گفتوگوی حکیم مهر با «دکتر محمدعلی جاویدی» رئیس اداره بهداشت معاونت بهداشت، امداد، درمان و آموزش پزشکی ارتش:
انحلال اداره دامپزشکی ارتش یکی از بزرگترین تصمیمهای اشتباه بود/ مجوز جذب بورسیهای دامپزشکان در ارتش را گرفتهایم
جاویدی انحلال اداره دامپزشکی ارتش را یکی از تصمیمهای نادرست گذشته میداند و تأکید میکند که برای احیای دوباره این ساختار پافشاری خواهد کرد؛ برنامهای که قرار است از ایلخی مراغه آغاز شود و بازسازی آزمایشگاههای کنترل کیفی مواد غذایی، ساماندهی فارمها، حضور دامپزشکان بهعنوان مسئول فنی، ایجاد شبکه منسجم مراکز اسب و توسعه منطقهای مراکز پرورش و آموزش سگهای جستوجوگر را نیز دربر بگیرد.
تعداد بازدید: ۷۴۸
تاریخ انتشار: 17 September 2026 - ۲۶ شهريور ۱۴۰۵ - ۱۲:۴۳
حکیم مهر-دکتر محسن طاهرمیرزایی: به گفته منتقدان، دامپزشکی ارتش ایران با پیشینهای چندیندههای، از امور دواب و پشتیبانی یگانهای نظامی تا کنترل کیفی آب و مواد غذایی، مدیریت فارمها، پرورش اسب و آموزش سگهای جستوجوگر و مینیاب را دربر میگرفت؛ اما انحلال ساختار مستقل آن و ادغام فعالیتهای دامپزشکی در مجموعه بهداشت، بهتدریج بخشی از ظرفیتها، مأموریتها و هویت حرفهای این حوزه را کمرنگ کرد. اکنون دکتر محمدعلی جاویدی، دامپزشک و رئیس جدید اداره بهداشت معاونت بهداشت، امداد، درمان و آموزش پزشکی ارتش، از برنامهای گسترده برای بازنگری در جایگاه دامپزشکان نظامی و احیای ظرفیتهای ازدسترفته سخن میگوید.جاویدی انحلال اداره دامپزشکی ارتش را یکی از تصمیمهای نادرست گذشته میداند و تأکید میکند که برای احیای دوباره این ساختار پافشاری خواهد کرد؛ برنامهای که قرار است از ایلخی مراغه آغاز شود و بازسازی آزمایشگاههای کنترل کیفی مواد غذایی، ساماندهی فارمها، حضور دامپزشکان بهعنوان مسئول فنی، ایجاد شبکه منسجم مراکز اسب و توسعه منطقهای مراکز پرورش و آموزش سگهای جستوجوگر را نیز دربر بگیرد. او همچنین از اخذ مجوز جذب بورسیهای دامپزشکان خبر میدهد و میگوید حل مشکل اشتغال قانونی پس از ساعات خدمت و تعیین تکلیف حق محرومیت از مطب دامپزشکان ارتش، در دستور کار مذاکرات با سازمان نظام دامپزشکی و مجموعههای مرتبط قرار گرفته است.رئیس اداره بهداشت ارتش در گفتوگو با پایگاه خبری «حکیم مهر»، علاوه بر تشریح برنامههای خود برای توانمندسازی دامپزشکان در حوزههای فارم، مدیریت بهداشت، طب رزم و مدیریت بحران، بر ضرورت اعزام آنان به دورههای تخصصی خارجی، استفاده از تجربه پیشکسوتان و مستندسازی تاریخ دامپزشکی نظامی تأکید کرد. او معتقد است دامپزشکان برای ارتقای جایگاه خود ابتدا باید به توانمندیهایشان باور داشته باشند و با حضور مؤثر در مسئولیتهای تخصصی و مدیریتی، نگاه فرماندهان و مدیران ارشد را نسبت به ظرفیتهای گسترده این حرفه تغییر دهند. آنچه در ادامه میخوانید، مشروح این گفتوگوست.حکیم مهر: ضمن تبریک انتصاب جنابعالی، برنامه شما برای دامپزشکان شاغل در ارتش چیست؟ آیا با گذشت زمان و تغییر مأموریتها، دامپزشکی همچنان مورد نیاز ارتش است؟من هم از شما و پایگاه خبری وزین «حکیم مهر» تشکر میکنم. افتخاری است که در خدمت شما هستم. درباره حضور دامپزشکان در ارتش، کتابها نوشته شده است. شاکله ارتش ایران و ارتشهای جهان تقریباً از یک ساختار و سرشت مشترک برخوردار است و به نظر من نمیتوان ساختار دامپزشکی را از سیستم ارتش حذف کرد.