
حکیم مهر-دکتر محسن طاهرمیرزایی: معاون فنی و بهداشتی نظام دامپزشکی استان تهران با انتقاد از تفکیک مسئولیتهای نظارتی سازمان دامپزشکی و سازمان غذا و دارو در زنجیره شیر، خواستار واگذاری نظارت «از مزرعه تا محصول نهایی» به سازمان دامپزشکی شد و گفت: مسئولان فنی صنایع لبنی که از میان کارشناسان صنایع غذایی انتخاب میشوند، در مقایسه با دامپزشکان از صلاحیت علمی لازم و کافی برای نظارت جامع بهداشتی بر این زنجیره برخوردار نیستند.
به گزارش پایگاه خبری حکیم مهر، «دکتر محسن مشکوه» با بیان اینکه شیر و گوشت از مهمترین فرآوردهها و منابع تأمین پروتئین موردنیاز انسان هستند، اظهار کرد: «اگرچه قیمت این دو محصول در کشور ما بهدلیل مشکلات موجود افزایش پیدا کرده، اما در سراسر جهان از منابع اصلی تأمین پروتئین و جزو پرمصرفترین مواد غذایی محسوب میشوند.»
وی افزود: «در زنجیره تولید و عرضه گوشت در ایران، سازمان دامپزشکی و مجموعه دامپزشکی تقریباً از صفر تا صد حضور دارند؛ یعنی از مزرعه و دامداری تا زمانی که گوشت بستهبندی، برچسبگذاری و در فروشگاهها عرضه میشود یا در اختیار رستورانها و دیگر مراکز طبخ غذا قرار میگیرد، دامپزشکی در بخشهای مختلف این زنجیره نقش دارد.»
انتقاد از تفکیک مسئولیتها در زنجیره شیر
معاون فنی و بهداشتی نظام دامپزشکی استان تهران درباره تفاوت نظارت بر زنجیرههای گوشت و شیر گفت: «در تقسیم وظایف میان سازمان دامپزشکی و سازمان غذا و دارو مقرر شده است از زمانی که ماده خامی مانند شیر دچار تغییر میشود و به یک فرآورده یا محصول تبدیل میشود، مسئولیت نظارت بر آن بر عهده سازمان غذا و دارو قرار گیرد؛ اما به اعتقاد من، این تفکیک درست نیست.»
وی ادامه داد: «زنجیره شیر دام نیز باید مشابه گوشت قرمز، از ابتدا تا انتها تحت مسئولیت سازمان دامپزشکی باشد. بخش عمده شیر خامی که از دامداریها به کارخانههای لبنی تحویل داده میشود، به شیر پاستوریزه یا استریلیزه تبدیل میشود.»
مشکوه توضیح داد: «در تولید شیر پاستوریزه و استریلیزه، با استفاده از ترکیب مشخصی از حرارت و زمان، بهگونهای عمل میشود که کمترین تغییر در خواص و مواد مغذی شیر به وجود آید. در واقع، شیر خام طی فرایند سالمسازی به شیر پاستوریزه تبدیل میشود.»
وی افزود: «پروتئین همان پروتئین، چربی همان چربی و مواد قندی نیز همان مواد قندی است؛ بنابراین شیر پاستوریزه از نظر ترکیب مواد، تفاوت اساسی با شیر خام ندارد. به همین دلیل، تعریفی که اکنون مبنای تفکیک وظایف قرار گرفته، از نظر من صحیح نیست.»
نقش دامپزشکان در ردیابی مشکلات شیر تا دامداری
معاون فنی و بهداشتی نظام دامپزشکی استان تهران با اشاره به نقش دامپزشکان در کارخانههای لبنی اظهار کرد: «هنگامی که شیر وارد کارخانه میشود، از آن نمونهبرداری میکنند. بر اساس نتایج نمونهها و کیفیت شیری که به کارخانه تحویل داده شده است، دامپزشکان کارخانه وظیفه دارند به دامداری مراجعه و چگونگی مدیریت بهداشتی آن را بررسی کنند.»
وی افزود: «مدیریت بهداشت تغذیه، بهداشت محیط و بهداشت شیر باید بررسی شود. همچنین باید مشخص شود کارگرانی که در بخش شیردوشی فعالیت میکنند، الزامات بهداشتی را رعایت میکنند یا خیر و اگر اشکالی وجود دارد، منشأ آن کجاست. در تمام این مراحل، دامپزشکی و دامپزشکان نقشی اساسی دارند.»
مشکوه تصریح کرد: «به همین دلیل، برای جلوگیری از تداخل وظایف، باید مسئولیت تمام زنجیره بر عهده دامپزشکان و سازمان دامپزشکی قرار گیرد.»
