«دکتر محمد احمدی» افزود: وجود دو دانشکده دامپزشکی در یک استان، لزوماً تعارض یا منافاتی ایجاد نمی‌کند. در بسیاری از شهرها و استان‌ها، هم دانشگاه دولتی و هم دانشگاه آزاد اسلامی در رشته دامپزشکی دانشجو می‌پذیرند...
حکیم مهر- دکتر محسن طاهرمیرزایی: راه‌اندازی دانشکده دامپزشکی در آمل، آن هم در استانی که پیش‌تر دانشکده دامپزشکی بابل را در اختیار دارد، پرسش‌هایی جدی درباره ضرورت تأسیس، نیازسنجی آموزشی، ظرفیت بازار کار و پیامدهای افزایش شمار فارغ‌التحصیلان ایجاد کرده است.
«دکتر محمد احمدی»، رئیس نظام دامپزشکی استان مازندران، در گفت‌وگو با پایگاه خبری حکیم مهر تأکید می‌کند که نظام دامپزشکی استان به‌طور رسمی در فرایند تصمیم‌گیری و نیازسنجی این مجموعه مورد مشورت قرار نگرفته و موضوع نیز تاکنون در شورای نظام دامپزشکی استان مطرح نشده است؛ بااین‌حال، او شخصاً با استفاده از ظرفیت‌های دانشگاه تخصصی فناوری‌های نوین آمل برای راه‌اندازی دوره دکترای عمومی دامپزشکی موافق است.
احمدی ضمن اذعان به وجود دامپزشکان بیکار و محدود بودن فرصت‌های مسئول فنی، معتقد است مازندران همچنان از ظرفیت بالایی برای اشتغال دامپزشکان برخوردار است و افزایش فارغ‌التحصیلان، در کنار پیامدهای منفی احتمالی، می‌تواند رقابت و کیفیت خدمات را نیز افزایش دهد. نکته قابل‌توجه آنکه به گفته وی، هنوز مشخص نیست دوره DVM در این دانشگاه به تصویب رسیده باشد و مجموعه تازه‌راه‌اندازی‌شده فعلاً در مقاطع کارشناسی و کارشناسی ارشد مرتبط با دامپزشکی فعالیت می‌کند؛ موضوعی که ضرورت شفاف‌سازی درباره عنوان «دانشکده دامپزشکی آمل»، مجوزهای صادرشده و برنامه آینده آن را دوچندان می‌کند.
حکیم مهر: برای شروع بفرمایید موضع رسمی نظام دامپزشکی استان مازندران درباره راه‌اندازی دانشکده دامپزشکی آمل چیست؟ آیا با این تصمیم موافق هستید یا مخالف؟
من امکانات و شرایط موجود در دانشگاه تخصصی فناوری‌های نوین آمل را دیده‌ام. در حال حاضر، گروه دامپزشکی در این دانشگاه فعالیت می‌کند، اما هنوز رشته دکترای عمومی دامپزشکی یا DVM را ندارد. رشته‌های مختلفی از جمله رشته‌های آزمایشگاهی، کارشناسی ارشد بهداشت مواد غذایی و برخی رشته‌های مرتبط با دامپزشکی در این دانشگاه دایر هستند و امکاناتی نیز در این زمینه فراهم شده است.
آمل نیز شهری با ظرفیت‌های قابل‌توجه در حوزه دامپروری است. این شهرستان به‌ویژه در صنعت طیور و تا حدودی در بخش دام، شرایط مناسب و مطلوبی دارد. دانشگاه تخصصی فناوری‌های نوین آمل همچنین از حمایت تولیدکنندگان و فعالان این حوزه برخوردار است؛ از جمله شرکت‌های دارویی دامپزشکی و دامپزشکان پیشکسوتی که در شهرستان آمل حضور دارند. بنابراین، این مجموعه در نگاه نخست از ظرفیت لازم برای راه‌اندازی دانشکده دامپزشکی و پذیرش دانشجو در مقطع دکترای عمومی دامپزشکی برخوردار است.
حکیم مهر: آیا امکانات این دانشگاه برای راه‌اندازی دوره دکترای عمومی دامپزشکی به‌صورت تخصصی ارزیابی شده است؟
اطلاعات من در حال حاضر در همین حد است و هنوز بررسی دقیقی انجام نداده‌ایم که مشخص شود تمام ظرفیت‌ها و الزامات موردنیاز واقعاً وجود دارد یا خیر. این موضوع باید به‌صورت تخصصی بررسی شود.
