
حکیم مهر- محسن طاهرمیرزایی: پایین بودن درآمد، فقدان امنیت شغلی و وابستگی مالی به کارفرما، مسئولان فنی دامپزشکی را در موقعیتی قرار داده است که گاهی باید میان حفظ شغل و انجام کامل وظایف نظارتی خود یکی را انتخاب کنند؛ وضعیتی که «دکتر علیرضا چاروقچی»، رئیس نظام دامپزشکی استان آذربایجان شرقی، از آن بهعنوان یکی از مهمترین مشکلات صنفی دامپزشکی یاد میکند و مسئولان فنی را «مظلومترین قشر دامپزشکی کشور» میداند.
وی در گفتوگو با پایگاه خبری حکیم مهر، ضمن انتقاد از صدور پروانه مسئولان فنی توسط ادارات کل دامپزشکی، خواستار واگذاری این فرایند به سازمان نظام دامپزشکی شد تا معرفی افراد به فرصتهای شغلی بر مبنای ضوابطی شفاف، منظم و عادلانه انجام گیرد. چاروقچی همچنین از آشفتگی موجود در صدور مجوز پتشاپها انتقاد کرد و گفت در برخی استانها اتحادیه قصابان و در نقاط دیگر اتحادیههایی مانند گلفروشان متولی صدور این مجوز شدهاند؛ مسئلهای که زمینه دخالت اتحادیههای غیرمرتبط در فعالیت درمانگاههای دامپزشکی را نیز فراهم کرده است.
رئیس نظام دامپزشکی آذربایجان شرقی در بخش دیگری از این مصاحبه، با تأکید بر ضرورت آموزشهای مستمر و کاربردی، کیفیت آموزش در برخی دانشکدههای دامپزشکی را بهویژه طی سالهای اخیر ضعیف ارزیابی کرد و خواستار فاصله گرفتن دورههای بازآموزی از حالت صوری و امتیازمحور شد. او در عین حال، برگزاری دورههای محدود عملی و نظری در کلینیکها با حضور متخصصان واجد صلاحیت را مفید دانست و تأکید کرد سازمان نظام دامپزشکی برای رسیدن به جایگاهی باثبات و اثرگذار، هنوز راهی طولانی در پیش دارد و عبور از محدودیتهای مالی و مشکلات ساختاری آن، به همراهی تمام اعضای حرفه نیازمند است.
حکیم مهر: مهمترین مشکلات صنف دامپزشکی را چه میدانید و اگر بخواهید یک راهکار کلی برای حل این مشکلات ارائه دهید، چه پیشنهادی دارید؟
از زمانی که مسئولیت نظام دامپزشکی استان آذربایجان شرقی را بر عهده گرفتم، بهتدریج مشکلات موجود را احصا کردیم تا مشخص شود در هر حوزه چه اقداماتی باید انجام گیرد. یکی از دغدغههای اصلی من در صنف دامپزشکی، مشکلاتی است که مسئولان فنی با آن مواجهاند.
به اعتقاد من، مسئولان فنی از مظلومترین اقشار دامپزشکی کشور هستند. حقوق و درآمد آنان پایین است، اما مهمتر از میزان حقوق، این است که از امنیت و پایداری شغلی برخوردار نیستند.
حکیم مهر: چرا مسئولان فنی دامپزشکی از امنیت شغلی کافی برخوردار نیستند؟
علت اصلی این است که حقوق بیشتر مسئولان فنی را کارفرمایان پرداخت میکنند و در نتیجه، ارتباط شغلی آنان بیشتر با کارفرماست تا ادارهکل دامپزشکی و نظام دامپزشکی. به همین دلیل، گاهی ناچار میشوند از خواستههای کارفرما تبعیت کنند؛ درحالیکه این مسئله با نظارت عالیهای که سازمان دامپزشکی و نظام دامپزشکی مدنظر دارند، مغایرت دارد.