در گذشتههای دور نیز اقداماتی برای حذف یا کنارگذاشتن برخی ساختارهای دامپزشکی صورت گرفته است؛ مانند اتفاقی که برای اداره دامپزشکی نیروی زمینی ارتش افتاد. پشت آن تصمیمها نیز تدبیری وجود داشته، اما پس از گذشت چندین سال، گروه دیگری به این نتیجه رسیده است که حذف این رشته تصمیم درستی نبوده است. اداره دامپزشکی نیروی زمینی نیز قدمتی نزدیک به ۷۰، ۸۰ و شاید ۹۰ سال داشته است.حکیم مهر: آیا مأموریت دامپزشکان در ارتش صرفاً به امور بهداشتی و درمان حیوانات محدود میشود؟دامپزشکی در ارتش فقط در حوزه بهداشت خلاصه نمیشود. یک دامپزشک میتواند بهعنوان مدیر ارشد در ساختارهای یگانی و بیمارستانی حضور داشته باشد. شاید برای بسیاری این سؤال مطرح باشد که چرا باید در ساختار یک بیمارستان نظامی از دامپزشک استفاده شود؛ زیرا معمولاً نخستین برداشتی که وجود دارد، این است که دامپزشک قرار است صرفاً در حوزه فارم فعالیت کند. دامپزشکان نشان دادهاند که از توانایی مدیریت در سطوح بالا برخوردارند و میتوانند در حوزههای مختلف، تدبیر و عملکرد مدیریتی مناسبی داشته باشند.حکیم مهر: برای بازنگری در جایگاه و شرح وظایف دامپزشکان ارتش چه برنامهای دارید؟من همچنان معتقدم که ساختار حضور دامپزشکان در ارتش و مشاغلی که به آنان محول میشود، باید مورد بازنگری و تجدیدنظر قرار گیرد. این کار را آغاز کردهایم و یکی از سیاستهای ما در اداره بهداشت ارتش نیز همین موضوع است.
حکیم مهر: دامپزشکی ارتش ایران تا چه اندازه با ساختار مدرن دامپزشکی در ارتشهای جهان فاصله دارد؟ آیا برنامهای برای تطبیق این ساختار با الگوهای روز دنیا دارید؟
ما باید این ساختار را اصلاح کنیم؛ زیرا دامپزشک فقط به درمان بیماری نمیپردازد. نخستین اقدام این است که عنوانهایی مانند «دامپزشک بیمارییاب» را کنار بگذاریم. همانطور که پزشکی با عنوان «پزشک بیمارییاب» نداریم که او را صرفاً برای بیمارییابی در یک منطقه مستقر کنیم، نباید دامپزشک را نیز به چنین عنوان محدودی تقلیل دهیم. باید به دامپزشک بهعنوان یک کارشناس جامع نگاه کنیم و در این زمینه نیز مکاتبات لازم انجام شود تا از چنین عنوانهایی استفاده نشود.
حکیم مهر: حضور دامپزشک در فارمهای وابسته به یگانهای ارتش چگونه باید ساماندهی شود؟
باید الزام شود که هر فارمی که در یگانهای ارتش فعالیت میکند، یک مسئول فنی دامپزشک داشته باشد. یکی از برنامههای من برای دامپزشکانی که در حوزه فارم فعالیت میکنند، همین است که بتوانند ضمن انجام امور بالینی، سایر مسئولیتهای مرتبط را نیز پیش ببرند. همچنین انجام فعالیتهای بالینی باید برای آنان درآمد و آورده مالی داشته باشد.
حکیم مهر: یکی از چالشهای دامپزشکان، بهویژه دامپزشکان نیروهای مسلح، محدودیت اشتغال پس از ساعات اداری است. از سوی دیگر، حق محرومیت از مطب نیز سالهاست به دامپزشکان نظامی پرداخت نمیشود. برای حل این دو مسئله چه برنامهای دارید؟
اشتغال دامپزشکان پس از ساعات اداری و حق محرومیت از مطب، همواره برای من یک چالش و دغدغه بوده است. طی سه یا چهار ماه گذشته، نزدیک به ۱۴ هزار کیلومتر بهصورت زمینی طی کردیم و از یگانهای مختلف در سراسر کشور بازدید داشتیم. نخستین سؤالی که از دامپزشکان شاغل در یگانها، بیمارستانها و مراکز میپرسیدم، درباره امکان اشتغال آنان پس از پایان ساعت خدمت بود.