قاعدتاً زمانی که قرار است دانشکده دامپزشکی یا دوره دکترای عمومی دامپزشکی راه‌اندازی شود، باید یک تیم کارشناسی از محل بازدید کند، ارزیابی‌های لازم را انجام دهد و براساس چک‌لیست مشخصی، امکانات، نیروی انسانی و سایر الزامات را بررسی کند. تنها در صورتی که تمام معیارها و استانداردهای لازم وجود داشته باشد، باید مجوز مربوط صادر شود.
بااین‌حال، آن‌گونه که در ظاهر مشاهده می‌شود، این دانشگاه هم شرایط اولیه و هم اشتیاق لازم را دارد. اعضای هیئت‌علمی خوبی نیز در این مجموعه فعالیت می‌کنند و احساس من این است که ترکیب هیئت‌علمی آن مناسب است و احتمالاً در آینده تکمیل‌تر نیز خواهد شد. بنابراین، ظرفیت پیشبرد این موضوع را دارند.
حکیم مهر: پس می‌توان این دیدگاه را موضع رسمی شورای نظام دامپزشکی استان مازندران دانست؟
خیر؛ آنچه بیان کردم، نظر شخصی من به‌عنوان رئیس نظام دامپزشکی استان مازندران است. از موضع شورای نظام دامپزشکی استان اطلاعی ندارم، زیرا تاکنون تقاضا یا موضوعی در این زمینه به شورا ارائه نشده و این مسئله در جلسه شورا مطرح نشده است. ممکن است هر یک از اعضای شورا دیدگاه متفاوتی داشته باشند. بنابراین، نظر موافقی که مطرح کردم، دیدگاه شخصی من به‌عنوان رئیس نظام دامپزشکی استان است و نه مصوبه یا موضع رسمی شورا.
حکیم مهر: با توجه به فعالیت دانشکده دامپزشکی بابل، آیا تأسیس دانشکده دامپزشکی دیگری در همان استان ضرورت داشت؟
وجود دو دانشکده دامپزشکی در یک استان، لزوماً تعارض یا منافاتی ایجاد نمی‌کند. در بسیاری از شهرها و استان‌ها، هم دانشگاه دولتی و هم دانشگاه آزاد اسلامی در رشته دامپزشکی دانشجو می‌پذیرند.
من خودم عضو هیئت‌علمی دانشگاه آزاد اسلامی هستم و ممکن است اگر فرد دیگری در این جایگاه بود، موضع متفاوتی اتخاذ می‌کرد؛ اما اگر بخواهیم منطقی به موضوع نگاه کنیم، نمونه‌های متعددی وجود دارد. برای مثال، در تهران دانشگاه تهران و واحد علوم و تحقیقات دانشگاه آزاد اسلامی در مقطع دکترای عمومی دامپزشکی دانشجو می‌پذیرند. دانشگاه آزاد شهر قدس که در نزدیکی تهران قرار دارد و همچنین دانشگاه آزاد کرج نیز در این رشته دانشجو دارند. در برخی مناطق دیگر مانند شهرکرد، شیراز و شهرهای نزدیک آن‌ها نیز چنین شرایطی وجود دارد. بنابراین، فعالیت دو دانشکده دامپزشکی در یک استان، به‌خودی‌خود مسئله‌ای غیرعادی نیست.
حکیم مهر: راه‌اندازی این دانشکده چه مزیتی برای داوطلبان مازندرانی خواهد داشت؟
مازندران متقاضیان زیادی برای تحصیل در رشته دکترای عمومی دامپزشکی دارد. به نظر من، با ایجاد این ظرفیت، داوطلبان استان دیگر مجبور نیستند برای تحصیل مسافت‌های طولانی را طی کنند. همچنین احتمال قبولی داوطلبان مازندرانی افزایش پیدا می‌کند و می‌توانند در کنار خانواده خود به تحصیل ادامه دهند.