اگر مسئول فنی بخواهد ضوابط موردنظر دامپزشکی و نظام دامپزشکی را بهطور کامل رعایت کند، ممکن است کارفرما ناراضی شود و او را از کار برکنار کند. بنابراین، مسئولان فنی از امنیت شغلی لازم برخوردار نیستند و میان انجام وظایف نظارتی و حفظ شغل خود قرار میگیرند.
حکیم مهر: چه انتقادی به سازوکار صدور پروانه مسئولان فنی دارید؟
یکی از موضوعاتی که برای من تعجببرانگیز است، این است که چرا پروانه مسئولان فنی را ادارات دامپزشکی صادر میکنند. پروانه فعالیت تمام صنوف دامپزشکی توسط سازمان نظام دامپزشکی صادر میشود، اما صدور پروانه مسئولان فنی همچنان در اختیار ادارهکل دامپزشکی است. در این زمینه از مسئولان، بهویژه رئیس محترم سازمان دامپزشکی کشور، برادر بزرگوارمان دکتر صالحی، درخواست کردهایم که صدور پروانه مسئولان فنی نیز به سازمان نظام دامپزشکی واگذار شود.
حکیم مهر: صدور پروانه مسئولان فنی از سوی ادارات دامپزشکی چه مشکلاتی ایجاد کرده است؟
یکی از مشکلات این است که نوبت و سابقه افراد در معرفی به محلهای کار همیشه رعایت نمیشود. ممکن است دامپزشکی چهار سال از زمان فارغالتحصیلیاش گذشته باشد و همچنان بیکار بماند، اما فرد دیگری که تنها دو ماه قبل فارغالتحصیل شده است، بهعنوان مسئول فنی در جایگاه مناسبی مشغول به کار شود.
البته در استان آذربایجان شرقی، با تعامل، همکاری و همراهی مدیرکل محترم دامپزشکی استان، این مسائل تقریباً حل شده است؛ اما اطلاع دارم که در بسیاری از استانها چنین نظمی رعایت نمیشود. خواسته ما این است که پروانه مسئولان فنی نیز توسط سازمان نظام دامپزشکی صادر شود تا این فرایند براساس ضوابط مشخص و عادلانه انجام گیرد.
یکی دیگر از دغدغهها و مشکلات ما، وضعیت پتشاپهاست. بارها اعلام کردهایم و درخواست داشتهایم که صدور پروانه پتشاپها بر عهده سازمان نظام دامپزشکی قرار گیرد.
در حال حاضر، در یک استان اتحادیه قصابان و در استانی دیگر اتحادیه گلفروشان برای پتشاپها پروانه صادر میکنند و نوعی آشفتگی در این حوزه به وجود آمده است. وقتی اتحادیههای مختلف برای پتشاپها مجوز صادر میکنند، گاهی حتی وارد حوزه فعالیت درمانگاههای دامپزشکی میشوند و از آنها مطالبه مجوز صنفی میکنند. برای مثال، به درمانگاه دامپزشکی میگویند برای فروش غذای سگ و گربه باید از اتحادیه آنها پروانه دریافت کند.
حکیم مهر: آیا این مشکل در آذربایجان شرقی حل شده است؟
در استان آذربایجان شرقی، با تعامل مناسبی که با رئیس اتحادیه قصابان ایجاد کردیم و پس از برگزاری چندین جلسه، توانستیم این مسئله را حل کنیم؛ اما این راهحل موقتی است و مشکل به یک تصمیم ریشهای و کشوری نیاز دارد.
در حال حاضر، دو مسئول با یکدیگر به توافق رسیدهاند و تا زمانی که در مسئولیت خود حضور دارند، این توافق اجرا میشود؛ اما مشخص نیست پس از تغییر مدیران نیز چنین توافقی باقی بماند. بنابراین، موضوع مرجع صدور مجوز پتشاپها باید در سطح ملی و بهصورت قانونی و پایدار تعیین تکلیف شود.
