یکی از راهکارهای چابک‌سازی سازمان‌های دولتی، واگذاری امور در دست اجرا و یا زمین‌مانده با ماهیت تصدی‌گری به بخش غیردولتی است، هرچند مطابق معمول ممکن است برخی از کارکنان سازمان با آن سرسازش نداشته باشند ...
اصلاح ساختار کلان وزارت جهاد کشاورزی و سازمان‌های وابسته (بخش بیست و هشتم)
چابک‌سازی، نوسازی و تحول اداری، واگذاری امور تصدی‌گری
دکتر محسن مشکوة
به نقل از رسانه‌های خبری معاون محترم وزیر و رئیس سازمان دامپزشکی کشور در حاشیه بازدید از بیست و پنجمین دوره نمایشگاه دام و طیور و صنایع وابسته، به بخشی از وظایف تصدی‌گری واگذار شده به سازمان نظام دامپزشکی ج.ا.ا. اشاره نمودند؛ ضمن اینکه ایشان پس از انتصاب برای دومین بار در مسئولیت خطیر خود در مصاحبه‌ها و نشست‌ها بر چابک‌سازی سازمان تأکید داشته‌اند.
یکی از راهکارهای چابک سازی سازمان های دولتی واگذاری امور در دست اجرا و یا زمین مانده با ماهیت تصدی گری به بخش غیردولتی است، هرچند مطابق معمول ممکن است برخی از کارکنان سازمان با آن سر سازش نداشته باشند. به عنوان نمونه قانون افزایش بهره وری بخش کشاورزی و منابع طبیعی در سال 1389، 16 سال قبل، پس از تصویب در مجلس شورای اسلامی جهت اجرا به دولت ابلاغ گردید.
در بند ج ماده (2) قانون تصریح شده است «به منظور: تشخیص و درمان آفات و بیماری های گیاهی و دامی سازمان های نظام مهندسی کشاورزی و منابع طبیعی و نظام دامپزشکی جمهوری اسلامی ایران موظفند حسب مورد و متناسب با استعدادها و شرایط بخش کشاورزی و منابع طبیعی هر منطقه و درقالب سیاست ها و ضوابط حاکمیتی اعلامی از سوی وزارت جهاد کشاورزی و سازمان های حاکمیتی تابعه آن، مجوز تأسیس درمانگاه ها (کلینیک ها)، مجتمع های درمانی (پلی کلینیک ها)، آزمایشگاه ها، داروخانه ها، بیمارستان های دامی، مراکز تلقیح مصنوعی و مایه کوبی و شرکت های مهندسی و خدمات مشاوره فنی ـ اجرایی ـ مدیریتی ـ مالی و بیمه ـ اقتصادی ـ بازرگانی و کشاورزی را صادر و نظارت نمایند. نظارت برانطباق عملکرد مراکز فوق الذکر برسیاست های حاکمیتی اعلامی، برعهده وزارت جهاد کشاورزی و سازمان ها و مؤسسات حاکمیتی تحت پوشش این وزارتخانه (حسب مورد) می باشد.»
اخیراً در پیش‌نویس ویرایش پنجم سیاست ها و ضوابط حاکمیتی اعلامی سازمان دامپزشکی کشور، برای صدور مجوز/ پروانه تأسیس مراکز درمانی (درمانگاه، مجتمع درمانی، پلی‌کلینیک، بیمارستان) و مراکز مایه‌کوبی دامپزشکی، ارائه شده در تیرماه 1405، تهیه‌کنندگان پیش‌نویس ویرایش با تغییرات اساسی در پیش‌نویس ویرایش جدید نسبت به ویرایش های قبلی، تلاش کرده اند تا با کم‌اهمیت جلوه دادن مجوز/ پروانه تأسیس مراکز درمانی و مراکز مایه کوبی دامپزشکی، زمینه و امکان صدور و تمدید پروانه های فعالیت یا اشتغال را برای سازمان دامپزشکی کشور بار دیگر احیاء نمایند.
نتیجه اینکه:
1- چابک‌سازی بخش دولتی دامپزشکی در برون‌سپاری امور تصدی‌گری، استفاده بهینه از منابع انسانی و مالی و تمرکز بر اعمال وظایف حاکمیتی و امور زمین مانده، نوآوری و افزایش بهره وری و استفاده از پتانسل بالقوه رو به رشد بخش غیردولتی دامپزشکی برای پذیرش امور واگذاری با تأکید برعناصر مسئولیت پذیری و پاسخگویی ازجمله ضرورت ها خواهد بود.
2- بخش خصوصی دامپزشکی اعم از تعدد مراکز، تعداد شاغلین و تنوع ارائه خدمات در برخی ازعرصه های فعالیت، از رشد قابل توجهی برخوردار بوده است. در بخش غیردولتی نزدیک به 8000 واحد دامپزشكی خصوصی با اشتغال بیش از 25000 نفر دامپزشك و سایر رده های دامپزشكی، امورمربوط به ارائه خدمات بهداشتی درمانی دامپزشکی، زنجیره تأمین (تولید و واردات) و عرضه داروهای دامپزشكی درسطح كشور را به عهده دارند.