متأسفانه برای من محرز شد که هیچکدام از این عزیزان امکان قانونی فعالیت پس از ساعات خدمت را ندارند. در این زمینه چندین جلسه برگزار کردم و دوستان نیز مسائل و ملاحظات خاص خود را مطرح کردند. اشتغال پس از ساعات اداری و حق محرومیت از مطب، دو موضوعی هستند که در شمار دغدغههای اصلی من قرار دارند.
حکیم مهر: آیا برای حل این مشکل با سازمانهای مرتبط مذاکرهای انجام شده است؟
در دو یا سه نوبت با سازمان نظام دامپزشکی درباره این موضوع گفتوگو کردهایم. البته مدتی به دلیل حضور در بازدیدها و شرایط حاکم بر کشور، فرصت پیگیری مستمر فراهم نشد و دوستان نیز ملاحظاتی داشتند.
برای هفته آینده جلسهای در نظر گرفتهایم تا با عزیزانمان در سازمان نظام دامپزشکی و اداره کل دامپزشکی، هم دیداری داشته باشیم و هم در قالب یک نشست هماندیشی موضوع را بررسی کنیم. هدف این است که تفاهمنامهای تنظیم و حل این مشکل برای دامپزشکان شاغل در ارتش، یکبار برای همیشه در دستور کار قرار گیرد.
حکیم مهر: آیا ادغام دامپزشکی با بهداشت به نفع دامپزشکی ارتش بوده است یا در بلندمدت به این حوزه آسیب زده است؟ آیا برنامهای برای احیای اداره دامپزشکی ارتش دارید یا فعالیتها همچنان ذیل ساختار بهداشت ادامه خواهد یافت؟
انحلال اداره دامپزشکی ارتش یکی از حسرتها و دغدغههای من است. مستنداتی در این زمینه در اختیار دارم و معتقدم انحلال این اداره، یکی از بزرگترین اشکالات و تصمیمهای نادرستی بود که در زمان خود اتخاذ شد. همچنان بر احیای اداره دامپزشکی ارتش پافشاری خواهم کرد؛ این موضوع در برنامههایم قرار دارد و کار را از ایلخی مراغه آغاز خواهم کرد.
برای آزمایشگاههای مواد غذایی ارتش نیز برنامه داریم. از نظر زیرساخت و فضا با کمبود مواجه نیستیم؛ آنچه نیاز داریم، تدوین یک شیوهنامه است تا بتوانیم این سیستم را دوباره احیا کنیم.
حکیم مهر: ساختار دامپزشکی ارتش از ابتدا چگونه شکل گرفت و در طول زمان چه تحولاتی را پشت سر گذاشت؟
مجموعهای که بعدها به اداره دامپزشکی ارتش تبدیل شد، در ابتدا «اداره امور دواب» نام داشت. با توجه به مأموریتهای لجستیکی آن، دامپزشکان متعددی در این مجموعه فعالیت میکردند و مسئولیتها و جایگاههای مهمی نیز داشتند.
آزمایشگاه دکتر دیهیمی، که نخستین آزمایشگاه کنترل کیفی مواد غذایی در کشور محسوب میشود، در محل اداره دامپزشکی واقع در خیابان نواب و خیابان دامپزشکی قرار داشت. پس از آن نیز ساختار امور دواب شکل گرفته بود. احتمالاً تمرکز دامپزشکان در آن دوره بیشتر بر فارم، امور لجستیکی و دامهای بزرگ بوده است.
بهتدریج، سگهای جستوجوگر نیز به مجموعه مأموریتهای دامپزشکی ارتش اضافه شدند. پس از آن، با توجه به تخصصهای موجود، موضوعاتی مانند کنترل کیفی مواد غذایی، آب و سایر حوزههای بهداشتی نیز در بدنه این مجموعه قرار گرفتند.
حکیم مهر: اکنون جایگاه دامپزشکی در ساختار بهداشت ارتش چگونه است؟
نکته جالب این است که جای این ساختارها اکنون معکوس شده و دامپزشکی ذیل مجموعه بهداشت قرار گرفته است. خوشبختانه در حال حاضر، مجموعه بهداشت بهوسیله یک دامپزشک مدیریت میشود و فعلاً این ظرفیت و بستر را در نیروهای مسلح در اختیار داریم.