حکیم مهر: آیا نظام دامپزشکی استان مازندران در فرایند تصمیم‌گیری یا نیازسنجی برای راه‌اندازی این دانشکده مورد مشورت قرار گرفت؟
به‌طور رسمی خیر؛ تاکنون در این زمینه استعلام رسمی یا درخواست مشخصی از نظام دامپزشکی استان صورت نگرفته است. بااین‌حال، به‌صورت ضمنی گفت‌وگوهایی با من انجام شد و من نیز نظر موافق شخصی خود را اعلام کردم.
حکیم مهر: بازار کار دامپزشکی مازندران چه ظرفیتی برای جذب فارغ‌التحصیلان جدید دارد؟ آیا آماری از نرخ بیکاری یا اشتغال نامرتبط دامپزشکان استان در اختیار دارید؟
در مقطعی، دانشکده دامپزشکی دانشگاه آزاد اسلامی بابل براساس فرایندی که در آن زمان وجود داشت، تعداد زیادی دانشجو پذیرفت. آن دانشجویان اکنون فارغ‌التحصیل شده و وارد بازار کار شده‌اند.
بسیاری از دانشجویان خود من در دانشگاه آزاد اسلامی بابل، پس از فارغ‌التحصیلی به دامپزشکانی خبره و توانمند تبدیل شده‌اند. برخی از آن‌ها واقعاً در حوزه کاری خود جزو افراد درجه‌یک و نخبه هستند و اکنون نیز فعالیت می‌کنند.
احساس من این است که ورود به بازار کار، تا حد زیادی به توانمندی، علاقه و پیگیری خود فرد وابسته است. ما نیز زمانی به این حرفه علاقه‌مند بودیم، وارد بازار کار شدیم و به لطف خدا توانستیم موفق شویم. بنابراین، بخشی از موفقیت شغلی به خود فرد و میزان تلاش او بستگی دارد. البته دامپزشکان بیکار نیز داریم؛ اما معتقدم کسی که واقعاً جویای کار باشد و با جدیت و اشتیاق آن را دنبال کند، می‌تواند فرصت شغلی مناسبی پیدا کند.
حکیم مهر: چرا با وجود ظرفیت‌های مختلف دامپزشکی، برخی فارغ‌التحصیلان همچنان نمی‌توانند وارد بازار کار شوند؟
بخشی از فارغ‌التحصیلان فقط تمایل دارند به‌عنوان مسئول فنی فعالیت کنند، درحالی‌که تعداد جایگاه‌های مسئول فنی مشخص و محدود است. اما اگر این افراد به سایر حوزه‌های حرفه دامپزشکی، از جمله فعالیت‌های بالینی، کسب تخصص یا ورود به بخش‌های دیگر توجه کنند، امکان اشتغال برای آن‌ها وجود دارد.
همچنین تعدادی از دامپزشکان مازندرانی که در دانشگاه‌های سایر استان‌ها تحصیل کرده‌اند، ممکن است پس از فارغ‌التحصیلی به مازندران بازگردند. از طرف دیگر، استان مازندران در مقایسه با بسیاری از استان‌ها ظرفیت‌های فراوانی برای فعالیت دامپزشکی دارد و به همین دلیل تعدادی از دامپزشکان غیربومی نیز برای اشتغال به این استان می‌آیند. طبیعی است که با افزایش تعداد متقاضیان، یافتن شغل یا راه‌اندازی کسب‌وکار دامپزشکی می‌تواند با دشواری‌هایی همراه شود.
حکیم مهر: آیا افزایش تعداد دانشجویان و فارغ‌التحصیلان، بر دستمزدها، امنیت شغلی، کیفیت خدمات و گسترش درمانگری غیرمجاز اثر منفی نمی‌گذارد؟
افزایش تعداد فارغ‌التحصیلان می‌تواند آثار مثبت و منفی داشته باشد و نمی‌توان گفت که صرفاً پیامد منفی به همراه دارد. افزایش تعداد فعالان ممکن است در برخی شرایط فضای رقابتی ایجاد کند و باعث شود افراد برای ارتقای دانش و توانمندی‌های خود بیشتر تلاش کنند، آموزش ببینند و مهارت‌هایشان را افزایش دهند. رقابت سالم می‌تواند به رونق کسب‌وکار و ارتقای کیفیت خدمات منجر شود، مشروط بر اینکه افراد به‌درستی و در چارچوب حرفه‌ای با یکدیگر رقابت کنند.