3- با توجه به تعدد فارغ التحصیلان سالیانه رشته دامپزشکی از 25 دانشگاه دولتی و آزاد اسلامی حتی فراتر از نیاز واقعی کشور، سیاست های کلان کشور، محدودیت های قانونی و منابع مالی برای بکارگیری نیروی انسانی در بخش دولتی، بدون تردید بخش غیردولتی دامپزشکی می تواند آمادگی و فرصت های جدیدی را برای عهده دارشدن امور زمین مانده و تصدی گری های بیشتر فراهم آورد و پاسخگوی بخش قابل توجهی از نیازها، انتظارات ذی نفعان و مطالبات مردم شریف کشور باشد.
4- امور با ماهیت تصدی گری در دست اجرا و یا زمین مانده ای که قابلیت واگذاری دارند:
1-4- دراجرای ماده (88) قانون تنظیم بخشی از مقررات مالی دولت، خرید خدمات بخش غیردولتی دامپزشکی به طورکامل در اجرای پروژه های ملی و استانی واکسیناسیون، سمپاشی، ضدعفونی و پلاک کوبی، دام، طیور و آبزیان علیه بیماری های واگیر دامی و بیماری های مشترک قابل انتقال بین دام و انسان.
2-4- به استناد بند ط ماده (2) آئین نامه اجرایی نظارت بهداشتی دامپزشکی مبنی بر: سایر موارد با تشخیص و ابلاغ رئیس سازمان دامپزشکی کشور:
1-2-4- امر نظارت بهداشتی بر پانسیون های مستقل حیوانات به عنوان مكان یا محل یا اقامتگاهی جهت نگهداری و مراقبت از حیوانات خانگی و همراه.
2-2-4- امر نظارت بهداشتی بر پت شاپ های مستقل به عنوان مكانی برای عرضه خوراک، مكمل های غذایی، تجهیزات و ملزومات حیوانات خانگی.
3-2-4- امر نظارت بهداشتی بر مراکز خرید و فروش حیوانات کوچک یا خانگی.
3-4- در اجرای ماده (4) آئین نامه اجرایی نظارت بهداشتی مبنی بر: ممیزی غیررسمی در كلیه مراحل احداث و بهره برداری از واحدهای موضوع این آیین نامه {مراكز نگهداری و پرورش دام- كارخانه های تولید خوراك دام- كشتارگاه ها، كارگاه ها، كارخانه ها و مراكز تولید، تهیه، آماده كردن، توزیع و عرضه فرآورده های خام دامی- سردخانه های مواد پروتئینی با منشأ دامی و مراكز جمع آوری شیر یا عسل- انبارهای نگهداری مواد اولیه خوراك دام و یا خوراك آماده دام- كارخانه های جوجه كشی- شناورهای (كشتی، لنج، قایق) حامل دام و فرآورده های خام دامی و مبادی ورودی ذی ربط- سایر موارد با تشخیص و ابلاغ رئیس سازمان}،
1-3-4- حداقل درسال در دو نوبت بازدید و بازرسی (ممیزی غیررسمی) از مراکز فوق الذکر و گزارش موارد تخلف به اداره کل دامپزشکی استان.
4-4- صدور و تمدید مجوزهای بهداشتی خودروهای ناوگان اختصاصی حمل و نقل و توزیع فرآورده های دامی.
5-4- دراجرای بند ج ماده (2) قانون افزایش بهره وری بخش کشاورزی و منابع طبیعی، اعمال شمولیت قانون بر دانشگاهها و مؤسسات آموزش عالی و تحقیقاتی مبنی بر اخذ مجوز/ پروانه تأسیس درمانگاهها، بیمارستان ها، داروخانه ها و آزمایشگاه های وابسته و پروانه های اشتغال شاغلان آن ها.
6-4- صدور و تمدید پروانه پخش داروهای دامپزشکی، مواد ضدعفونی کننده، سموم و واکسن های دامپزشکی.
7-4- بررسی میدانی و مراقبت پس از فروش داروهای دامپزشکی PMS (Post Marketing Surveillance) از طریق بررسی و ارزیابی درمانگاهی داروهای دامپزشكی توسط كلینیسین های فعال درگرایش های مختلف بیماری های دام های بزرگ (گاو،گوسفند وبز، شتر، تك سمی ها)- طیور و شترمرغ- زنبورعسل وكرم ابریشم- آبزیان- حیوانات خانگی و حیوانات باغ وحش حسب مورد.
8-4- ممیزی غیررسمی در اجرای بند ث ماده (1) آئین نامه اجرایی بند ث ماده (7) قانون احکام دائمی برنامه های توسعه کشور (استقرار سامانه های بهداشتی از جمله HACCP. GAHP. GMP ، در مراکز واجد شرایط).