من پافشاری میکنم که این جایگاه حفظ شود. ممکن است در ادامه، نام یا عنوان این ساختار را تغییر دهیم تا به نتیجه موردنظر برسیم؛ اما به اعتقاد من، پایهگذاری مجدد آن باید از جایی آغاز شود. احیای این ساختار فقط مربوط به دوره مسئولیت فعلی من نیست و از گذشته یکی از آرزوهایم بوده است. شاید خواست خدا بود که امروز در این جایگاه قرار بگیرم و فرصت پیگیری آن را داشته باشم.
حکیم مهر: در جریان جنگ اخیر، اهمیت سگهای جستوجوگر بار دیگر آشکار شد و بخش مهمی از این مأموریتها را جمعیت هلالاحمر پوشش داد. ارتش نیز سابقهای طولانی در پرورش و آموزش سگهای جستوجوگر و مینیاب دارد. چه برنامهای برای احیای این واحدها دارید؟
متأسفانه هر حوزهای را که رها کردهایم، مجموعه دیگری در اختیار گرفته است. مرکز پرورش و اصلاح نژاد سگهای جستوجوگر نیز یکی از همین مراکز بود که دیگر یگانهای نظامی پیگیری آن را بر عهده گرفتند و اکنون در این زمینه فعالیت میکنند.
خوشبختانه نگاههای سطحی و بحثهای پیشپاافتاده درباره نگهداری سگ، با افزایش آگاهی جامعه و کسب تجربه، بهویژه در جریان جنگ اخیر، تا حد زیادی از بین رفته است. در این جنگ نیز اهمیت مراکز پرورش و تربیت سگهای جستوجوگر کاملاً مشهود بود. فعالیت هلالاحمر در این حوزه نیز بخشی از وظایف این مجموعه است و من نمیگویم چرا هلالاحمر چنین کاری انجام میدهد؛ اما معتقدم ارتش باید بهعنوان متولی اصلی این حوزه در کشور شناخته شود.
حکیم مهر: آیا قرار است واحدهای پرورش و آموزش سگهای جستوجوگر در یک مرکز متمرکز شوند؟
احیای این مراکز باید بهصورت منطقهای انجام شود و فعالیتها تنها به یک مرکز واحد محدود نباشد. ارتش در تهران مرکزی برای پرورش سگهای جستوجوگر دارد که طی ماه آینده از آن بازدید خواهیم کرد. باید برای این مراکز یک برنامه جامع تدوین کنیم.
حتی معتقدم خوراک این سگها نیز باید از سوی خودمان تأمین شود و در این زمینه به خارج از مجموعه وابسته نباشیم. برای نمونه، مجموعه مراغه بیش از ۴۸۰ هکتار مرتع مرغوب برای چرا و تأمین جیره در اختیار داشته است. ما نیز باید به همین سمت حرکت و از تجربههای گذشته به شکل بهینه استفاده کنیم.
حکیم مهر: برای استفاده از تجربه ارتشهای دیگر در حوزه دامپزشکی و سگهای جستوجوگر چه برنامهای دارید؟
یکی از اهداف من این است که مسیر اعزام دامپزشکان به کشورهایی را که امکان تعامل با آنها وجود دارد، دوباره باز کنیم. این مسیر مدت زیادی است که برای دامپزشکان بسته شده، در حالی که برای پیشرفت به الگو نیاز داریم و باید از الگوهای موفق استفاده کنیم.
دامپزشکان ما باید به کشورهایی سفر کنند که از نظر توسعه در سطحی بالاتر، همسطح یا حتی پایینتر از ما قرار دارند. آنان میتوانند هم نقاط ضعف و اشکالات این کشورها را بررسی کنند و هم از نکات مثبت و نقاط قوتشان بهره بگیرند. سپس این تجربهها باید در قالب همایشها و سمینارها ارائه شود تا دیگران نیز از آنها استفاده کنند. ایجاد تعامل با این کشورها یکی از برنامههای من است.
حکیم مهر: در گذشته، دامپزشکان ارتش از طریق بورسیه و از دوران تحصیل جذب میشدند. این شیوه ضمن جذب نیروهای توانمند، امکان تحصیل در دانشگاههای معتبر، دریافت حقوق و مزایا و محاسبه سابقه خدمت را برای آنان فراهم میکرد. آیا برای احیای بورسیه دامپزشکی ارتش برنامهای دارید؟
اطمینان دارم اگر امروز فراخوانی منتشر شود که نیروهای مسلح قصد جذب دامپزشک دارند، تعداد بسیار کمی برای استخدام مراجعه خواهند کرد. جذب از طریق بورسیه میتواند انگیزه ایجاد کند.