حکیم مهر: آیا همه دانشجویان پذیرفته‌شده در دانشگاه‌های استان، پس از فارغ‌التحصیلی وارد بازار کار مازندران خواهند شد؟
خیر. ممکن است افرادی که وارد یک دانشگاه دولتی در مازندران می‌شوند، بومی این استان نباشند و پس از پایان تحصیلات برای فعالیت حرفه‌ای به شهر یا استان محل زندگی خود بازگردند. بنابراین، نمی‌توان همه دانشجویان پذیرفته‌شده را به‌عنوان نیرویی در نظر گرفت که الزاماً در آینده وارد بازار کار مازندران خواهد شد.
از سوی دیگر، با سیاست‌هایی که وزارت علوم در پیش گرفته، تعداد پذیرش دانشجوی دامپزشکی در دانشگاه‌هایدولتی و دانشگاه آزاد اسلامی نسبت به گذشته محدودتر شده است. اکنون دانشگاه‌ها نمی‌توانند بدون محدودیت دانشجو بپذیرند و تعداد پذیرش‌ها کاهش یافته و تا حدی متعادل شده است. محدود شدن ظرفیت پذیرش می‌تواند یکی از نکات مثبت این وضعیت باشد و به شکل‌گیری فضای رقابتی مناسب‌تری کمک کند.
حکیم مهر: اکنون که دانشکده دامپزشکی آمل راه‌اندازی شده است، آیا دوره دکترای عمومی دامپزشکی نیز در این مجموعه به تصویب رسیده است؟
من اطلاع دقیقی ندارم که دوره دکترای عمومی دامپزشکی یا DVM در این دانشگاه تصویب شده است یا خیر؛ اما تصور نمی‌کنم تاکنون این دوره به تصویب رسیده باشد. دانشکده یا گروه دامپزشکی در دانشگاه تخصصی فناوری‌های نوین آمل راه‌اندازی شده است، اما در حال حاضر رشته‌های کارشناسی و کارشناسی ارشد مرتبط با دامپزشکی در آن فعال هستند و تا جایی که اطلاع دارم هنوز دوره DVM ندارد.
حکیم مهر: نظام دامپزشکی مازندران برای همکاری با این دانشکده و نظارت بر ظرفیت پذیرش و کیفیت آموزش چه برنامه‌ای دارد؟
جلساتی با مسئولان دانشگاه تخصصی فناوری‌های نوین آمل با حضور مدیرکل محترم دامپزشکی استان برگزار کرده‌ایم. خوشبختانه مسئولان این دانشگاه علاقه زیادی به همکاری با نظام دامپزشکی نشان داده‌اند. این در حالی است که با وجود اینکه خود من عضو هیئت‌علمی دانشگاه آزاد اسلامی هستم و در ترم‌های گذشته نیز در آنجا تدریس کرده‌ام، دانشگاه آزاد اسلامی تاکنون ارتباط محدودی با نظام دامپزشکی استان برقرار کرده است. دانشگاه تخصصی فناوری‌های نوین آمل در مقایسه با آن، ارتباط بیشتری با ما داشته و برای همکاری علاقه‌مندی بیشتری نشان داده است.
حکیم مهر: آیا وابستگی حرفه‌ای شما به دانشگاه آزاد اسلامی می‌تواند بر نوع تعامل نظام دامپزشکی با دانشگاه جدید اثر بگذارد؟
خیر. ما نظام دامپزشکی استان مازندران هستیم و به همه دامپزشکان و مجموعه‌های دامپزشکی استان تعلق داریم. برای ما تفاوتی ندارد که یک مجموعه متعلق به دانشگاه آزاد اسلامی است یا یک دانشگاه دولتی. براساس قانون تأسیس سازمان نظام دامپزشکی جمهوری اسلامی ایران، موظفیم به همه بخش‌ها و اقشار جامعه دامپزشکی خدمات ارائه کنیم و برای تمام فعالان این حرفه فعالیت داشته باشیم. بنابراین، برای همکاری با دانشگاه تخصصی فناوری‌های نوین آمل آمادگی داریم.
حکیم مهر: اگر نکته پایانی دارید، بفرمایید.
از پایگاه خبری حکیم مهر تشکر می‌کنم که برای معرفی و انعکاس وقایع و حقایق حوزه دامپزشکی در سراسر کشور تلاش می‌کند.
حکیم مهر: ممنون از فرصتی که در اختیار ما قرار دادید.
