقدام این است که به نزدیکترین سازمان نظام دامپزشکی استان محل فعالیت خود مراجعه و درخواستش را مطرح کند. برای مثال، اگر دامپزشکی بخواهد در حوزه فیزیوتراپی حیوانات اشتغال به امور درمانی داشته باشد، باید درخواست خود را ارائه کند تا شرایط او بررسی شود. در این بررسی مشخص میشود که آیا فرد دورههای آموزشی لازم را گذرانده و از تجربه کافی برخوردار است یا خیر. همانگونه که گفتم، در حال حاضر تخصص مستقلی با عنوان فیزیوتراپی دامپزشکی نداریم؛ اما تخصص جراحی دامپزشکی وجود دارد. به نظر من، فردی که متخصص جراحی است، میتواند با سهولت بیشتری مجوز فعالیت در زمینه فیزیوتراپی حیوانات را دریافت کند.
حکیم مهر: تکلیف دامپزشکانی که متخصص جراحی نیستند، اما قصد فعالیت در زمینه فیزیوتراپی حیوانات را دارند، چیست؟
درباره افرادی که متخصص جراحی نیستند، مواردی مانند گذراندن دورههای آموزشی لازم، برخورداری از تجربه مرتبط و سابقه فعالیت بررسی میشود. برای نمونه، ممکن است دامپزشکی سه تا پنج سال سابقه کار داشته و با کسب امتیازهای لازم بتواند موافقت سازمان نظام دامپزشکی استان را برای اشتغال به امور درمانی در زمینه فیزیوتراپی حیوانات دریافت کند؛ زیرا فیزیوتراپی نیز نوعی فعالیت درمانی محسوب میشود.
حکیم مهر: اگر در پایان نکتهای باقی مانده است، بفرمایید.
بسیار ممنونم. واقعیت این است که در حوزه حیوانات خانگی با موضوعی گسترده و روبهرشد مواجه هستیم. نگهداری از حیوانات همراه روزبهروز در حال افزایش است و به همین دلیل باید تدابیر نو و تازهای برای این حوزه اندیشیده شود. از یک سو، شهروندان این حیوانات را نگهداری میکنند و همکاران دامپزشک ما نیز خدمات موردنیاز را به آنان ارائه میدهند؛ بنابراین، ما مسئولیت داریم نظارت و هدایت لازم را در این زمینه اعمال کنیم. از سوی دیگر، با پیشرفت علم، فناوری و ارتباطات و افزایش سرعت تحولات، شکل ارائه خدمات نیز تغییر کرده است.
افرادی که صلاحیت لازم را دارند، دارای کد نظام دامپزشکی هستند و مجوز فعالیت دامپزشکی دریافت کردهاند، میتوانند در چارچوب مجوز خود خدمات مشاورهای ارائه کنند. برای مثال، دامپزشکی که مجوز مطب، درمانگاه یا کلینیک دارد، میتواند مشاوره را نیز بهعنوان بخشی از مسئولیتهای خود در حوزه امور بهداشتی و درمانی ارائه دهد.
فراتر از آن، به این موضوع نیز فکر کردهایم که برخی افراد بتوانند مؤسسات تکمنظوره یا چندمنظورهای را برای ارائه مشاورههای فنی و بهداشتی راهاندازی کنند. ممکن است یک گروه در حوزه حیوانات خانگی، گروهی در صنعت طیور و گروه دیگری در حوزه دامهای بزرگ خدمات مشاورهای ارائه دهند. اگر این فعالیتها دارای چارچوب مشخص باشند و افراد نیز مجوزهای لازم را دریافت کرده باشند، نهتنها با آنها مخالفتی نداریم، بلکه میتوانند حرکت خوبی باشند و به بالندگی، رشد و ارتقای دانش تولیدکنندگان و بهرهبرداران کمک کنند.
حکیم مهر: بنابراین، مشاوره دامپزشکی صرفاً به حوزه حیوانات خانگی محدود نمیشود؟
خیر، مشاوره صرفاً به حوزه حیوانات خانگی محدود نیست و میتواند صنعت گسترده دامپروری، مرغداری و آبزیپروری را نیز دربر بگیرد. بسیاری از بخشهای تولیدی به چنین مشاورههایی نیاز دارند. یکی از مأموریتهایی که براساس قانون برای مسئولان فنیبهداشتی مستقر در واحدهای تولیدی تعریف کردهایم نیز همین است. این افراد در واقع مشاوران امین تولیدکننده محسوب میشوند و باید، چه بهصورت مستقر و چه در قالب ارائه مشاوره، تولیدکننده را برای رعایت پروتکلها، مقررات و استانداردهای بهداشتی راهنمایی کنند تا جمعیت دامی از مخاطرات مختلف مصون بماند.
حکیم مهر: آیا فکر میکنید به سامانهای برای ثبت و رتبهبندی پلتفرمهای مشاوره آنلاین دامپزشکی نیاز داریم؟
به نظر من، حتماً چنین نیازی وجود دارد؛ البته این ضرورت فقط به پلتفرمهای مشاوره آنلاین محدود نمیشود و باید تمام خدمات مشابه را دربر بگیرد. یکی از الزامات ما، بهویژه با توجه به اینکه این نوع فعالیتها در حوزه حیوانات خانگی بهتازگی در حال رشد است، ایجاد نظام رتبهبندی است. حتی همکاران دامپزشک و مؤسسات و شرکتهایی که در این حوزه شکل میگیرند، باید براساس ترکیب تیم، توانمندیها و صلاحیتهایشان رتبهبندی شوند و متناسب با رتبه و صلاحیت خود اجازه فعالیت دریافت کنند. این موضوع در دستور کار ما قرار دارد.
