حکیم مهر: دبیر ستاد زیست‌فناوری، سلامت و فناوری‌های پزشکی با تشریح روند حمایت از تولید واکسن‌های انسانی و دامپزشکی در کشور، بر ضرورت تکمیل زنجیره ارزش، تقویت سرمایه‌گذاری بخش خصوصی و شکل‌گیری اکوسیستم پایدار واکسن تأکید کرد.
به گزارش حکیم مهر به نقل از روابط عمومی موسسه رازی، «دکتر مصطفی قانعی» در سلسله نشست‌های تبادل دانش و توانمندسازی اکوسیستم واکسن، با اشاره به آغاز برنامه حمایت از تولید واکسن‌های انسانی از سال ۱۳۹۶ اظهار کرد: در این مسیر، ابتدا حوزه‌های دارای وابستگی به واردات شناسایی و حمایت از تحقیق و توسعه و ایجاد زیرساخت‌های تولیدی در دستور کار قرار گرفت. تجربه همه‌گیری کرونا نیز فرصت مناسبی برای توسعه ظرفیت‌های واکسن‌سازی کشور فراهم کرد و زمینه حمایت از گروه‌های مختلف و پلتفرم‌های تولید واکسن را به وجود آورد.
وی افزود: تجربه این دوره نشان داد که تولید واکسن صرفاً به دانش فنی و خط تولید محدود نمی‌شود و کشور برای دستیابی به توان واقعی واکسن‌سازی باید زنجیره کامل ارزش، از مواد اولیه و تجهیزات تا زیرساخت‌های آزمایشگاهی و مطالعات حیوانی را در اختیار داشته باشد.
قانعی با اشاره به اقدامات انجام‌شده برای توسعه واکسن‌های دامپزشکی گفت: در این حوزه نیز ابتدا نیازها و اولویت‌های تولید در بخش‌های دام، طیور و آبزیان شناسایی شد و سپس حمایت از طرح‌های فناورانه با استفاده از ظرفیت شتاب‌دهنده‌ها و سازوکارهای مشخص ارزیابی و انتخاب طرح‌ها دنبال شد.
وی شکل‌گیری اکوسیستم پایدار واکسن را مستلزم همکاری هماهنگ بازار، فناوران، بخش تأمین مالی و نظام رگولاتوری دانست و تصریح کرد: اکوسیستم زمانی شکل می‌گیرد که فعالیت آن به حضور و پیگیری یک مجموعه یا فرد وابسته نباشد و بتواند به‌صورت مستقل به حیات و توسعه خود ادامه دهد.
دبیر ستاد زیست‌فناوری، سلامت و فناوری‌های پزشکی، کاهش وابستگی ارزی را یکی از مهم‌ترین شاخص‌های ارزیابی عمق فناوری در تولید داخلی عنوان کرد و گفت: صرف تولید یک محصول در داخل کشور به معنای دستیابی به فناوری آن نیست؛ بلکه باید میزان وابستگی ارزی پیش و پس از تولید بررسی شود تا مشخص شود تولید داخلی تا چه اندازه توانسته نیاز به واردات مواد اولیه و تجهیزات را کاهش دهد.
قانعی همچنین با اشاره به تغییر رویکرد حمایت از طرح‌های دانش‌بنیان اظهار کرد: بر اساس سازوکارهای قانون جهش تولید دانش‌بنیان، واکسن‌های مورد نیاز کشور در قالب اقلام راهبردی تعریف شدند و انتخاب مجریان طرح‌ها از طریق فراخوان عمومی و بر اساس معیارهایی مانند برخورداری از زیرساخت، دانش فنی، نیروی انسانی متخصص، سابقه تولید و مشارکت مالی انجام شد.
وی با تأکید بر ضرورت افزایش مشارکت بخش خصوصی در تأمین مالی تولید واکسن افزود: استفاده از ظرفیت سکوهای تأمین مالی جمعی و ابزارهایی مانند اعتبار مالیاتی می‌تواند به توسعه سرمایه‌گذاری در این حوزه کمک کند. ورود سرمایه بخش خصوصی به پروژه‌های تولید واکسن، نشانه اعتماد به فناوری و چشم‌انداز اقتصادی آن است.
قانعی با اشاره به تحولات فناوری در صنعت جهانی واکسن، حرکت به سمت توسعه واکسن‌های نسل جدید و پلتفرم‌های نوین را ضروری دانست و گفت: کشور باید در کنار کاهش وابستگی و توسعه تولید داخلی، به سمت تولید محصولات جدید و افزایش سهم خود از بازار جهانی حرکت کند.
وی افزود: میزان صادرات، کاهش ارزبری و سهم سرمایه‌گذاری بخش خصوصی از جمله شاخص‌هایی هستند که می‌توانند جایگاه واقعی صنعت واکسن کشور را نشان دهند.
دبیر ستاد زیست‌فناوری، سلامت و فناوری‌های پزشکی در ادامه با تأکید بر ارتباط مستقیم صنعت واکسن با امنیت غذایی، سلامت عمومی و اقتصاد کشور خاطرنشان کرد: بروز بیماری در بخش دام، طیور یا آبزیان می‌تواند خسارت‌های اقتصادی و اجتماعی گسترده‌ای به دنبال داشته باشد؛ بنابراین سرمایه‌گذاری در صنعت واکسن بخشی از راهبرد پیشگیری و حفظ امنیت اقتصادی کشور است.
وی با اشاره به تجربه موفق کوبا در توسعه صنعت واکسن، نقش حمایت و مطالبه‌گری در سطح عالی مدیریتی را تعیین‌کننده دانست و تأکید کرد: کشور از نظر دانش، نیروی انسانی و ظرفیت فناورانه توان توسعه صنعت واکسن و تأمین نیاز بازار کشورهای منطقه را دارد، اما تحقق این هدف نیازمند حمایت هدفمند و تبدیل کاهش وابستگی ارزی به مطالبه‌ای مستمر در سطح دولت است.