حکیم مهر: در حوزه برگزاری دورههای آموزشی گاهی موازیکاریهایی دیده میشود؛ بهگونهای که برخی کلینیکها با یک رزیدنت یا متخصص همکاری و دورههایی را با دریافت هزینه برگزار میکنند که ممکن است امتیاز بازآموزی نیز نداشته باشند. آیا برگزاری چنین دورههایی به نفع صنف است یا همه آموزشها باید بهصورت یکپارچه و زیر نظر سازمان نظام دامپزشکی برگزار شود؟
آموزش و بازآموزی از نیازهای اساسی صنف دامپزشکی است؛ زیرا بهویژه طی سالهای اخیر، آموزش در برخی دانشکدهها از کیفیت و کفایت لازم برخوردار نبوده است.
زمانی که فرد پس از فارغالتحصیلی حوزه فعالیت خود را انتخاب میکند، برای مثال وارد بخش دامهای کوچک، طیور یا آزمایشگاه میشود، بهتر از هر فرد دیگری ضعفهای علمی و مهارتی خود را میشناسد. در چنین شرایطی، دورههای بازآموزی برای او اثربخش خواهد بود؛ زیرا میتواند دقیقاً همان موضوعاتی را فرا بگیرد که در آنها نیاز به آموزش بیشتری دارد.
حکیم مهر: سازمان نظام دامپزشکی استان آذربایجان شرقی برای ارتقای کیفیت دورههای بازآموزی چه اقداماتی انجام داده است؟
در نظام دامپزشکی استان، دورههای بازآموزی را بهصورت مستمر و موضوعمحور برگزار میکنیم تا سطح دانش و مهارت همکاران افزایش پیدا کند. هدف ما این است که دورههای آموزشی از حالت صوری و صرفاً وسیلهای برای کسب امتیاز بازآموزی خارج شوند و به آموزشهایی کاربردی و متناسب با نیاز واقعی دامپزشکان تبدیل شوند.
البته رسیدن به چنین شرایطی زمانبر است و نمیتوان انتظار داشت این تغییر یکباره اتفاق بیفتد؛ اما تلاش میکنیم دورهها بهتدریج هدفمندتر و اثربخشتر شوند.
حکیم مهر: آیا با برگزاری دورههای آموزشی محدود و مستقل در کلینیکها موافق هستید؟
چنین دورههایی نیز میتوانند مؤثر باشند. برای مثال، ممکن است فردی که کلینیک دارد، همراه با سه یا چهار نفر از همکاران خود یک متخصص را دعوت کند تا طی یک یا دو هفته، در حوزه تخصصی موردنیاز آنان آموزشهای عملی و نظری ارائه دهد. چنین آموزشی، اگر متناسب با نیاز شرکتکنندگان و با حضور مدرس صلاحیتدار برگزار شود، میتواند مفید و اثربخش باشد. البته دستکم در استان آذربایجان شرقی تاکنون با نمونهای از برگزاری چنین دورههایی در کلینیکها مواجه نشدهام.
حکیم مهر: بهعنوان سخن پایانی، چه نکتهای درباره جایگاه و آینده سازمان نظام دامپزشکی دارید؟
سازمان نظام دامپزشکی برای رسیدن به جایگاه مطلوب خود، راهی بسیار طولانی در پیش دارد و همه اعضای حرفه باید در این مسیر به آن کمک کنند. شوراهای نظام دامپزشکی در استانها با مشکلات جدی مواجهاند و سازمان نظام دامپزشکی کشور نیز از نظر بودجه و درآمد با محدودیتهایی روبهروست.
در حال حاضر، رئیس سازمان نظام دامپزشکی، برادر بزرگوارمان دکتر عباسعلی مطلبی که از ذخایر ارزشمند دامپزشکی کشور هستند، تلاش زیادی میکنند تا به وضعیت سازمان نظام دامپزشکی سامان دهند. ما نیز باید همگی در این مسیر همراهی کنیم تا سازمان نظام دامپزشکی به یک جایگاه متعالی، باثبات و ماندگار برسد.
حکیم مهر: ممنون از فرصتی که در اختیار ما قرار دادید.