حکیم مهر: اگر یک دامپزشک بخواهد همین امروز مرکز فیزیوتراپی، پانسیون حیوانات یا سرویس ویزیت در محل راهاندازی کند، باید از کجا شروع کند؟
نخستین اقدام این است که به نزدیکترین سازمان نظام دامپزشکی استان محل فعالیت خود مراجعه و درخواستش را مطرح کند. برای مثال، اگر دامپزشکی بخواهد در حوزه فیزیوتراپی حیوانات اشتغال به امور درمانی داشته باشد، باید درخواست خود را ارائه کند تا شرایط او بررسی شود. در این بررسی مشخص میشود که آیا فرد دورههای آموزشی لازم را گذرانده و از تجربه کافی برخوردار است یا خیر. همانگونه که گفتم، در حال حاضر تخصص مستقلی با عنوان فیزیوتراپی دامپزشکی نداریم؛ اما تخصص جراحی دامپزشکی وجود دارد. به نظر من، فردی که متخصص جراحی است، میتواند با سهولت بیشتری مجوز فعالیت در زمینه فیزیوتراپی حیوانات را دریافت کند.
حکیم مهر: تکلیف دامپزشکانی که متخصص جراحی نیستند، اما قصد فعالیت در زمینه فیزیوتراپی حیوانات را دارند، چیست؟
درباره افرادی که متخصص جراحی نیستند، مواردی مانند گذراندن دورههای آموزشی لازم، برخورداری از تجربه مرتبط و سابقه فعالیت بررسی میشود. برای نمونه، ممکن است دامپزشکی سه تا پنج سال سابقه کار داشته و با کسب امتیازهای لازم بتواند موافقت سازمان نظام دامپزشکی استان را برای اشتغال به امور درمانی در زمینه فیزیوتراپی حیوانات دریافت کند؛ زیرا فیزیوتراپی نیز نوعی فعالیت درمانی محسوب میشود.
حکیم مهر: اگر در پایان نکتهای باقی مانده است، بفرمایید.
بسیار ممنونم. واقعیت این است که در حوزه حیوانات خانگی با موضوعی گسترده و روبهرشد مواجه هستیم. نگهداری از حیوانات همراه روزبهروز در حال افزایش است و به همین دلیل باید تدابیر نو و تازهای برای این حوزه اندیشیده شود. از یک سو، شهروندان این حیوانات را نگهداری میکنند و همکاران دامپزشک ما نیز خدمات موردنیاز را به آنان ارائه میدهند؛ بنابراین، ما مسئولیت داریم نظارت و هدایت لازم را در این زمینه اعمال کنیم. از سوی دیگر، با پیشرفت علم، فناوری و ارتباطات و افزایش سرعت تحولات، شکل ارائه خدمات نیز تغییر کرده است.
پرسشها و نکاتی که مطرح کردید، کاملاً بهجا بود. امیدوارم در اولین فرصت بتوانیم مقرراتی جدیدتر و شفافتر درباره چگونگی فعالیت دامپزشکان بهصورت آنلاین، در فضای مجازی و همچنین بهصورت فیزیکی در محل تدوین و ابلاغ کنیم تا ضمن فراهم کردن زمینه گسترش این خدمات، فعالیتها را نیز ساماندهی کنیم.
حکیم مهر: ممنون از فرصتی که در اختیار ما قرار دادید.
حکیم مهر: ممنون از فرصتی که در اختیار ما قرار دادید.

و یک مسئله ی مهم دیگه. میفرمایید پانسیون فقط در بیمارستان ها ممکن هست. تکلیف کیس جراحی ای که نیاز به ریکاوری داره یا باید تحت نظر باشه در کلینیک و تایم باز بودن کلینیک هم طبق قانون دیگه ای محدود هست چیه؟ از طرفی ارجاع به بیمارستان هم بارها مشکلاتی رو مثل دخالت همکاران در درمان یا تغییر بی خبر درمان پیش رو داشته . بهتر نیس مجوز نگهداری و پانسیون و بستری رو به همه بدید تا هم گردش مالی کلینیک ها بالاتر بره بتونن خودمون رو حفظ کنیم و سرپا بمونیم هم مشکلات این شکلی ایجاد نشه و کیس هامون رو تحت نظر داشته باشیم؟ واقعا آسیب منطقی پانسیون کردن و حتی پانسیون های غیر مرتبط چیه که انقدر در سطح اداری و قانونی در برابرش مقاومت وجود داره؟
خب گزینه ی بعدی کلینیک زدن هست که واقعیت اینه بالای نود درصد فارغ التحصیلان شرایط مالی لازم رو ندارن که باید جذب سرمایه صورت بگیره. خب سرمایه گذار های غیر دامپزشک رو هم که به رسمیت نمیشناسید و البته متوجهم که بسیاری مشکلات و مسائل هم در این خصوص وجود داره که میشه با یک قانون گذاری مدون و درست ازش پیشگیری کرد در عین حال سرمایه هم جذب کرد. خب این کارم نخان بکنن حداقلش اینه با حداقل سرمایه از علمشون ارتزاق کنن و در محل ویزیت کنن. اینم که باز به صورت مستقل به رسمیت شناخته نمیشه!!!! بهتر نیست یک راهکار منطقی با همفکری همه ی اعضای جامعه ی دامپزشکی کشور برای این موضوع پیدا شه تا جلوی آسیب ها گرفته شه؟ در همین تهران سرویس دهنده ی خدمات سیار داریم که حتی دامپزشک هم نیست ولی کسی نمیتونه پیداش کنه بهش گیر بده ولی من دامپزشک جلوی دست سازمان و نظام هستم. حامی حیوانات داریم که جراحی ارتوپدی میکنه ولی شکایت ازش به جایی نمیرسه. و ده ها چرا و سوال دیگه ای که همیشه بی پاسخ میمونه