برای احیای بورسیه دامپزشکی برنامه داریم و خوشبختانه مجوز آن را نیز دریافت کردهام. ماه گذشته، مصوبه و مجوز این موضوع از ستادهای بالادستی گرفته شد. اگر با توجه به شرایط فعلی بتوانیم طرح را امسال اجرا کنیم، جذب دامپزشکان از طریق بورسیه از همین امسال آغاز خواهد شد؛ در غیر این صورت، انشاءالله از سال آینده این شیوه جذب را اجرا خواهیم کرد.
حکیم مهر: دامپزشکان شاغل در ارتش برای توانمندترشدن به چه دورههایی نیاز دارند و در کدام حوزهها باید بیشتر سرمایهگذاری شود؟
همانطور که پیشتر نیز گفتیم، حوزه فارم را تا حد زیادی از دست دادهایم. برخی یگانهای ارتش و ستاد کل، فارم دارند؛ اما از ظرفیت دامپزشکان بهدرستی استفاده نمیکنند. به نظر من، باید دامپزشکانی را که وارد بدنه نیروهای مسلح میشوند، براساس علاقه و تواناییهایشان در سه مسیر مختلف هدایت و توانمند کنیم. دسته نخست، دامپزشکانی هستند که به فعالیت در حوزه فارم علاقه دارند. این افراد باید بهطور تخصصی در همین حوزه آموزش ببینند. اگر لازم باشد، باید برای گذراندن دورههای مختلف اعزام شوند یا از نیروهای باتجربه برای آموزش آنان استفاده کنیم.
حکیم مهر: مسیر دوم توانمندسازی دامپزشکان ارتش شامل چه حوزهای میشود؟
برخی دامپزشکان به مباحث مدیریتی علاقه دارند و میخواهند در مدیریت امور بهداشتی یا دیگر بخشهای مدیریتی فعالیت کنند. برای این افراد باید دورههای توانمندسازی در حوزههایی مانند مکاتبات اداری، آیین نگارش، اصول مدیریت، طب پیشگیری و بهداشت مواد غذایی برگزار شود. بنابراین باید دامپزشکان را هم در مباحث مدیریتی و هم در حوزههای تخصصی و اجرایی توانمند کنیم و این آموزشها نیز بهصورت مستمر ادامه داشته باشد.
حکیم مهر: آیا دامپزشکان میتوانند در حوزه طب رزم و مدیریت بحران نیز نقشآفرینی کنند؟
بله؛ این موضوعی است که در چند مورد مشاهده کردهام و شاید حتی خود من نیز یکی از نمونههای آن باشم. طب رزم، فلسفه و هدف اصلی شکلگیری مراکز درمانی در ارتش است؛ اما ممکن است این حوزه برای پزشکان و برخی رشتههای دیگر جذابیت چندانی نداشته باشد.
دامپزشکانی که به این حوزه علاقه دارند، میتوانند با تکیه بر دانش پایه دامپزشکی خود، وارد حوزههایی مانند مدیریت خطر، حوادث و بلایا شوند و دورههای مرتبط را بگذرانند. این آموزشها میتواند در سطح دورههای MPH، دورههای دانشگاهی یا حتی مقطع دکتری تخصصی باشد. به نظر من، دامپزشکان علاقهمند میتوانند در حوزه طب رزم و مدیریت بحرانها بسیار موفق باشند.
حکیم مهر: یکی از اقدامات مثبتی که اخیراً از شما دیدهایم، تجلیل از بازنشستگان و پیشکسوتان دامپزشکی ارتش است. ادامه این مسیر تا چه اندازه در برنامههای شما قرار دارد؟
به یاد دارم که مزار سرهنگ عباس معینآزاد در ایلخی مراغه زیر تلی از خاک قرار داشت و فقط شنیده بودیم که قبر ایشان در آنجا واقع شده است. سال ۱۳۸۶، مانند باستانشناسان محل را کاوش کردیم و سنگ قبر را از زیر خاک بیرون آوردیم؛ البته بخشی از آن آسیب دیده بود.
در همان زمان، با استفاده از کتاب «مراغه» نوشته آقای مروارید، توانستم برای نخستین بار تصویری از ایشان پیدا کنم. سپس با مطالعه کتاب خاطرات سرتیپ درخشانی، فرمانده لشکر ۲ آذربایجان در دوره فرقه دموکرات، اطلاعاتم درباره مرحوم شهید سرهنگ دکتر عباس معینآزاد که فرمانده نیز بود، تکمیل شد. این موضوع نشان میدهد که علاقه من به تاریخ دامپزشکی ارتش مربوط به امروز نیست و سابقهای قدیمی دارد.