انتقاد از واگذاری مسئولیت فنی به کارشناسان صنایع غذایی
وی با مقایسه مسئولان فنی مورد تأیید سازمان دامپزشکی و سازمان غذا و دارو گفت: «مسئولان فنی بهداشتی زیرمجموعه دامپزشکی همگی دامپزشک هستند و صلاحیت علمی لازم و کافی برای نظارت را دارند؛ اما مسئولان فنی که سازمان غذا و دارو انتخاب میکند، از میان فارغالتحصیلان کارشناسی صنایع غذایی هستند که در مقایسه با دامپزشکان، از صلاحیت علمی لازم و کافی برای این سطح از نظارت برخوردار نیستند.»
معاون فنی و بهداشتی نظام دامپزشکی استان تهران تأکید کرد: «اگر مسئولان فنی مستقر در کارخانهها یا صنایع لبنی، پزشک یا داروساز بودند، میشد صلاحیت علمی آنان را با دامپزشکان مقایسه کرد؛ اما در شرایط فعلی، این مسئولیت بر عهده کارشناسان دارای مدرک کارشناسی صنایع غذایی از دانشگاههای مختلف قرار دارد.»
وی افزود: «این افراد در مقایسه با دامپزشکان، توانایی و صلاحیت علمی لازم را برای اعمال مدیریت و نظارت جامع و پیگیری مسائل بهداشتی ندارند. از این رو، همانگونه که نظارت بر زنجیره صنعت گوشت از ابتدا تا انتها بر عهده سازمان دامپزشکی است، در صنعت شیر نیز باید چنین ساختاری ایجاد شود.»
کشورهای خریدار فقط گواهی سازمان دامپزشکی را میپذیرند
مشکوه با اشاره به الزامات صادرات محصولات لبنی گفت: «در صادرات شیر و فرآوردههای لبنی ایران، تنها گواهی سازمان دامپزشکی ملاک عمل کشور خریدار است. کشورهای واردکننده هیچ گواهی بهداشتی دیگری را از دستگاههای دیگر نمیپذیرند و فقط گواهی بهداشتی صادرشده از سوی سازمان دامپزشکی را قبول میکنند.»
وی ادامه داد: «از جمله مدارک و مستندات مورد پذیرش واردکنندگان و کشورهای خارجی این است که دامداریهای تولیدکننده شیر از سوی دامپزشکان ممیزی شده باشند و تمام الزامات بهداشتی در آنها رعایت شود. به بیان دیگر، مسائل بهداشتی در صادرات محصولات لبنی ملاک اصلی است.»
معاون فنی و بهداشتی نظام دامپزشکی استان تهران افزود: «به همین دلیل اعتقاد دارم سازمان دامپزشکی و سازمان غذا و دارو باید با یکدیگر رایزنی کنند و مسئولیت صفر تا صد این فرایند بر عهده سازمان دامپزشکی قرار گیرد.»
سازمان دامپزشکی آغازگر مطالبه باشد
مشکوه درباره سازوکار اصلاح این تقسیم وظایف اظهار کرد: «این موضوع باید در سطح حاکمیت، از طریق ریاستجمهوری، معاون اول رئیسجمهور و بخشهای ذیربط پیگیری شود؛ اما آغازگر و مدعی اصلی این مطالبه باید سازمان دامپزشکی کشور باشد.»
وی افزود: «انتظار دارم سازمان غذا و دارو نیز که افراد نخبه و تحصیلکردهای در آن حضور دارند، این واقعیت را بپذیرد. هدف، ایجاد اختلاف میان دستگاهها نیست، بلکه باید مسئولیت نظارت به مجموعهای واگذار شود که صلاحیت علمی و تخصصی لازم را در تمامی اجزای زنجیره، از دامداری تا محصول نهایی، در اختیار دارد.»
وی در پایان تأکید کرد: «تصور من این است که مشابه ساختار موجود در صنعت گوشت، نظارت صفر تا صد بر صنعت شیر نیز باید بر عهده سازمان دامپزشکی کشور باشد.»
بچسب به وظیفه ذاتی یعنی بخش زنده کار دامپزشکی؛ همانا سلامت دام از منظر تب برفکی، لمپی اسکین و بروسلوز، تا شیر سالم تولید بشه؛ به سخن دیگر، تا شیر گاو از نظر این حداقل ۳ بیماری عاری نباشه، شیر، سالم نبوده و حتی قابلیت صادرات، ندارد. اینو دامپزشکان گریزان از طب درمانگاهی و چسبیده به بهداشت موادغذایی نمی خواهند بفهمند؛ چرا که دامداری بو می ده ولی صنایع لبنی نه!!