حکیم مهر: چه برنامهای برای ثبت خاطرات و مستندسازی تاریخ دامپزشکی ارتش دارید؟
دکتر مهپیکر یکی از دامپزشکان پیشکسوتی است که خوشبختانه در قید حیات قرار دارد و احتمالاً بیش از ۹۰ سال سن دارد. اخیراً نیز سرتیپ دکتر دهقانپور را که در سالهای ۱۳۷۴ یا ۱۳۷۵ بازنشسته شده بود، دعوت کردیم.
از همکار عزیزمان دکتر دینی خواستهام فهرستی از پیشکسوتان تهیه کند و در حال حاضر حدود ۲۵ یا ۲۶ نفر در این فهرست قرار دارند. همین حالا که با شما گفتوگو میکنم، ایشان مشغول مصاحبه جداگانه با این افراد و ثبت عکسها و فیلمهای مربوط به آنان است.
مجموعهای از اسناد و یادگارهای موجود در معاونت بهداشت و اداره بهداشت نیز در اختیار دکتر دینی قرار دادهایم. هدف این است که با همکاری همکارانمان در نیروهای مختلف و همچنین همکاری جنابعالی، مجموعهای ارزشمند درباره تاریخچه دامپزشکی، امور دواب و دامپزشکی ارتش تهیه کنیم.
حکیم مهر: مصاحبه با پیشکسوتان چه اطلاعات تازهای درباره تاریخ دامپزشکی ارتش در اختیار شما قرار داده است؟
مصاحبههایی که دکتر دینی با پیشکسوتان انجام میدهد، سرشار از اطلاعاتی است که بخشی از آنها گم شده بود یا پیش از این برای ما مفهوم روشنی نداشت. اکنون این اطلاعات مانند قطعات یک پازل در کنار یکدیگر قرار میگیرند و بهتدریج تصویری کاملتر از تاریخ دامپزشکی ارتش شکل میگیرد.
برای مثال، پیش از دکتر معینآزاد نیز دکتر گلسرخی در ارومیه به دست عوامل فرقه دموکرات به شهادت رسیده بود؛ هرچند ایشان در آن زمان فرمانده نبود. به همین دلیل، درباره دکتر معینآزاد نوشتهام که ایشان نخستین دامپزشک فرماندهای بود که به شهادت رسید؛ اما پیش از او نیز دکتر گلسرخی در ارومیه شهید شده بود.
حکیم مهر: آیا برای ایجاد یک تشکل ویژه پیشکسوتان دامپزشکی نظامی نیز برنامهای دارید؟
یکی از برنامههای ما این است که تشکلی از پیشکسوتان دامپزشکی نظامی ایجاد کنیم. باید جلسات، گردهماییها، برنامههای کوهپیمایی و همایشهایی برگزار شود تا بتوانیم از تجربیات این عزیزان استفاده کنیم.
اگر برنامهریزیهای انجامشده به نتیجه برسد، انشاءالله برنامهای ویژه برگزار خواهیم کرد تا همه پیشکسوتان را در کنار یکدیگر جمع کنیم. همچنین باید از افراد خارج از مجموعه نیز دعوت کنیم تا با قدمت و پیشینه دامپزشکی ارتش آشنا شوند. در این مراسم میتوان به پیشکسوتان فرصت سخنرانی داد تا تجربهها و خاطرات خود را منتقل کنند.
حکیم مهر: آیا برنامهای برای ایجاد نشان، یادمان یا موزهای به نام چهرههای تاریخی دامپزشکی ارتش دارید؟
یکی از آرزوهای من این است که نشان یا عنوانی به نام یکی از چهرههای قدیمی دامپزشکی ارتش ایجاد شود. مهر سرهنگ دکتر معینآزاد و حتی شمشیر ایشان را پیدا کردهام. لباسهای او نیز داخل گونی و در گوشهای از مجموعه مراغه قرار داشت که آنها را پیدا کردیم.
حتی قصد داشتم در مراغه موزهای به نام ایشان ایجاد و مزارش را نیز بازسازی کنم. همچنین علاقهمندم بدانم فرزندان ایشان اکنون در قید حیات هستند یا خیر؛ زیرا هنگام شهادت، دو فرزند داشت.
برای انتخاب نام و طراحی چنین نشانی باید سابقه افراد قدیمیتر نیز بررسی شود تا بتوانیم قدیمیترین و شایستهترین چهره را شناسایی کنیم. در این زمینه با نیروهای مختلف جلسه خواهیم داشت و از مشاوران و همکارانمان نظر میگیریم. من در همه کارها تلاش میکنم از دیدگاه همکاران در نیروهای مختلف استفاده کنم تا در نهایت به بهترین نتیجه برسیم.
حکیم مهر: چشمانداز مطلوب شما برای صنعت اسب در ارتش چیست؟
چشمانداز مطلوب، ایجاد شبکهای منسجم از مراکز اسب در نیروهای مسلح است؛ بهگونهای که هر مرکز براساس مأموریت خود، تعریف و وظایف مشخصی داشته باشد، استانداردهای بهداشتی و پرورشی یکسانی در همه مراکز اجرا شود و دامپزشکان نیز در جایگاه مسئول فنی حضور داشته باشند.
همچنین اطلاعات اسبها باید بهصورت منظم ثبت و پایش شود و آموزش نیروهای تخصصی نیز بهطور مستمر ادامه پیدا کند. تحقق این اهداف میتواند بخشی از برنامه گستردهتر احیای ظرفیتهای دامپزشکی و امور دواب در ارتش باشد.
حکیم مهر: انحلال اداره دامپزشکی ارتش چه تأثیری بر این جایگاه گذاشت؟
پس از انحلال اداره دامپزشکی ارتش، شرایط بدتر شد. زمانی که این اداره وجود داشت، دامپزشکی ارتش یک متولی و پدر معنوی داشت؛ اما پس از انحلال آن، این پشتوانه از بین رفت و وضعیت دامپزشکان دشوارتر شد.
به نظر من، گاهی عملکرد یک نفر میتواند نگاه فرماندهان ارشد را تغییر دهد. در اینجا لازم میدانم از دکتر زارعی تشکر کنم که فرصتی طلایی در اختیار من قرار داد تا خارج از حوزه دامپزشکی و در امور درمان نیز توانایی خود را نشان دهم.
حکیم مهر: این فرصت مدیریتی چه تأثیری بر نگاه فرماندهان ارتش به توانمندی دامپزشکان داشت؟
عملکرد من در آن مسئولیت، یک مرکز درمانی را از سقوط نجات داد و نگاه فرماندهان ارشد را نسبت به حضور یک دامپزشک در ساختار نیروهای مسلح کاملاً تغییر داد. من یک سال و ۲۸ روز در آن مرکز حضور داشتم.
اکنون وقتی در برخی جلسات شرکت میکنم، افرادی که پیش از آن نمیشناختم، صمیمانه مرا در آغوش میگیرند و میگویند: «بالاخره فرصتی پیش آمد که شما را از نزدیک ببینیم؛ چون پیش از این فقط در فضای مجازی شما را دیده بودیم.» آنان میگویند وقتی درباره تخصص من سؤال میکردند و میشنیدند که دامپزشک هستم، باور و نگاهشان نسبت به توانمندیهای دامپزشکان تغییر میکرد.
حکیم مهر: دامپزشکان برای ارتقای جایگاه حرفهای خود باید چه اقدامی انجام دهند؟
دامپزشکان باید به خودباوری برسند. تا زمانی که خودمان به تواناییهای خود باور نداشته باشیم، نمیتوانیم از مدیران و مقامهای بالاتر انتظار داشته باشیم که ما را بپذیرند. باید جایگاه، ظرفیت و استعدادهای خود را بشناسیم و تواناییهایمان را در عمل نشان دهیم.
وقتی یک خلبان توانمندی خود را نشان میدهد، جایگاه نیروی هوایی نیز ارتقا پیدا میکند. درباره دامپزشکی نیز همین قاعده وجود دارد. اگر دامپزشکان در دورههای توانمندسازی شرکت کنند و در ساختارهایی مانند فدراسیونها، سازمان نظام دامپزشکی و دیگر مجموعهها مسئولیت بگیرند، احکام و مکاتبات مربوط به حضور آنان به امضای مدیران مختلف میرسد. همین روند بهتدریج جایگاه دامپزشکی را در نگاه فرماندهان به سطحی که شایسته آن است، ارتقا میدهد.
همچنین اگر دامپزشکان چند اعزام خارجی داشته باشند، مدیران متوجه میشوند که این افراد برای کسب دانش و تجربه به مأموریتهای تخصصی اعزام میشوند و همین مسئله میتواند نگاهها را تغییر دهد.
حکیم مهر: آموزشهای تخصصی و دورههای خارجی چه تأثیری بر عملکرد دامپزشکان در شرایط بحرانی دارند؟
در جریان جنگ ایران و عراق، بسیاری از خلبانانی که حماسه آفریدند، دورههای پیشرفته خود را در خارج از کشور گذرانده بودند و همین آموزشها به آنان کمک کرد تا آن حماسهها را رقم بزنند. ما خلبانان توانمند کم نداشتیم.
دامپزشکان نیز میتوانند در دورههای تخصصی و کورسهای مختلف شرکت کنند. حتی اگر جنگی رخ ندهد، آنان میتوانند هنگام وقوع بلایای طبیعی و حوادث، براساس جایگاه و مسئولیتی که دارند و با استفاده از آموزشهایی که دیدهاند، بهسرعت وارد عمل شوند و وظایف خود را انجام دهند.
عملکرد دامپزشکان باتجربه میتواند برای نیروهای جوانتر نیز انگیزه ایجاد کند. من همیشه گفتهام که ما اگر خوب عمل کنیم، نیروهای جدید عملکردمان را میبینند، روحیه میگیرند و برای ادامه مسیر آماده میشوند. باید فضا را برای یکدیگر باز کنیم و جایگاههای بیشتری برای حضور دامپزشکان تعریف کنیم. همچنین باید از تجربه افرادی که از من نیز باسابقهتر هستند، استفاده شود تا مسیر آنان چراغ راه نیروهای جدید باشد.
حکیم مهر: دوست دارید در پایان دوره مسئولیت خود، چه دستاوردهایی از شما باقی مانده باشد؟
آرزویم این است که وقتی از این جایگاه کنار میروم، دستکم به بخشی از اهداف و آرزوهایم رسیده باشم؛ فرصتها و مشاغل بیشتری برای دامپزشکان ایجاد کرده باشم، جایگاه آنان را ارتقا داده و ظرفیتهایی مانند ایلخیها را دوباره احیا کرده باشم.
همچنین امیدوارم چندین جلد کتاب درباره نقش دامپزشکی در ارتش منتشر شود. همانطور که درباره موضوعاتی مانند جیره عملیاتی چندین جلد کتاب چاپ شده است، درباره دامپزشکی ارتش نیز باید آثار متعددی تولید کنیم. به چندین جلد کتاب، تولید محتوای مفصل و مستندسازی گسترده نیاز داریم. به اعتقاد من، از این مسیر میتوانیم به هدفی که برای اعتلای دامپزشکی ارتش در نظر داریم، دست پیدا کنیم.
حکیم مهر: مباحث و برنامههای مهمی در این گفتوگو مطرح شد. بهعنوان سخن پایانی، اگر نکتهای باقی مانده است، بفرمایید.به اعتقاد من، دامپزشکی هنوز آنطور که باید در کشور ما شناخته نشده و جایگاه واقعی خود را پیدا نکرده است. به یاد دارم در یکی از برنامههای روز دامپزشکی، زمانی که شاید هنوز دانشجو بودم، فردی را با ظاهری نامتناسب نشان میدادند که چکمهای تا بالای زانو پوشیده و سرنگ بسیار بزرگی در کنار او قرار داشت. پسزمینه تصویر نیز فارمی بود که وضعیت چندان استانداردی نداشت و آن فرد چند جملهای درباره دامپزشکی صحبت میکرد.در مقابل، اگر کشور همسایه ما، ترکیه، را ببینید، متوجه میشوید که سالهاست حتی پویانماییهایی درباره دامپزشکان تولید میکنند. همین اقدامات موجب شده است جایگاه دامپزشکی در آن کشور ارتقا پیدا کند و دامپزشکان در حوزههای بسیار گستردهای فعالیت داشته باشند.در کشور ما نیز شرایط نسبت به گذشته بهتر شده است؛ اما جایگاه و اهمیت این رشته همچنان آنطور که باید به جامعه شناسانده نشده است. زمانی که در سالهای ۱۳۸۲ یا ۱۳۸۳ فارغالتحصیل شده بودیم، از ما میپرسیدند: «شما مهندس هستید یا دکتر؟» این پرسش نشان میداد که حتی شناخت درستی از عنوان و جایگاه دامپزشک وجود نداشت.
حکیم مهر: ممنون از فرصتی که در اختیار ما قرار دادید.
درود به دکتر جاویدی عزیز، خلف بزرگان دامپزشکی نظامی ایران
خداقوت
منظور از هماهنگی با سایر دستگاه ها، دستگاه حاکمیتی مثل سازمان دامپزشکی شکور هست نه سازمان نظام
تو رو به خدا تفاهم با سازمان نظام و بی خیال شو که نه تنها چیزی گیر دامپزشکی ارتش نمی اد بلکه باید مراقب جیب تون هم باشید